Ocena brak

ODPORNOŚĆ IMMUNOLOGICZNA

Autor /IzaakGgG Dodano /26.07.2013

Mechanizm obronny, polegający na. aktywowaniu układu immunologicznego w odpowiedzi na antygen (np. zakażenie bakteryjne), który prowadzi do utrudnienia wniknięcia obcego czynnika do organizmu lub do jego unieczynnienia i szybkiego usunięcia. Jeżeli dochodzi do częstszych kontaktów z konkretnym antygenem, obserwuje się wzmocnienie i utrwalenie odporności immunologicznej.

Możemy ją podzielić na wrodzoną i nabytą. Odporność wrodzona (nieswoista), nazywana także odpornością o szerokiej swoistości, jest skierowana przeciw wszystkim patogenom. Składają się na nią takie czynniki jak mechaniczne bariery (nabłonek, skóra), czynniki humoralne chemiczne (lizo-zym w ślinie, obniżone pH w soku żołądkowym) i mechaniczne (opłukiwanie łzami, śluz, ruchy rzęsek w płucach). Także funkcjonujące wewnątrz organizmu makrofagi, granulocyty obojętnochłon-ne i kwasochłonne, białka ostrej fazy, układ dopełniacza itp., wchodzą w skład tej odporności.

Odporność nabytą (swoistą) dzielimy na bierną i czynną. W przypadku tej pierwszej możemy mieć do czynienia z wywołującym ją czynnikiem naturalnym, jakim jest przenikanie przeciwciał przez łożysko albo podczas karmienia piersią. Prawdopodobnie w tym ostatnim przypadku możliwe jest również przekazywanie komórek od matki do dziecka. Sztuczną odporność bierną uzyskuje się najczęściej poprzez iniekcyjne podanie przeciwciał uzyskanych poprzez czynną immunizację innego gatunku (np. konia) danym antygenem, czyli zastosowanie surowicy odpornościowej (antyserum).

Rzadziej stosowane jest podawanie klonów limfocytów T cytotoksycznych namnożonych in vitro. Odporność bierna charakteryzuje się tymczasowością, w przeciwieństwie do niej czynna odporność swoista pozwala uzyskać ochronę przez dłuższy czas, często przez całe życie. Powstaje także dwiema drogami. Naturalnie, podczas przebycia zakażenia drobnoustrojem, wirusem lub bakterią lub poprzez zastosowanie szczepienia ochronnego (metoda sztuczna). Zakażeniu często towarzyszą objawy chorobowe, ale nie jest to konieczne do uzyskania odporności.

Podobnie podanie szczepionki może być bezobja-wowe lub mogą wystąpić objawy poszczepienne. Warto zauważyć, że metoda naturalna daje trwalsze efekty. Z reguły jednokrotne zachorowanie uodparnia na całe życie (np. ospa wietrzna). Szczepienie niejednokrotnie wymaga powtórzeń dla podtrzymania zyskanej odporności. W każdym przypadku zyskana odporność składa się z odporności humoralnej i komórkowej. Odporność hu-moralna jest 'wynikiem powstania specyficznych przeciwciał, skierowanych przeciwko wprowadzonemu antygenowi.

Odpowiedzialne za nią są limfocyty B, Obecność antygenu w organizmie wywołuje interakcje pomiędzy makrofagami, limfocytami B i limfocytami T pomocniczymi. W efekcie następuje aktywacja kompetentnych limfocytów B, które różnicują się w komórki pla-zmatyczne (plazmocyty), odpowiedzialne za produkcję przeciwciał i komórki pamięci. Powstałe komórki pamięci odpowiedzialne są za pamięć immunologiczną, przez długi czas od ekspozycji antygenu produkują one przeciwciała. Pozwala to na natychmiastową reakcję w przypadku ponownego pojawienia się patogenu.

Odporność komórkowa zależna jest od makrofagów i limfocytów T, zdolnych do precyzyjnego rozróżniania wielu antygenów. Są one predysponowane do niszczenia komórek zawirusowanych lub zmienionych w inny sposób (np, nowotworowych). Podobnie jak w przypadku odporności humoralnej na skutek pojawienia się antygenu zostaje zaktywowany kompetentny limfocyt T. Proliferuje on w klon limfocytów T cytotoksycznych, zdolnych do wyszukania i zniszczenia zainfekowanej tkanki. Część limfocytów zostaje przekształconych w linie komórek pamięci.

Podczas pierwszego kontaktu antygenu z układem immunologicznym mamy do czynienia z odpowiedzią pierwotną, jednak wskutek powstania pamięci immunologicznej, każdy kolejny kontakt z patogenem wywołuje odpowiedź wtórną, która jest dużo szybsza i skuteczniejsza. Stąd sukcesy szczepień. Pamiętać należy, że pewne drobnoustroje, np. wirusy grypy, kataru, cechuje bardzo duża zmienność w strukturze antygenów, co powoduje, że kolejne szczepy są nierozpozna-wane przez układ pamięci i powodują chorobę.

Podobne prace

Do góry