Ocena brak

Organizacja parafii

Autor /Oktawia Dodano /18.04.2013

Tworzenie kilku ośrodków życia kościelnego w wielkich miastach, jak Rzym, Aleksandria i Kartagina,spotyka się już w IV wieku. O parafiach wszakże w znaczeniu obecnym, jako samodzielnych jednostkachadministracyjno-duszpasterskich Kościoła, można mówić dopiero w VI wieku.

Odprawianie nabożeństw w kościołach poza miastem biskupim zaświadcza synod toledański (398), którypolecił, by kapłan przybywał codziennie do takiego kościoła w celu składania Ofiary. Według synodu z Tarraco (516) było powszechnym zjawiskiem odprawianie regularnych nabożeństw w ośrodkach pozastolicą biskupią. Około dwadzieścia parafii miało biskupstwo w Auxerre na początku VI wieku, wkrótceich liczba wzrosła do trzydziestu siedmiu.

Kościoły parafialne zyskały prawo do samodzielnego zarządzaniaswym majątkiem. Kapłanom przy nich Cezary z Arles, na synodzie w Vaison (529) nie tylkoprzyznał prawo do religijnego nauczania, ale nałożył to jako obowiązek. Jeżeli kapłan miejscowy byłnieobecny, powinien diakon odczytać homilię któregoś z Ojców Kościoła. Kapłan miał obowiązek przygotowaćlektorów przy swoim kościele. Widzi się w tym początek szkół parafialnych, czy nawet począteksystematycznego przygotowywania kandydatów do stanu duchownego.

Budowane na wsiach kościoły miały charakter kościołów prywatnych, pozostających nadal w posiadaniufundatora, według germańskiego prawa zwyczajowego. Wydaje się, że biskupi dali im początek. Budowalibowiem kościół w swoich posiadłościach poza biskupią stolicą i ustanawiali przy nim duchownego.Naśladowali tę praktykę świeccy właściciele wsi. Synod w Orange (441) postanawiał, że poświęcenietakiego kościoła i nadzór nad nim należy do miejscowego biskupa, a nie może być dokonane przez jakiegokolwiekzaproszonego biskupa.

Rozwój sieci parafialnej dokonywał się powoli od południa Europy w VI wieku ku jej północnym krajom(Anglia) w VIII wieku.

Rozwojowi uległa sama nazwa parafia (łac. parrochia). Pierwotnie oznaczała ona chrześcijańską wspólnotęmiejską z biskupem na czele. Na oznaczenie wspólnoty na wsiach użył tej nazwy papież Zozym w417 roku, pozostawiając nazwę diecezja (łac. dioecesis) dla wspólnoty miejskiej. Przy końcu V wieku, apotem jeszcze w połowie średniowiecza używano tych nazw zamiennie.

Dość wcześnie wprowadzono rozróżnienie między kościołami parafialnymi, a kaplicami domowymi.Synod w Adge (506) uznał za słuszne istnienie takich kaplic i odprawianie nabożeństw na wsiach, byuniknąć zmęczenia ludzi drogą do kościoła (propter fatigationem familiae), lecz zastrzegł się, że tylko wkościołach katedralnych i parafialnych można odprawiać Msze święte w Wielkanoc, Boże Narodzenie,Epifanię, Wniebowstąpienie, Pięćdziesiątnicę i uroczystość świętego Jana Chrzciciela. Synod w Orleanie(511) ograniczył to zastrzeżenie do trzech głównych świąt, Wielkanocy, Bożego Narodzenia i ZesłaniaDucha Świętego.

Więź parafii z biskupem utrzymywano nie tylko przez zastrzeżenie pewnych praw dla jego kościoła, aletakże przez biskupie podróże wizytacyjne. Synod w Tarraco (516) mówi o nich jako o dawnym zwyczaju,a synod w Braga (572) podaje szczegółowy program takiej wizytacji. W następnym okresie synod w Toledo(633) nakaże odbywać ją co roku, gdyby zaś biskup nie mógł z powodu choroby, miał wyznaczyć doniej kapłana.

Biskup zbierał kler swego miasta i wsi na synodzie diecezjalnym. Najstarsze zachowane akta takiegosynodu pochodzą z Auxerre, gdzie biskupi dość systematycznie zbierali kler w latach 561-605. Na synodachdiecezjalnych hiszpańskich udzielano informacji o uchwałach synodów prowincjonalnych. Wiadomorównież, iż każdy kapłan był zobowiązany podczas synodu odprawić spowiedź.

Powolnemu rozwojowi w VI i VII wieku ulegało na Zachodzie życie religijne i moralne wiernych, ichudział w sakramentach i nabożeństwach, jak również same obrzędy i życie liturgiczne. Dzieje tego rozwojunależą do następnego okresu.

Podobne prace

Do góry