Ocena brak

OJCZYZNA

Autor /Izaak Dodano /05.04.2012

Dawn. dziedzictwo, ojcowizna, spadek po ojcu, sukcesja (zwł. ziemia, grunt), strony rodzinne; w dzisiejszym znaczeniu 'kraj ojczysty, rodzinny' od 2. pol. XVI w. w poezji Reja i Kochanowskiego, w prozie Piotra Skargi. Dla króla - często, dla ojczyzny - zawsze, łac. pro rege saepe, pro patria semper, dewiza J. B. Colberta, ministra Ludwika XIV. Gdzie dobrze, tam ojczyzna, łac. ubibene, ibipatria, gdzie mi się dobrze powodzi, tam jest moja ojczyzna; z Tuskulanek, 3, 37, Cicerona.

Jestem obywatelem świata odpowiedź Diogenesa na pytanie, gdzie jest jego kraj rodzinny. Od użytego tu w oryginale gr. kosmopolites pochodzi wyraz kosmopolita. Podobnie Sokrates zapytany, do jakiego kraju należy, odparł: „Nie do Aten ani Grecji, ale do świata." Seneka w liście, 28, 5, do Lucyliusza pisał: „Cały ten świat jest moją ojczyz-ną", łac. patria mea totus hic mundus est. Który zginął młodo; ale jak żołnierz, ale za ojczyznę, łac. qui antę diem perlit, sed miles, sed pro patria. Miłość ojczyzny naszym prawem, łac. Amor patriae nostra lex, napis na frontonie Biblioteki Krasińskich w Warszawie.

Nie opłakiąjcie tego, który umarł, i nie żałujcie go, płaczcie rzewnie raczej nad tym, który odchodzi, bo już nigdy nie wróci i nie zobaczy ojczyzny swojej, z Biblii, Jeremiasz, 22, 10. Niewdzięczna ojczyzno, nie będziesz miała nawet (moich) kości łac. ingrata patria, ne ossa ąuidem habebiś, przypisywane wodzowi rz. Scypionowi Afrykańskiemu.

Słodko i zaszczytnie jest umrzeć za ojczyznę, łac. dulce et decorum est pro patria moń, z Pieśni, 3, 2, 13, Horacego. Napis umieszczony na szkarłatnym pokryciu trumny Stefana Żółkiewskiego. Święta miłości kochanej ojczyzny... zob. Święty.

Litwo! Ojczyzno moja! ty jesteś jak zdrowie;

Ile cię trzeba cenić, ten tylko się dowie.

Kto cię stracił.

A. Mickiewicz, Pan Tadeusz, 1, 1-3.

Podobne prace

Do góry