Ocena brak

OMÓW TYPOLOGIĘ SYSTEMÓW PARTYJNYCH AUTORSTWA SARTORIEGO

Autor /tolek555 Dodano /18.07.2011

Sartori tworząc typologię systemów partyjnych, uwzględnił dwa podstawowe kryteria – liczbę partii rywalizujących w ramach narodowej przestrzeni politycznej oraz dystans ideologiczny pojawiający się między nimi. W oparciu o te dwa wymiary wyróżnił następujące typy rywalizacyjnych systemów partyjnych:

- system partyjny z partią predominującą,

- system dwupartyjny,

- system wielopartyjny umiarkowanie spolaryzowany,

- system wielopartyjny ekstremalnie spolaryzowany,

oraz nierywalizacyjnych systemów partyjnych:

- jednopartyjny (w tym: totalitarny, autorytarny)

- hegemoniczny (w tym: autorytarny i pragmatyczny)

Dodatkowo system autorytarny dzieli się na ideologiczny i pragmatyczny.

Sartori bierze pod uwagę kategorie formatu systemu oraz mechanizmu systemu. W przypadku systemu partii predominującej związek pomiędzy formatem a mechanizmem zostaje rozerwany i w efekcie z tego typu systemem możemy mieć do czynienia zarówno w układzie dwupartyjnym jak i wielopartyjnym. Z kolei w przypadku obu kategorii systemów wielopartyjnych, związek pomiędzy formatem a mechanizmem pozostaje widoczny.

Obecnie w Europie kontynentalnej mamy do czynienia z układem umiarkowanie spolaryzowanym. System ekstremalnie spolaryzowany pozostaje dziś kategorią historyczną (Republika Weimarska), związane jt to z zanikiem prawdziwych partii antysystemowych. System partii predominującej jt dość nietrwały i nawet minimalne przesunięcia poparcia wyborczego między partiami może spowodować jego transformację w układ dwupartyjny względnie umiarkowanie spolaryzowany. Nie jt on związany z żadną konkretną liczbą partii. Może on wystąpić zarówno w dwupartyjnym jak i wielopartyjnym – umiarkowanie lub ekstremalnie spolaryzowanym – systemie. Jego istota przejawia się w uzyskaniu dość wygodnej większości przez jedną z partii politycznych, która może w ten sposób sformować gabinet jednopartyjny. Nie oznacza to jednak, że musi dysponować większością absolutną miejsc w parlamencie, lecz większość ta ma umożliwić utworzenie rządu, również mniejszościowego.

Różnice pomiędzy systemami wielopartyjnymi:

- liczba partii uznanych za relewantne – w systemie umiarkowanie spolaryzowanym istnieje około 5 partii, a w ekstremalnie spolaryzowanym więcej niż 5;

- poziom polaryzacji ideologicznej w ramach systemu partyjnego – w układzie umiarkowanie spolaryzowanym przestrzeń rywalizacji pozostaje relatywnie wąska, co gwarantuje możliwość osiągnięcia konsensu społecznego i umożliwia forsowanie negocjacyjnego stylu uprawiania polityki. Rywalizacja międzypartyjna przybiera charakter bipolarny. W układzie ekstremalnie spolaryzowanym jt bardzo rozciągnięta przestrzeń rywalizacji, wynikająca z pojawienia się ugrupowań reprezentujących ekstremalne opcje ideologiczne;

- charakter rywalizacji międzypartyjnej. W systemie umiarkowanym dominują tendencje dośrodkowe, co powoduje przesunięcie rywalizacji do centrum i upodabnianie programowe ugrupowań politycznych. W systemie ekstremalnym dominują tendencje odśrodkowe, partie opozycyjne szukają potencjalnych wyborców na obu skrzydłach osi lewicaprawica, powstaje polityka przyrzeczeń bez pokrycia, opozycja staje się nieodpowiedzialna;

- charakter opozycji politycznej. W systemie umiarkowanym jest opozycja unilateralna. Jt homogeniczna politycznie i prezentuje wyraźną i jednorodną programowo alternatywę koalicyjną. W systemie ekstremalnym pojawia się opozycja bilateralna. Partie reprezentujące obie skrajne opcje ideologiczne mogą osiągnąć porozumienie co do ewentualnego obalenia koalicyjnego gabinetu, ale niemożliwe jt zaproponowanie wspólnej alternatywy rządowej.

Podobne prace

Do góry