Ocena brak

Okres dorastania: zagrożenia rozwoju - Pragmatyzacja świadomości

Autor /Max123 Dodano /02.07.2011

Kolejny problem wiąże się ze zjawiskiem, które socjolog Marek Ziółkowski nazywa pragmatyzacją świadomości. Zjawisko to odnosi się do narastającej w społeczeństwie polskim tendencji do orientacji na cele i wartości o charakterze wybitnie pragmatycznym oraz do spostrzegania świata w kategoriach gry rynkowej. Współczesne badania socjologiczne wykazują, że własna majętność i odniesienie sukcesu na rynku pracy stanowią w mniemaniu większości młodych ludzi warunek powodzenia, a co za tym idzie stają się głównymi przesłankami dokonywanych przez nich wyborów życiowych. Bezwzględnie mamy tu do czynienia ze zjawiskiem, które rzutuje na rozwój ich osobowości. Na taką sytuację wpływ mają realia społeczno-ekonomiczne przekładające się na materialne warunki życia oraz na przebieg kariery zawodowej. Również media odgrywają tu istotną rolę, lansując materialny wzór sukcesu i wzmagając potrzeby dotyczące posiadania określonych dóbr Do tego dochodzi zjawisko bezrobocia, które dotyka w największym stopniu ludzi młodych, wchodzących dopiero na rynek pracy. Jednocześnie klimat życiu publicznemu nadaje klasa polityczna, spostrzegana jako grupa kierująca się raczej własnym interesem, aniżeli dobrem wspólnym.

Warto postawić tu pytanie o dalekosiężne konsekwencje pragmatyzacji świadomości okresie dorastania. Świadomość uczestnictwa w rywalizacji o dobrą pozycję na rynku pracy i konieczność podejmowania starań na rzecz własnej kariery zaczynają odgrywać znaczącą rolę w życiu młodych osób bardzo wcześnie. Postawy rywalizacyjne, tendencja do koncentro-wania się na własnej sprawności, ujmowanie siebie w kategoriach przystosowania do wymagań rynku są wśród wykształconej młodzieży bardzo powszechne. Nie sprzyja to kultywowaniu swobodnych, nie związanych z nauką zainteresowań, angażowaniu się w grupy i ideologie, które oferowałyby postulaty i wizje lepszej przyszłości rozbudzając wśród młodych postawy bardziej idealistyczne, zawierające w sobie także element altruizmu. Niebezpieczeństwo tego typu deficytu doświadczeń rówieśniczych czy pokoleniowych polega na braku sposobności do zaangażowania własnej ofiarności i lojalności w sytuacje, związki społeczne i idee, które nie wiążą się z wymierną osobistą korzyścią.

Warto przy tej okazji zauważyć, że wybitni polscy psychologowie Stefan Szuman i Kazimierz Obuchowski upatrują w idealizmie młodzieńczym oraz młodzieńczym zaangażowaniu w ideologie istotnego etapu na drodze rozwoju ku dojrzałej koncepcji sensu własnego życia, zawierającej wartości uniwersalne, składające się na swoisty wewnętrzny orientujący w rzeczywistości „kierunkowskaz”, jednak ogólny na tyle, by nie dawał się zrealizować do końca, gwarantujący więc poza wszystkim innym trwałość własnej tożsamości. Czy takiej pozbawionej wzniosłych ideałów pragmatycznej tożsamości nie będzie w rezultacie grozić tendencja do zewnątrzsterowności i konformizmu? I czy nie będzie taka tożsamość narażona na bardziej gruntowny kryzys w środkowym etapie dorosłego życia?

Podobne prace

Do góry