Ocena brak

ODMIANY INFORMATYCZNYCH SYSTEMÓW RACHUNKOWOŚCI

Autor /Blandyna Dodano /14.08.2013

Związki rachunkowości i informatyki zaowocowały różnymi propozycjami zakresu, kompleksowości, stopnia automatyzacji, stopnia integracji, poziomu oprogramowania, rozwiązań organizacyjnych i terminami odzwierciedlającymi wzajemne ich relacje. W typologii systemów przyjmuje się na ogół kryteria techniczne, przedmiotowe, funkcjonalne, przestrzenne i technologiczne. Kryterium techniczne pozwala odnieść systemy do sprzętu komputerowego, na którym mogą być realizowane.

Według kryterium przedmiotowego wyodrębnia się systemy tematyczne (wycinkowe), dziedzinowe, wielodziedzinowe i kompletne (kompleksowe). Systemy tematyczne obejmują swoim zakresem ograniczony wycinek działalności związanej z prowadzeniem ksiąg rachunkowych (np. rozliczenie inwentaryzacji, ewidencja rozrachunków). Systemy dziedzinowe to przede wszystkim podsystemy finansowo-księgowe lub podsystemy uzupełniające (gospodarki finansowej, gospodarki materiałowej, gospodarki majątkiem trwałym). Podsystemy muszą współpracować w trakcie eksploatacji, wymieniając informacje niezbędne do sprawnego prowadzenia ksiąg rachunkowych. Systemy kompletne to systemy wielodziedzinowe zawierające komplet niezbędnych podsystemów stycznych. W opinii niektórych użytkowników systemami kompletnymi są systemy scalające procesy produkcyjne, logistyczne i odpowiadające im procesy finansowo-księgowe. Przykładem tego rodzaju rozwiązań mogą być systemy klasy MRP II (Material Requirements Planning).

Celem MRP II jest integracja faz planowania i sterowania przedsiębiorstwem w jeden spójny system. Sprzężenia zwrotne w tym przypadku dotyczą powiązania planów wyższego rzędu z planami niższego szczebla w taki sposób, by planowanie na niższym szczeblu było oparte na wynikach wyższego szczebla. Należy zauważyć, że MRP II jest rozwiązaniem metodycznym, opisującym procedury i algorytmy działania, podającym przedsiębiorstwu wskazówki do działania. Idea MRP II zakłada również wspieranie procesu wyznaczania zapotrzebowania na surowce i moce produkcyjne potrzebne do wyprodukowania określonych wyrobów. Zadaniem MRP II jest umożliwienie przedsiębiorstwu elastycznego reagowania na zmieniające się potrzeby rynku przy zachowaniu optymalnego poziomu zapasu. Integracja funkcji ułatwia także proces planowania oraz modyfikacji już opracowanych planów bez względu na rodzaj produkowanych wyrobów. Integracja MRP II dotyczy także informacji w bazach danych. Dostarczają one danych wykorzystywanych do symulacji, a także pozwalają określać przyszłe wielkości na podstawie symulowanych warunków.

Zdecydowana większość obecnie używanych systemów komputerowego wspomagania rachunkowości ma jednak charakter dziedzinowy lub wielodziedzinowy. Kryterium funkcjonalne jest złożone - musi uwzględnić zaawansowanie funkcjonalne systemu oraz poziom integracji zewnętrznej. Zaawansowanie funkcjonalne pozwala wyodrębnić systemy ewidencyjno-sprawozdawcze, informowania kierownictwa, wspomagania decyzji i systemy ekspertowe. Do pierwszej grupy należy zaliczyć systemy, które realizują przede wszystkim rejestrację dowodów księgowych, bieżące prowadzenie ksiąg oraz cykliczną sprawozdawczość (daje to zakres prac odpowiadający regulacjom ustawy o rachunkowości). Systemami informowania kierownictwa są systemy, w których funkcja informacyjna obejmuje przede wszystkim bieżące generowanie selektywnych informacji potrzebnych do celów zarządzania jednostką gospodarczą (zwłaszcza odchyleń od wielkości planowych lub budżetowanych przy założeniu prowadzonej nadążnie ewidencji dowodów księgowych). Informacja może być adresowana do różnych szczebli kierowania. Systemy wspomagania decyzji pozwalają na opracowanie zróżnicowanych wariantów decyzyjnych bądź dokonują wyboru wariantu decyzji (modele analityczne, symulacyjne bądź optymalizacyjne). System posiada zwykle rozszerzone funkcje rachunkowości zarządczej (np. rozwijane ostatnio intensywnie metody ABC - Activity Based Costing, ABB - Activity Based Budgeting oraz ABM - Activity Based Management). Systemy ekspertowe, znajdujące się na początku drogi rozwoju, bazują na osiągnięciach sztucznej inteligencji.

Obecnie dominują systemy o charakterze ewidencyjno-sprawozdawczym. Pozostałe systemy to dedykowane (specjalnie przygotowane do poszczególnych jednostek gospodarczych) wycinkowe lub dziedzinowe systemy informowania kierownictwa.

Systemy wspomagania decyzji są najczęściej rozwiązaniami laboratoryjnymi lub pilotowymi o zakresie wycinkowym - nie można liczyć na ich szybkie i szerokie wprowadzenie do praktyki gospodarczej. Systemy ekspertowe mogą być wykorzystane do urzeczywistnienia nowych koncepcji metodologicznych rachunkowości, np. urzeczywistnienia koncepcji robotyzacji rachunkowości.

Ze względu na poziom integracji zewnętrznej wyróżnia się systemy autonomiczne i systemy zintegrowane w ramach kompleksu wspomagania zarządzania jednostką gospodarczą. Systemy autonomiczne to rozwiązania skoncentrowane na celach, funkcjach, metodach i mechanizmach rachunkowości. Podsystem finansowo-księgowy jest głównym odbiorcą informacji z innych podsystemów, a współpraca między podsystemami służy sprawnemu i niezawodnemu prowadzeniu ksiąg.

Podobne prace

Do góry