Ocena brak

Ogólna charakterystyka mostów protetycznych

Autor /zenon80 Dodano /03.02.2014

Most protetyczny jest protezą ozębnową osadzoną na zębach naturalnych lub filarach implantowanych (tzzw. implantomost), czyli w przeciwieństwie do protezy płytowej - nie opiera się na błonie śluzowej wyrostka zębodołowego, lecz najczęściej, ze względów estetycznych, zbliża się linijnie do błony śluzowej na stoku przedsionkowym lub grzbiecie wyrostka zębodołowego. Most składa się z zastępującego utracone zęby przęsła i elementów łączących przęsło z zębami filarowymi, którymi zwykle są korony protetyczne lub wkłady. W związku z tym rozróżnia się: elementy filarowe mostu, stanowiące umocowanie całej konstrukcji mostu na zębach filarowych (korony, wkłady, nakłady, korony sztyftowe, zasuwy itp.), oraz elementy przęsłowe (człony przęsła) stanowiące uzupełnienia brakujących zębów (przęsło). Liczba elementów określa rozpiętość mostu. Najmniejszy most jest mostem dwuczłonowym, składającym się z jednego elementu filarowego i jednego przęsłowego. W skróconym zapisie mostów człony zakotwiczające oznacza się cyframi zębów filarowych, człony przęsłowe zaś odpowiednią liczbą zer (zależnie od liczby uzupełnianych przez przęsło zębów). W potocznym języku protetycznym przyjęto także określenie „punkt” jako element składowy mostu.

Rodzaje mostów

Wyróżnia się następujące rodzaje mostów w zależności od umiejscowienia w łuku zębowym: przednie (w odcinku przednim), boczne (umiejscowione w bocznym odcinku łuku zębowego), przednio-boczne (umiejscowione zarówno w przednim, jak i bocznym odcinku łuku zębowego) oraz okrężne (umiejscowione w przednim i obu bocznych odcinkach łuku zębowego).

W zależności od rozmieszczenia filarów w stosunku do przęsła mosty mogą być: dwubrzeżne, kiedy przęsło znajduje się pomiędzy dwoma zębami filarowymi i jednobrzeżne, kiedy filar znajduje się z jednej strony przęsła oraz dwubrzeżno-jednobrzeżne, gdy filary ustawione są naprzemiennie w stosunku do członów przęsła.

Ze względu na używany materiał dzieli się mosty na:

-    jednolite tj. w całości wykonane z jednego materiału,

-    niejednolite, tj. wykonane z różnych materiałów, do których zalicza się mosty licowane.

Aiosty, których filarami są wszczepy filarowe mogą być określane jako implantomosty zębowe.

Kształty przęseł

W zależności od lokalizacji w łuku zębowym stosuje się przęsła mostów

o różnych kształtach na ich przekroju:

-    kształt dwuwypukłej soczewki lub soczewki skośnie ściętej (tzw. przęsło soczewkowe skośne). W obu przypadkach dojęzykowa powierzchnia przęsła soczewkowatego skośnego jest skośnie ścięta. Most taki może być stosowany w odcinkach przednich i przednio-bocznych obu szczek.

-    kształt zbliżony do serca, bardziej lub mniej wydłużonego. Mosty takie są stosowane rzadko i tylko w bocznych odcinkach żuchwy przy znacznym zaniku wyrostka zębodołowego i wysokich filarach.

Ze względu na stosunek dośluzówkowej powierzchni przęsła do grzbietu wyrostka zębodołowego rozróżnia się:

-    przęsła tzw. szczelinowe stosowane głównie w przednim i przednio-bocznym odcinku łuku zębowego, o przęśle najczęściej soczewko-watym lub soczewkowatym skośnym i linijnym lub płaszczyznowym ukształtowaniu powierzchni dośluzówkowej. Zbliżenie przęsła do błony śluzowej jest w takich przypadkach (przedni odcinek łuku szczęki i żuchwy) konieczne ze względów fonetycznych i estetycznych. Oddalenie przęsła od błony śluzowej wyrostka zębodołowego jest bardzo nieznaczne (szczelina maksimum 2 mm),

-    przęsła tzw. kładkowe (przestrzenne). Powierzchnia dośluzowa przęsła takiego mostu znajduje się w pewnej odległości od wyrostka

zębodołowego (2-5 mm), współcześnie rzadko stosowane i tylko w bocznym odcinku żuchwy.

Ze względu na wielkość i kształt powierzchni żującej (szerokość przęsła i wysokość guzków) rozróżnia się mosty:

-    o pełnej aktywności - szerokość przęsła i wysokość guzków jest odtworzona według budowy anatomicznej powierzchni żującej utraconych zębów,

-    o ograniczonej aktywności - mają zwężony wymiar przedsionkowo-językowy przęsła i obniżoną wysokość guzków w stosunku do odtwarzanej powierzchni żującej zębów utraconych,

Do stałego umocowania przęseł mostów służą omówione w poprzednich rozdziałach protezy stałe jednozębowe, którymi najczęściej są korony protetyczne, a następnie wkłady. Wybór kształtu przęsła mostu zależy od grupy odtwarzanych zębów, tzn. od lokalizacji braków w łuku zębowym szczęki lub żuchwy (ryc. 97, 98, 99, 102).

Podsumowując informacje na temat przęsła można je scharakteryzować jako część mostu odtwarzającą zęby brakujące, czyli naśladujące ich funkcję i kształt. Powierzchnia zgryzowa i przedsionkowa naśladuje kształt utraconych zębów, natomiast kształt przęsła od strony jamy ustnej właściwej i bezzębnego wyrostka zależy od położenia braków i stopnia zaniku kości wyrostka zębodołowego (ryc. 26, 27,91,97). Na przekroju poprzecznym może on mieć kształt sercowaty (w bocznych odcinkach łuku zębowego), kładkowy (w odcinkach bocznych żuchwy przy dużym zaniku bezzębnego wyrostka) lub soczewkowy (w odcinku przednim łuku zębowego). Ze względów higieniczno-profilaktycznych należy unikać stosowania przęseł mających wklęsłą powierzchnię dośluzową. Przęsła takie, zwane siodłowymi, mają trudne do oczyszczenia zachyłki, w których łatwo gromadzą się resztki pokarmowe, a z upływem czasu osadza się płytka nazębna. Pomiędzy przęsłem a błoną śluzową wyrostka powinna być zachowana przestrzeń około 1,5-2 mm, jedynie w odcinku przednim może być ona mniejsza ze względów estetycznych. Przejście przęsła w ściany filarów powinno mieć kształt opływowy z zachowaniem dostatecznej przestrzeni dla brodawki dziąsłowej. Tak ukształtowane przęsło umożliwi oczyszczanie z zalegających resztek pokarmowych. Elementami łączącymi przęsło z zębami filarowymi mogą być korony, wkłady i nakłady koronowe, a także korony sztyftowe.

Zarówno w koronach filarowych, jak i przęsłach można wyżłobić zagłębienia retencyjne służące do podparcia protez częściowych ruchomych.

Przy stosowaniu jednocześnie protez stałych i ruchomych (co w pewnych przypadkach jest wskazane) te dodatkowe elementy poprawiają stabilizację protez, a przez to warunki biostatyczne łuków zębowych.

 

Podobne prace

Do góry