Ocena brak

Ogólna charakterystyka nadzoru nad przestrzeganiem prawa pracy

Autor /Achacy Dodano /06.12.2011

Organami sprawującymi nadzór nad przestrzeganiem prawa pracy są:

1.Państwowa Inspekcja Pracy (PIP)

2.Społeczna Inspekcja Pracy (SIP).

Obok tych organów nadzór nad warunkami pracy sprawują:

1.Inspekcja sanitarna

2.Urzędy górnicze

3.Urzędy dozoru technicznego.

PIP jest organem powołanym do nadzoru i kontroli przestrzegania prawa pracy, a w szczególności przepisów i zasad bezpieczeństwa i higieny pracy.

Tworzą ją: Główny Inspektorat Pracy i okręgowe inspektoraty pracy oraz inspektorzy pracy działający na terytorium właściwym okręgowym inspektoratom pracy.

Zakres działania PIP jest szeroki i wyraża się w działalności nadzorczej i kontrolnej, poradniczej i opiniodawczej oraz orzeczniczej.

Do kompetencji PIP należy nadzór i kontrola przestrzegania przez pracodawców prawa pracy, w szczególności przepisów bhp, przepisów dot. stosunku pracy, wynagrodzenia i innych świadczeń wynikających ze stosunku pracy, czasu pracy, urlopów, uprawnień związanych z rodzicielstwem, zatrudniania młodocianych i osób niepełnosprawnych.

Państwowy Inspektor Pracy ma prawo do badania przyczyn i okoliczności wypadków przy pracy, a gdy uzna, że wypadek został spowodowany przez przestępstwo, kieruje sprawę do prokuratora. Pracodawca ma obowiązek niezwłocznego zawiadomienia inspektora pracy, prokuratora i jednostkę nadrzędną o każdym ciężkim lub śmiertelnym wypadku przy pracy.

W razie stwierdzenia naruszenia przepisów prawa pracy pip jest uprawniony do:

zgłoszenia sprzeciwu wobec uruchomienia wybudowanego lub przebudowanego zakładu pracy albo jego części

skierowania wystąpienia do kierownika zakładu pracy lub innego organu o usunięcie stwierdzonych naruszeń

wydania nakazu.

Nakaz może dotyczyć usunięcia w ustalonym terminie uchybień, skierowania do innych robót pracowników zatrudnionych wbrew obowiązującym przepisom lub wstrzymania robót.

Od nakazu inspektora pracy kierownikowi zakładu pracy przysługuje odwołanie do okręgowego inspektora pracy (oip)w terminie 14 dni od dnia doręczenia nakazu.

Wniesienie odwołania nie wstrzymuje wykonania nakazu. Oip obowiązany jest rozpatrzyć odwołanie nie później niż w ciągu miesiąca od jego otrzymania. Decyzja oip jest ostateczna i podlega wykonaniu. Winni niewykonania w terminie nakazu podlegają ukaraniu grzywną w drodze mandatu karnego.

SIP powołana została w 1950 roku. Jest służbą społeczną pełnioną przez pracowników, mającą na celu zapewnienie przez pracodawców bezpiecznych i higienicznych warunków pracy oraz ochronę uprawnień pracowniczych. Reprezentuje ona interesy wszystkich pracowników w zakładach pracy i jest kierowana przez zakładowe organizacje związkowe.

Tworzą ją: zakładowy społeczny inspektor pracy (dla całego zakładu), oddziałowi społeczni inspektorzy pracy (dla poszczególnych oddziałów), grupowi społ. insp. pracy (dla komórek organizacyjnych.

Społ. insp. Pracy może być pracownik danego zakładu pracy, który jest członkiem związku i nie zajmuje stanowiska kierownika zakładu pracy lub stanowiska kierowniczego bezpośrednio podlegającego kierownikowi. Zakładowe organizacje związkowe mogą postanowić, że sip może być pracownik nie będący członkiem związku zawodowego.

Sip powoływani są w drodze wyboru na okres czterech lat. Ich stosunek pracy podlega szczególnej ochronie.

Zakres uprawnień sip jest bardzo szeroki (tak jak w PIP). Ponadto sip może podejmować działania na rzecz aktywnego udziału pracowników w kształtowaniu właściwych warunków bhp, uczestniczyć w przeprowadzaniu społecznych przeglądów warunków pracy oraz wpływać na przestrzeganie przez pracowników przepisów i zasad bhp.

W razie stwierdzenia, że nie są przestrzegane sip zwraca na to uwagę właściwemu kierownikowi zakładu pracy i zapisuje polecenia w księdze uwag społ. inspektora pracy. Ponadto sip ma prawo skierować do kierownika zakładu na piśmie zalecenie do usunięcia w określonym terminie stwierdzonych uchybień. W razie bezpośredniego zagrożenia mogącego spowodować wypadek przy pracy sip występuje do kierownika o natychmiastowe usunięcie tego zagrożenia. W przypadku niepodjęcia działań wydaje pisemne zalecenie wstrzymania pracy, zawiadamiając o tym równocześnie zakładową organizację związkową.

Od zalecenia zakładowego sip kierownik może wnieść sprzeciw do właściwego inspektora pracy Inspekcji Pracy, który wydaje w sprawie decyzję. Niewykonanie prawomocnego zalecenia zakładowego sip podlega karze grzywny.

Istotne znaczenie w wykonywaniu nadzoru nad warunkami pracy, a w szczególności w zakresie wykonywania zapobiegawczego oraz bieżącego nadzoru sanitarnego, zapobiegania chorobom zakaźnym i zawodowym oraz zwalczania tych chorób posiada Inspekcja Sanitarna (IS).

Podlega ona Ministrowi Zdrowia. Na jej czele stoi Główny Inspektor Sanitarny, a jej terenowymi organami są wojewódzcy, terenowi i graniczni inspektorzy sanitarni.

Urzędy górnicze sprawują nadzór nad zakładami górniczymi w sprawach bhp pod ziemią, a urząd dozoru technicznego sprawuje nadzór techniczny niektórych urządzeń w zakładach (kotłów parowych, zbiorników pod ciśnieniem, dźwigów itp.), w tym także nadzór w zakresie bhp przy tych urządzeniach.

Podobne prace

Do góry