Ocena brak

Organy Sejmu i Senatu oraz ich kompetencje

Autor /Barnim Dodano /13.12.2011

Powszechnie odróżnia się organy kierownicze oraz organy pomocnicze Sejmu czy Senatu. Do pierwszych zalicza się Marszałka Sejmu (Senatu) oraz Prezydium Sejmu (Senatu), a także Konwent Seniorów. Do drugich zalicza się komisje sejmowe (senackie), a w ramach izby powołuje się też sekretarzy Sejmu (Senatu), ale nie mają już oni pozycji samodzielnego organu.

Organy izb mogą się składać wyłącznie z posłów (senatorów), a ich skład personalny musi być ukształtowany bezpośrednio przez Sejm (Senat). Od tak rozumianych organów Sejmu (Senatu) należy odróżnić aparat urzędniczy, zorganizowany w Kancelarię Sejmu (Senatu), który wypełnia zadania organizacyjno-techniczne i doradcze związane z działalnością Sejmu (Senatu) i ich organów.

Marszałek Sejmu:

Jest on wybierany przez Sejm z grona posłów (art. 110 ust. 2 K), a wybór ten jest dokonywany na pierwszym posiedzeniu nowego Sejmu. Kandydatury może składać grupa co najmniej 15 posłów, a wyboru dokonuje się bezwzględną większością głosów w obecności co najmniej połowy ogólnej liczby posłów. Stanowisko Marszałka przypada ugrupowaniu wchodzącemu w skład koalicyjnej większości. Mimo owego politycznego rodowodu Marszałek powinien zajmować stanowisko neutralnego arbitra i organizatora prac parlamentarnych. Zwyczajowo przyjmuje się, że Marszałek i wicemarszałkowie są powoływani na okres całej kadencji izby. Marszałek Sejmu jest jednoosobowym organem kierowniczym izby. W tym charakterze przysługuje mu szereg kompetencji, które można ująć w następujące kategorie:

- reprezentowanie Sejmu,

- prowadzenie spraw z zakresu stosunków Sejmu z instytucjami oraz innymi organami UE,

- zwoływanie posiedzeń Sejmu i ustalanie porządku dziennego posiedzenia oraz przewodniczenie obradom Sejmu,

- kierowanie pracami Prezydium Sejmu, przewodniczenie posiedzeniom Prezydium Sejmu i Konwentu Seniorów,

- czuwanie nad tokiem i terminowością prac Sejmu, a w szczególności nadawanie biegu inicjatywom ustawodawczym i uchwałodawczym oraz wnioskom innych organów państwa,

- udzielanie posłom niezbędnej pomocy w ich pracy, m.in. czuwanie nad wykonywaniem przez organy administracji rządowej i samorządowej ich obowiązków wobec posłów,

- administrowanie Sejmem tj. sprawowanie pieczy nad spokojem i porządkiem na całym obszarze należącym do Sejmu, powoływanie i odwoływanie Szefa Kancelarii Sejmu, wydawanie zarządzeń porządkowych,

Obok kompetencji związanych z funkcjonowaniem Sejmu, Marszałkowi przysługują inne zewnętrzne zadania konstytucyjne, których suma sytuuje go jako druga osobę w Państwie. Marszałek Sejmu:

- jest przewodniczącym Zgromadzenia Narodowego (art. 114 ust. 1 K),

- sprawuje zastępstwo Prezydenta RP, gdy ten nie jest w stanie sprawować urzędu lub w razie opróżnienia urzędu prezydenta (art. 131 K),

- zarządza wybory prezydenckie (art. 128 ust. 2 K).

Wicemarszałkowie Sejmu:

Są oni wybierani w takim samym trybie jak Marszałek Sejmu. Regulamin nie określa ich liczby, każdorazowo decyduje o tym Sejm przy dokonywaniu wyboru. Są oni członkami Prezydium Sejmu i Konwentu Seniorów oraz zastępcami Marszałka w zakresie jego wewnątrzsejmowych zadań. W odniesieniu, natomiast, do kompetencji zewnętrznych Marszałka Sejmu jego zastępstwo przypada na ogół Marszałkowi Senatu.

Prezydium Sejmu:

Utraciło ono w nowej konstytucji status organu konstytucyjnego, a jedyną podstawa jego istnienia stał się regulamin Sejmu. Prezydium składa się z Marszałka i wicemarszałków. Jest ono organem funkcjonującym w sposób ciągły przez okres całej kadencji, nie ma prawnej możliwości odwołania Prezydium jako takiego. Szczegółowe zadania Prezydium można ująć w takie kategorie:

  • związane z organizacją prac Sejmu, tj. ustalanie planu prac Sejmu, ustalanie terminów odbywania posiedzeń Sejmu itp.,

  • związane z pracami organów Sejmu, a zwłaszcza organizowanie współpracy między komisjami sejmowymi i koordynowanie ich działań,

  • związane z tokiem prac sejmowych, m.in. opiniowanie zgodności z prawem projektów uchwał bądź ustaw (art. 34 ust. 8 rSej),

  • związane z sytuacją prawna posłów m.in. stosowanie kar z tytułu odpowiedzialności regulaminowej, decydowanie w sprawach diet i ryczałtów poselskich,

  • związane z regulaminem Sejmu, tj. dokonywanie jego wykładni i inicjowanie zmian, określanie zasad doradztwa naukowego na rzecz Sejmu i korzystania z pomocy ekspertów.

Konwent Seniorów:

Jest to organ zapewniający współdziałanie klubów w sprawach związanych z działalnością i tokiem prac sejmowych (organ polityczny w ramach którego zapadają najważniejsze ustalenia dot. funkcjonowania Sejmu). Jego skład obejmuje: Marszałka, wicemarszałków Sejmu, przewodniczących lub wiceprzewodniczących klubów poselskich, przedstawicieli porozumień liczących co najmniej 15 posłów, przedstawicieli kół parlamentarnych, które w dniu rozpoczęcia kadencji Sejmu reprezentowały osobną listę wyborczą.

Konwent wydaje opinie dot. m.in. projektów porządku dziennego i terminów posiedzeń Sejmu, trybu dyskusji nad poszczególnymi punktami porządku dziennego itd. w rzeczywistości Konwent odgrywa poważną rolę, a jego propozycje i opinie nabierają charakteru wiążących dyrektyw politycznych.

organizacja wewnętrzna Senatu:

Jest ona ujęta w analogiczny sposób. Z mocy art. 124 K do Senatu stosuje się bowiem odpowiednio art. 110 tejże Konstytucji, także w Senacie muszą więc istnieć Marszałek, wicemarszałkowie i komisje. Senat utrzymał też instytucję Prezydium Senatu oraz Konwentu Seniorów (na poziomie regulaminowym). Różnice:

  • art. 6 regulaminu Senatu określa liczbę wicemarszałków (3),

  • odmienna struktura komisji stałych (jest ich 14, w tym dwie o charakterze funkcjonalnym),

  • brak możliwości powołania w Senacie komisji śledczej.

Podobne prace

Do góry