Ocena brak

Organizacje regionalne na arenie międzynarodowej

Autor /Wacek Dodano /24.07.2011

Organizacje regionalne o charakterze ogólnym: Organizacja Państw Amerykańskich – geneza związana z dążeniem państw płd. I śr. Am. Do niezależności. 1889 – Waszyngtonkonferencja amerykańska (inicjator – USA). Od tej pory co 5 lat odbywały się podobne konferencje. 1947 – Bogota – podpisano Kartę Organizacji Państw Amerykańskich. Zadanie OPA - rozwiązanie współpracy we wszystkich dziedzinach stosunków międzynarodowych. Liga Państw Arabskich – jej pakt podpisało 7 państw 22.03.1945 (przeciwwaga dla ONZ – państwa arabskie zjednoczyły swe wysiłki dla obrony wspólnych interesów w ramach regionalnej organizacji).

Potem do LPA przystąpiła reszta państw nowo powstałych. Zadanie – wszystkie sprawy interesujące państwa członkowskie. Pierwsze lata działalności skoncentrowane na walce o niezależność państw od byłych metropolii, potem na rozwoju gospodarczym. Działalność LPA mało efektywna. Organizacja jedności Afrykańskiej – powstała w wyniku likwidacji kolonializmu w Afryce w latach 1957 – 63, kiedy to wiele państw odzyskało niepodległość. OJA koordynowała działalność państw w walce o wyzwolenie terytoriów kolonialnych, też przeciw rasizmowi w Afryce Płd.

Organizacje polityczno – militarne (też Układ Warszawski, Rada Europy) Organizacja Paktu Północnego Atlantyku (NATO) powstała 04. 04. 1949 r. – umowę podpisało 12 państw: Francja, Wlk. Brytania, Belgia, Holandia, Luksemburg, Dania, Islandia, Norwegia, Włochy, Portugalia, Kanada, USA. W 1952 r. – Grecja i Turcja, w 1955 r. – RFN, w 1990 r. – zjednoczone Niemcy, w 1982 r. – Hiszpania. Francja wycofała się z zintegrowanego systemu wojskowego, ale nadal jest członkiem org. Jako przymierza politycznego. Członkowie zobowiązani są do wzajemnej pomocy wojskowej na wypadek napaści zbrojnej na 1 z nich, to zobowiązanie jest zbiorową samoobroną. NATO działa na terenie państw członkowskich, cały obszar płn. Atlantyku na płn. od zwrotnika Raka. Jedyny organ statutowy – Rada Atlantycka (Ministralna) – przedstawiciele państw członkowskich, na szczeblu ministrów, zbiera się co najmniej 2 razy w roku, na szczeblu stałych przedstawicieli raz w tygodniu, wówczas nazywa się Radą Stałych Przedstawicieli.

Organ odpowiada za realizację celów paktu. Decyzje Rady podejmowane są jednomyślnie i bez głosowania, nie wiążą one jednak rządów państw członkowskich. Unia Zachodnioeuropejska – powstała w 1955 r. , skład: Belgia, Francja, Holandia, Luksemburg, Niemcy, Wlk. Brytania, Włochy. Organy – Rada Unii (organ międzyrządowy). Zgromadzenie (organ parlamentarny), Agencja kontroli Zbrojeń, Stały Komitet Zbrojeń i Sekretariat. UZE organizowała się do działania militarnego, współpracy politycznej członków. 01. 11. 1993 r. wchodzi w życie traktat z Maastricht łącznie z Deklaracją o roli UZE, co podnosi rangę Unii jako autonomicznej struktury UE realizującej tożsamość europejską w dziedzinie bezpieczeństwa i obrony. Pakt Bezpieczeństwa Pacyfiku (ANZUS) – 1952 r. skład: Australia, Nowa Zelandia, USA. CEL – przeprowadzenie wojennych konsultacji w czasie powstania napiętej sytuacji w basenie O> Spokojnego, zagrożenia integralności terytorialnej, niezależności politycznej i bezpieczeństwa członków.

Istota ANZUS – obowiązek wzajemnej pomocy wojskowej razie napaści na jedno z państw oraz na terytorium wysp będących pod ich jurysdykcją na O. Spokojnym. Organizacje integracji gospodarczej państw uprzemysłowionych. Geneza – po II wojnie św. wiele krajów europy zachodniej było w wielkim kryzysie społecznym i gospodarczym. USA by utrzymać tu swoje wpływy pomagało odbudować europejski potencjał gospodarczy. W 1947 r. uruchomiono plan Marshalla. By do niego przystąpić państwa musiały opracować i przystąpić do wspólnego europejskiego programu dobudowy i rozwoju – w 1948 r. powstała Organizacja Europejskiej Współpracy Gospodarczej.

Najpierw OEWG dzieliła pomoc amerykańską, po zakończeniu planu M działała na rzecz liberalizacji handlu i rozwoju współpracy finansowej państw zachodnioeuropejskich i USA. 1960 r. – na gruncie OEWG powstała Organizacja Współpracy Gospodarczej i Rozwoju (OECW). Do 1973 r. prawie wszystkie państwa zachodnie (25 krajów przystąpiło), ZSRR odmówiono. Najwyższy organ OECW – Rada, działa na 2 poziomach – min. Spraw zagr. I gospodarki oraz stałych przedstawicieli. Uchwały Rady to zalecenia, obejmują tych, którzy głosowali „za”. Cel – analiza bieżącej sytuacji gospodarczej, finansowej krajów członkowskich całego ugrupowania barier swobodnej wymiany towarów, usług i kapitału Unia Europejska – jej pierwowzorem Europejska Wspólnota Węgla i Stali powstała w 1951 r. W 1957 r. Rzym – 6 państw zachodniej europy podpisało traktat powołujący do życia EWG i Europ. Wspól. Energii Atomowej (Euratom). W 1967 r. EWG, EWWiS i Euratom połączyły się w 1 organizację.

Pierwotni członkowie EWG – RFN, Francja, Włochy, Belgia, Holandia i Luksemburg w 1973 r. doszła Wlk. Brytania, Dania, Irlandia. 1981 r. Grecja, 1985 r. Hiszpania i Portugalia, 1995 r. Austria, Finlandia, Szwecja. Kraje stowarzyszone z UE – Malta, Cypr, Turcja, Polska, Słowacja. Organy – Rada Ministrów. Organ pomocniczy – Komitet Stałych Przedstawicieli. Stały organ zarządzający wykonawczy – komisja (przygotowuje posiedzenia rady , nadzoruje, realizacje podjętych decyzji) Parl. Europejski i Trybunału zajmują się oceną polityczną i prawną działań wspólnoty, poszczególnych państw. Cel UE - sterowanie procesem integracji ekonomicznej, politycznej i społecznej państw członkowskich. Rezultat integracji politycznej – utworzenie Rady Europejskiej - forum na którym spotykaja się przywódcy państw UE. Europejskie Stowarzyszenie Wolnego Handlu – 1960 r.

Skład: Austria, Belgia, Dania, Norwegia, Portugalia, Szwecja, Szwajcaria, Wlk. Brytania. Cel – likwidacja ograniczeń w wymianie handlowej wewnątrz ugrupowania. Z „EFTA” odeszły Wlk.Brytania, Dania, Portugalia, pozostałe kraje przystąpiły do UE = znaczenie EFTA zmalało. Rada Wzajemnej Pomocy Gospodarczej (RWPG) – 1949 r. kraje socjalistyczne. Cel – integracja rządzonych przez komunistów krajów Europy Środkowowschodniej z gospodarką ZSRR. Cel nie został osiągnięty. W 1991 r. RWPG rozwiązano.

Do góry