Ocena brak

ORIENTACJA FENOMENOLOGICZNO - HUMANISTYCZNA W PSYCHOLOGII KLINICZNEJ - Logoteoria i logoterapia V.E. Frankla

Autor /Gawel Dodano /09.09.2011

Frankl zajmuje w naukach humanistycznych, medycynie i w psychologii wyróżnione miejsce. Wynika to zarówno z jego biografii, wykształcenia, jak i koncepcji. Określa się go jako lekarza psychiatrę, terapeutę, filozofa i psy­chologa. Podejście Frankla najściślej wiąże się z filozofią egzystencjalną, a pojęcia „logoteoria" i „logoterapia" pochodzą od greckiego słowa logos, co znaczy sens. Sens i potrzeba sensu wiążą się z pierwotnym ukierun­kowaniem człowieka na świat wartości. Człowiek jest w najgłębszej swojej istocie jednostką poszukującą sensu życia.

Zdrowy człowiek jest, zdaniem Frankla, zdolny do zaspokojenia potrzeby sensu, a ostatecznym sensem istnienia człowieka jest transcendencja. Taki człowiek jest też zdolny do życia odpowiedzialnego i do miłości, do prze­kraczania siebie. Człowiek taki - „osobowy podmiot" jest też twórczy, otwarty i wolny. Realizuje się w wymiarze biologicznym, psychicznym i duchowym (noetycznym). Posiadanie głębokiego poczucia sensu pozwala człowiekowi znaleźć także sens w cierpieniu i w sytuacjach ekstremalnych obciążeń. Poczucie sensu pomaga przetrwać, czego Franki doświadczył sam jako więzień obozów koncentracyjnych. W odróżnieniu od psychologów humanistycznych Franki nie uznaje samorealizacji za cel ostateczny, ale za efekt realizacji sensu.

Patologia polega na braku świadomości, że człowiek potrzebuje sensu albo na frustracji w realizacji tej potrzeby. Franki opisał zjawisko frustracji egzystencjalnej i nerwicy noogennej - egzystencjalnej. Frustracja egzystenc­jalna powstaje wówczas, gdy człowiek traci sens swego istnienia, nie może go odkryć i realizować, wówczas zwykle wątpi w racje swego istnienia. Nasilenie tej frustracji może być przyczyną zaburzeń nerwicowych lub myśli i tendencji samobójczych. Zjawisko to występuje w sytuacjach przesytu, likwidacji wszelkiego stresu, wymagań i zobowiązań. W tych sytuacjach mogą też wystąpić objawy nudy, niezadowolenia, pustki i bezsensu i w kon­sekwencji poszukiwanie sposobów na wypełnienie pustki: zabawy, wir pracy, zachowania prowadzące do uzależnienia.

Logoterapia zmierza do pogłębienia samoświadomości i odkrycia potrzeby sensu życia. W dialogach skłaniających pacjenta do refleksji na temat warto­ści, znaczeń i własnej osoby terapeuta wraz z pacjentem odkrywa potrzebę sensu i sens życia. Odkrywaniu sensu służą również refleksje i badanie wartości, którym Franki poświęcał także wiele uwagi. Wyodrębniał wartości twórcze (praca, tworzenie), wartości doznaniowe (kontakt ze sztuką, miłość) i wartości postawy, które nabierają szczególnego znaczenia w sytuacjach straty, nieuleczalnej choroby; wówczas Franki proponuje odwołanie się do wartości absolutnych i wymiaru duchowego istnienia.

Do góry