Ocena brak

Oskar Lange - działalność i poglądy w latach II wojny światowej - Ocena charakteru wojny

Autor /Mscislaw Dodano /29.09.2011

Dla Langego początek konfliktu zbrojnego w Europie stał się impulsem do podjęcia próby określenia stanowiska ruchu socjalistycznego wobec wojny. W środowisku polskich socjalistów powszechnie uważano, iż druga wojna światowa u swych podstaw miała konflikt między faszystowskimi Niemcami z jednej strony a Wielką Brytanią i Francją z drugiej. Dokonując oceny wojny z punktu widzenia interesów ruchu robotniczego i mas pracujących przeciwstawiał się polski ekonomista jednakowemu traktowaniu głównych przeciwników wojennych.

Zwycięstwo Niemiec oznaczać musiałoby faszyzację całej Europy, zapewne także Ameryki łacińskiej oraz wzrost tendencji faszystowskich w USA. Klęska Niemiec nieuchronnie przynieść musiałaby natomiast - w przekonaniu Langego - rewolucję proletariacką w samych Niemczech oraz rewolucje chłopskie w Europie środkowo-wschodniej, a także wzrost siły i znaczenia ruchu robotniczego we Francji i w Wielkiej Brytanii, co pokrzyżowałoby plany tych państw.

To ruch socjalistyczny miał nadać wojnie charakter walki wyzwoleńczej, miał doprowadzić do aktywizacji sił rewolucyjnych na kontynencie europejskim. Jego cele nie ograniczały się, bowiem do zadania Niemcom klęski militarnej, ale obejmowały zasadniczą przebudowę Europy, której elementem było wyplenienie sił reakcyjnych, sprzyjających faszyzmowi i skłonnych do kompromisu z nim.

Wynikiem militarnej klęski faszyzmu i wyzwolenia społecznych sił rewolucji w Europie byłoby - wedle przekonania Lange - ustanowienie porządku wykluczającego w przyszłości konflikty wojenne. W zakresie stosunków międzynarodowych oznaczać to miało powstanie demokratycznej i dobrowolnej federacji ludów Europy, a w sensie ustrojowym - usunięcie społeczno-gospodarczego systemu generującego wojny - kapitalizmu. Jednym z istotnych zadań ruchu socjalistycznego miało być uniemożliwienie ustanowienia w powojennych Niemczech rządów monarchicznych czy wojskowych o konserwatywnym, antydemokratycznym charakterze.

Podobne prace

Do góry