Ocena brak

Orientacje polityczne

Autor /caCpEr333 Dodano /21.10.2011

W atmosferze napiętej sytuacji międzynarodowej Polakom wydawało się, że zbliżający się konflikt pozwoli na odzyskanie przez Polskę niepodległości . Wśród Polaków występowały różne postawy wobec oku-pantów i kwestii wiązania nadziei na odzyskanie niepodległości z poszezególnymi państwami zaborczymi. Niektórzy Polacy uważali, że starania o wolną Polskę nie rnają sensu.

Przed wybuchem I wojny światowej w społeczeństwie polskim pojawiły się od-mienne programy - orientacje polityczne.Orientacja prorosyjska-antyniemiecka - Stronnietwo Narodowo-Demokra-tyczne z Romanem Dmowskim - nadzieje Polaków pod zaborem rosyjskim zwią-zane z kryzysem w Rosji (przegrana wojna z Japonią, rewolucja 1905-1907) - szansa na uzyskanie przez nich autonomii w ramach imperium rosyjskiego. Realizacja na drodze legalnej walki na forum parlamentu rosyjskiego (Duma Pań-stwowa). Dmowski obawiał się Niemiec i postępów germanizacji (związanie się ze słowiańską Rosją mniej groźne dla polskości) - program nastawiony na współ-pracę z zaborcą rosyjskim (dążenie do autonomii), w zaborze pruskim i austriackim (gdzie endecja miata duźe poparcie) program nastawiony przeciwko okupantowi. W środowiskach młodzieży galicyjskiej powstały Drużyny Polowe "Sokoła " Józefa Hallera i Polskie Drużyny Strzeleckie.

W ezasie wojny R. Dmowski (przegrane rosyjskie z państwami centralnymi, wybuch rewolucji rosyjskich) porzucił orien-tację prorosyjską, łącząc nadzieje na odzyskanie przez Polskę niepodległości ze zwycięskimi państwami Ententy, szczególnie z Francją.Orientacja antyrosyjska-proaustriacka - w autonomicznęj Galicji - liczo-no na zwycięstwo państw centralnych w wojnie i przyłączenie ziem polskich zaboru rosyjskiego do ziem polskich państw centralnych . W konsekwencji miało powstać trialistyczne (trójczłonowe) państwo: Austria, Węgry i Polska. Jed-nym z reprezentantów tej orientacji był Józef Piłsudski - od rozłamu w 1906 r. w Polskiej Partii Socjalistycznej stał na czele tzw. frakcji Rewolucyjnej, wziął aktywny udział w rewolucji 1905-1907 w Królestwie Polskim. Przeniósł się do Galicji, gdzie w 1908 r. z Kazimierzem Sosnkowskim założył Związek Walki Czynnej.

Liczył na przegraną Rosji w wojnie, objęcie ziem polskich zaboru rosyjskie-go przez Austro-Węgry, następnie przegraną państw centralnych w konfrontacji z państwami zachodnimi. Polacy, aktywnie walczący o swoją niepodległość, mie-li odbudować niepodległe państwo polskie. Bliscy tej koncepcji byli ludowcy (PSL, Jakub Bojko, Jan Stapiński, Wincenty Witos) i socjaliści galicyjscy (Polska Partia Socjalno-Demokratyczna Ignacego Daszyńskiego). Napięta sytuacja na Bałkanach na początku drugiego dziesięciolecia XX w. skonsolidowała wokół pro-gramu proaustriackiego niektóre partie i stronnictwa w Galicji - w 1912 powstał Polski Skarb Wojskowy i Komisja Skonfederowanych Stronnictw Niepodleglo-ściowych (PPS, Narodowy Związek Robotniczy, Narodowy Związek Chłopski, Narodowy Związek Chrześcijański z zaboru rosyjskiego, PPSD Daszyńskiego i PSL).

Po wybuchu I wojny światowej w nocy z 5 na 6 sierpnia 1914 r. z krakow-wskich Oleandrów wyruszyła do Królestwa I Kompania Kadrowa Strzelców Józefa Piłsudskiego .W połowie sierpnia 1914 r. z inicjatywy prezydenta Krakowa Juliusza Lea powstał Naczelny Komitet Narodowy w Krakowie - najwyższa władza wojskowa, polityczna i skarbowa w Galicji. Z inicjatywy NKN utworzono w porozumieniu z władzami austriackimi Legiony Polskie - walka i boku Austriaków. Józef Piłsudski komendantem I Brygady.Stanowisko antypatriotyczne-antyniepodległościowe - polska lewica komunistyczna, wobec zwycięstwa w ogólnoeuropejskiej ewolucji proletariatu i przejęcia przez samych robotników władzy zbędne staną się granice państwowe i istnienie państw narodowych (internacjonalizm).

Z takiego założenia wynikało niepodejmowanie przez lewicę internacjonalistyczną pro-blemu niepodległości Polski, w skrajnej postaci niechęć do powstających w przy-złości struktur młodego państwa polskiego. W 1906 r. SDKPiL ogniwem organiza-yjnym odłamu bolszewickiego Socjaldemokratycznej Partii Robotniczej Rosji.

Podobne prace

Do góry