Ocena brak

ODPOWIEDZIALNOŚĆ SŁUŻBOWA LEKARZA

Autor /szpila Dodano /25.11.2013

Lekarze zatrudnieni w społecznych zakładach służby zdrowia lub jakichkolwiek innych instytucjach państwowych podlegają regulaminom służbowym obowiązującym w miejscach pracy. Niewłaściwe spełnianie o-bowiązków i niestosowanie się do regulaminów pracy naraża lekarzy na odpowiedzialność służbową, która w sprawach mniejszej wagi polegać może na uwagach i u-pomnieniach przełożonych, przeniesieniu na inne stanowisko pracy itp.; w sprawach poważniejszych może nastąpić zwolnienie z pracy w trybie ogólnie obowiązujących przepisów. W niektórych instytucjach (np. akademiach medycznych) istnieją komisje dyscyplinarne powołane do orzekania o winie i karze zatrudnionych w nich pracowników, działające na zasadzie specjalnych przepisów. Regulaminy obowiązujące lekarzy zatrudnionych w szpitalach są zawarte w wydanej drukiem broszurze jako załączniku do instrukcji nr 35/61 Ministerstwa Zdrowia i Opieki Społecznej z dnia 9 czerwca 1961 r. w sprawie regulaminów szpitalnych (Dz. Urz. MZiOS 1961, nr 13, poz. 89). Ta szczegółowa instrukcja odnosi się do wszystkich możliwych stanowisk pracy lekarzy w szpitalach.

Odpowiedzialność służbowa i dyscyplinarna nie wyłącza, oczywiście, odpowiedzialności sądowej — karnej, cywilnej, zawodowej i administracyjnej.

Oprócz omówionych wyżej instytucji u-prawnionych do rozpatrywania spraw o nieprawidłowe postępowanie lekarzy należy jeszcze wspomnieć o Sądach Koleżeńskich przy Oddziałach Terenowych Polskiego Towarzystwa Lekarskiego i odwoławczej od nich instancji — Głównym Sądzie Koleżeńskim PTL. Rozpatrują one przede wszystkim sprawy sporne między lekarzami, ale także i skargi skierowane przeciw lekarzom. W projekcie ustawy o samorządzie lekarskim (tj. o Izbach Lekarskich) są przewidziane sądy dyscyplinarne Izb Lekarskich, które prawdopodobnie przejmą kompetencje Komisji Kontroli Zawodowej i Sądów Koleżeńskich PTL.

Etyka — od greckiego słowa ethos — o-znacza obyczaj, w rozumieniu, dobrego obyczaju. Deontologia pochodzi również z greckiego: deon. — obowiązek, logos — nauka. Tymi słowami określa się nauki o obyczajach, jakie cechować powinny lekarza, i o ciążących na nim obowiązkach. Nie wchodząc w zawiłe rozważania filozoficzne, historyczne i semantyczne na temat etyki i bliskiego jej pojęcia — moralności, można je w uproszczeniu określić jako zasady właściwego, prawidłowego współżycia i postępowania ludzi i społeczeństw w stosunku do siebie i do otaczającego świata. Etyka lekarska jest po prostu zastosowaniem zasad etyki ogólnoludzkiej w działalności lekarza i dlatego lepiej określać ją jako etykę lekarza. Tylko człowiek o odpowiednim poziomie etycznym, moralnym może być dobrym lekarzem.

Pod pojęciem etyki lekarza należy rozumieć właściwe, prawidłowe postępowanie we wszystkich dziedzinach jego działalności, a więc przede wszystkim wobec chorych o-raz wobec wszystkiego co się łączy z zawodem lekarza. Odnosi się to do miejsca pracy i współpracowników (kolegów, podwładnych i przełożonych), do służby zdrowia i jej instytucji, do nauk medycznych i niemedycz-nych (podnoszenie kwalifikacji zawodowych i wykształcenie ogólne, praca naukowa) oraz do troski o fizyczne i moralne zdrowie społeczeństwa (zapobieganie i walka z chorobami i klęskami społecznymi). Etyka i deontologia (obyczaj i obowiązek) wymagają od lekarza prawidłowego postępowania w każdej z tych dziedzin.

Zawód lekarza ma szczególny charakter, gdyż przedmiotem jego działania są zdrowie i życie człowieka, największe jego dobra. Stawia to poważne wymagania tym, którzy wybierają zawód lekarza. Lekarz musi być gotowy do największych nawet poświęceń lub wyrzeczeń, ażeby — gdy zajdzie potrzeba — ratować życie ludzkie.

Ustalenie szczegółowych norm i przepisów etycznych jest trudne, gdyż życie stwarza często sytuacje tak skomplikowane i nieoczekiwane, że nie zawsze i nie wszystkie z nich mogą być rozwiązane na podstawie takich czy innych norm prawnych; również nie wszystkie z nich są przewidziane podręcznikową wiedzą. Postępy współczesnej medycyny i zmieniające się poglądy często przynoszą takie sytuacje; wówczas lekarz pozostawiony sobie musi opierać swe postępowanie nie tylko na posiadanych wiadomościach i doświadczeniu, lecz także na zasadach etyki, które głęboko wpojone powinny być tym, co nazywamy sumieniem lekarza. Sumienie to — wyrażające się m.in. poczuciem odpowiedzialności — musi kierować postępowaniem lekarza zawsze, a zwłaszcza w takich przypadkach i sytuacjach, które nie są uregulowane formalnymi przepisami i podręcznikową wiedzą.

Pomimo trudności ujęcia w pisane normy zasad etyki i deontologii lekarza usiłowano je od najdawniejszych czasów usystematyzować i sformułować na piśmie. Najsłynniejszym — choć nie najstarszym — dokumentem tego rodzaju jest „Przysięga Hipokra-tesa” z V wieku p.n.e.; w uaktualnionej formie obowiązuje ona i dziś jeszcze absolwentów medycyny. Ewolucją tego podstawowego dokumentu są wydawane w różnych o-kresach i w różnych krajach zbiory zasad etycznych (w Polsce pierwszy z XV wieku wydany w Krakowie), nazywane później (w XIX wieku) kodeksami etyki i deontologii lekarskiej; uwzględniają one nowe i aktualne zagadnienia, wynikające z postępu medycyny. W Polsce uchwalono (przez Towarzystwa Lekarskie) takie kodeksy jeszcze w okresie zaborów, potem w okresie międzywojennym oraz w PRL (w latach 1967 i 1977). Uchwalony przez Polskie Towarzystwo Lekarskie i obowiązujący od roku 1978 kodeks nosi nazwę: „Zbiór zasad etyczno-deontolo-gicznych polskiego lekarza”. Zbiór ten oprócz utrwalonych w tradycji odwiecznych zasad etycznych zawiera zasady nowe, które odnoszą się do zagadnień wynikających ze współczesnego stanu wiedzy lekarskiej. Kodeksy etyki i deontologii mają przede wszystkim znaczenie dydaktyczne, potwierdzając i przedstawiając systematycznie podstawowe, tradycyjne i współcześnie aktualne zasady etyczne. Z tych powodów tekst „Zasad etyczno-deontologicznych polskiego lekarza” (wydany w postaci bros: Główny PTL w Warszaw: ny w książce pt. „Wybrai ki i deontologii lekarza.1980) powinien być znanj wi. Zbiór ten składa się sad, zawartych w ustępć następująco: Zasady ogó golowe; Zasady postępow chorego; Zasady postępi służbie zdrowia; Lekarz dycznych; Zasadypostępi bec innych lekarzy; Zasai }tarza wobec innych p zdrowia.

 

Podobne prace

Do góry