Ocena brak

Odrodzenie karolińskie - Alkuin

Autor /Lew Dodano /26.12.2012

Jak już wspominaliśmy, najwybitniejszą postacią szkoły pałacowej był Alkuinur. w 730 r. w Anglii, w York (Eloracum)1 1 . Tam pobierał nauki w słynnej szkoleprzyklasztornej założonej przez arcybiskupa Egberta1 2 , który sam został jejrektorem. Alkuin odbywał częste podróże do Rzymu po rękopisy. W czasiejednej z wypraw w roku 781 spotkał w Parmie Karola Wielkiego. Spotkanieto zaowocowało osiem lat później zaproszeniem do założenia szkoły pałacowej,do której zjeżdżali liczni obcokrajowcy. Koniec życia spędził w Tours,w nadanym mu przez króla opactwie św. Marcina, gdzie założył szkołę. Zmarł19 maja 806 roku.

Zostawił po sobie dość pokaźną spuściznę, która wywarła kolosalnywpływ na potomnych: liczne i ciekawe listy (311), De animae ratione ad EulaliamVirginem (dzieło to zawiera augustyńskie poglądy psychologiczne, takiejak: definicja człowieka, stosunek duszy do ciała, dusza i jej władze, czuciei bóle, pochodzenie duszy, oraz centralne problemy teologii1 3 ) , De virtutibus etvitis ad Widonem comitem - dialog z Karolem Wielkim, wykazuje wpływy Kasjana(semipelagianizm), a także Grammatica, De dialectica, De rhetorica, DisputatioPipini cum Albino scholastico oraz pisma teologiczne (encyklopedyczne, zwłaszczajako system dogmatyki) np.: De fide sanctae et individuae Trinitatis. Pismaz zakresu siedmiu sztuk wyzwolonych rozchodziły się jako podręczniki jeszczepo śmierci Alkuina.

Alkuin nie był wielkim myślicielem, lecz miłośnikiem książek, organizatorem,wynalazcą. Podobnie jak ówcześni autorzy kładł nacisk na przechowywaniedzieł i kompilacje. Dla filozofii jest ważne, że powtórzył i przekazał poglądyBoecjusza i Kasjodora, pośrednio też przygotował grunt pod spory teologiczne.

Jak Alkuin zapatrywał się na mądrość i na filozofię? W pojmowaniu mądrości(sapientia) widać wpływy Augustyna i „ochrzczonego" stoicyzmu (wszelkamądrość i filozofia pochodzi z iluminacji bożej). Mądrość musi się wspierać nasztukach wyzwolonych, jak gmach na siedmiu kolumnach. O naukach tych pisał:

Filozofowie nie byli twórcami, ale odkrywcami tych nauk, bowiemStwórca wszystkiego rozmieścił j e w naturach, jak chciał. Ci zaś, którzybyli mędrsi w świecie, byli odkrywcami tych nauk w naturach rzeczy.

Philosophi non fuerunt conditores harum artium, sed inventores. N am creatoro m n i um rerum codidit eas in naturas, sicut voluit. Uli vero, qui sapientioreserant in mundo, inventeros erant harum artium in naturis rerum.

Uważał, że cała wiedza ma służyć chrześcijaństwu, a we Frankonii majązakwitnąć Ateny Jezusa Chrystusa. Charakterystyczny jest dla Alkuina podziałfilozofii na teoretyczną i praktyczną, oraz metodologicznie na dowód i opinię(pogląd). Wśród części filozofii wyróżniał: fizykę (arytmetyka, geometria, muzyka),e t y k ę (cnota, poznanie, prawda, miłość dobra), logikę (dialektyka, retoryka).Pośród siedmiu sztuk brak gramatyki.

W odniesieniu do zagadnień etycznych uważał, iż filozof pogański i chrześcijaninmają tę samą etykę, różnicę stanowi wiara i chrzest. Chrześcijanin musijednak lepiej żyć aniżeli poganin, gdy jest przeciwnie wtedy: „jesteśmy bardziejgodni pożałowania niż podziwu" (plus miserandi quam mirandi sumus).

Na starość Alkuin coraz mniej interesował się starożytnością, a coraz bardziejchrześcijaństwem. Widać już u niego pewne typowe rysy umysłowościśredniowiecznej: podkreślenie trwałości natury ludzkiej poprzez wieki, tęsknotę za starożytnością, troskę o utrzymanie jej spuścizny.

W Kronice z St. Gallen (Notker) czytamy o nim: „Albinus jest ponadwspółczesnymi" (Albinus supra ceteros modernorum temporum).

Uczniem Alkuina był między innymi Fredegisus z Tours (f 834 r.), Angliki następca Alkuina jako opat klasztoru Św. Marcina w Tours. Pełnił teżfunkcję kanclerza Ludwika Pobożnego. Fredegisus napisał dzieło Denihilo ettenebris,gdzie starał się dowieść realnego istnienia nicości i ciemności, z którejBóg stworzył świat. Zapewne uznawał również preegzystencję dusz, jak twierdziłbiskup Agobard z Lionu w Liber contra obiectiones Fredegisi abbatis.

Podobne prace

Do góry