Ocena brak

ODBIÓR TREŚCI MEDIALNYCH

Autor /Cyryl Dodano /07.09.2011

Odbiór – całokształt różnorodnych procesów psychicznych, zachodzących w odbiorcy poszczególnych treści, których nosicielami są teksty, obrazy, itd.

Aspekt poznawczy – zdolność do odzwierciedlania w świadomości odbiorców treści zawartych w określonych przekazach; proces, w którym człowiek uzyskuje wiedzę o otaczającym go świecie.

Aspekt pamięciowy – proces powstawania zapisu pamięciowego; odbiór utożsamiony jest z umiejętnością szczegółowego odtwarzania recypowanych treści.

Aspekt rozumienia – zdolność do rozumienia treści przez odbiorcę reprezentowanych treści, zawartych w określonych przekazach.

Aspekt emocjonalny – sposób przyjęcia przekazu przez odbiorcę i zindywidualizowany charakter odbioru; ważnym elementem jest przeżycie, w którym przejawia się postawa aktywności i zaangażowania.

Warstwy przekazów medialnych:

- warstwa wizualna – obraz

- warstwa tekstualna – tekst

- warstwa ideologiczna – przesłanie

- warstwa środków manipulacji

Kategorie czynników manipulacyjnych:

- źródło przekazu – kto mówi – większe efekty osiągają ludzie wiarygodni i atrakcyjni fizycznie; efektywność może ulec wzrostowi jeżeli odbiorcy wydaje się, że nikt nie chce na niego wpłynąć

- charakter przekazu – jak mówi – przewagę posiadają komunikaty o charakterze emocjonalnym nad komunikatami o charakterze logicznym; posługiwanie się żywymi obrazami, a nie kolumnami liczb i tabel

- cechy audytorium – do kogo mówi – samoocena odbiorcy perswazji; nastrój i samopoczucie odbiorcy

Rodzaje odbioru:

  1. powierzchowny – niski stopień zaangażowania ze strony widza; brak zaangażowania emocjonalnego; brak zainteresowania

- odbiór w tletelewizor pełni funkcję tapety audiowizyjnej; włączanie TV nie jest tożsame z oglądaniem; odbiorca jest pochłonięty swoimi zajęciami, nie zwraca większej uwagi na to co emituje TV

- odbiór mimowolny – większy stopień zainteresowania nadawanym programem, przy skupieniu uwagi na wykonywanej czynności; sporadyczne zerkanie na ekran.

- odbiór okazyjny – godzenie wykonywanych zajęć z oglądaniem TV, ale bez pełnego zaangażowanie w przekaz; odbiór bierny – wolny od jakichkolwiek zajęć, ale wcześniej niezaplanowany.

     2. dogłębny – pełny, charakteryzujący się percepcją warstwy audytoryjnej i ikonograficznej; bardzo mocno uwzględniony aspekt emocjonalny

- odbiór spontaniczny – naiwny i bezkrytyczny; emocjonalne „zachłyśnięcie się” danym przekazem; utożsamienie się z bohaterami bez dostrzegania tanich chwytów artystycznych

- odbiór ukierunkowany – świadomy wybór i odbiór programu; opiera się na ukształtowanych zainteresowaniach i nastawieniach; percepcja jest dogłębna i krytyczna; odbiór emocjonalny i intelektualny; koncentracja na oglądanym programie.

Ogólna charakterystyka odbiorców:

- aktywny

- pasywny

- z pogranicza

Teoria dwuetapowego przepływu mediów:

Model dwustopniowy E. Katza i P. Lazarsfelda (1955), nazywany także teorią dwuetapowego przepływu. Według tej teorii media wywołują jedynie zainteresowanie produktem, czy ideą, natomiast decyzje kupna, czy też zmiany opinii podejmuje jednostka po konsultacji z osobami pełniącymi rolę tzw. "liderów opinii" (opinion leaders). Są to osoby prezentujące określone wzorce zaspokajania potrzeb, mogące być przedmiotem naśladownictwa i upowszechnienia wśród danej grupy. Cechuje ich relatywnie wysoki poziom samooceny, otwarty stosunek do świata, wysoki status materialny i społeczny, wszechstronna aktywność zawodowa, pionierskie i pozytywne nastawienie do nowości rynkowych itp. Mogą to być aktorzy, sportowcy, naukowcy, politycy, lekarze czy dyktatorzy mody. Według Roberta K. Mertona "liderów opinii" można podzielić na dwie grupy (za: Molęda-Zdziech 2001, s.30):

o        liderów lokalnych - osoby pochodzące, mieszkające i związane z danym regionem, dysponujące szeroką siecią relacji społecznych, często aktywnie działające w lokalnych stowarzyszeniach. Preferują prasę i radio lokalne.

o        liderów kosmopolitycznych - osoby nie związane z regionem, utrzymujące wyselekcjonowane kontakty, zazwyczaj w ramach grupy o podobnej pozycji społeczno-ekonomicznej. Interesują się najbardziej mediami publicznymi i narodowymi, przez to pełnią oni rolę ekspertów w sprawach wykraczających poza sprawy lokalne. Rozwinięciem modelu dwustopniowego jest teoria wieloetapowego przepływu J. Klappera (1960), zaliczana również do grupy tzw. teorii ograniczonych efektów. Zwraca ona uwagę, że media są jednym z wielu czynników (obok np. rodziny, szkoły, grup rówieśniczych, kościołów i grup wyznaniowych) wpływających na ludzkie zachowanie i nie mają charakteru dominującego. Na odbiór przekazu oddziaływają także tzw. "osoby powodujące zmianę" (change agents), którymi są profesjonaliści, specjaliści w danej dziedzinie kontaktujący się i informujący "liderów opinii" w sposób mający wpływ na ich zdanie.

Teoria przeciwstawnego dekodowania Halla.

Autor zaproponował, aby proces komunikowania rozpatrywać wg. Produkcji, cyrkulacji, dystrybucji/konsumpcji, reprodukcji. Uważał, że publiczność środków masowego przekazu jest nie tylko odbiorcą, ale także źródłem przekazu. Są trzy modele dekodowania;

  • Dekodowanie dominujące, polegające na interpretowaniu przekazu zgodnie z intencjami nadawcy,

  • Dekodowanie negocjowane, próba dostosowania przekazu do kodów osobistych odbiorcy

  • Dekodowanie opozycyjne, w którym intencje nadawcy i sam przekaz interpretuje się niezgodnie z intencjami nadawcy.

Wspólnota wyobrażeniowa - można powiedzieć, że istnieje w takiej tylko mierze, w jakich jej członkowie intelektualnie i emocjonalnie identyfikują się ze zbiorowością, której uczestników w większości nigdy nie spotykają bezpośrednio

Wspólnota interpretująca – w takim ujęciu nadinterpretacją będzie interpretacja zbyt nowa i przekraczająca kompetencję kulturową. Sprawia to, że każda interpretacja może być jedynie czasowa i lokalna. Możliwe są zatem dwa rozwiązania: znaczenie jest albo w dziele, a więc wewnątrz, albo we wspólnocie interpretującej, a więc na zewnątrz.

Wspólnoty rodzinne – wspólne oglądanie TV; TV jako „kominek rodzinny”; namiastka bycia w kręgu rodzinnej wspólnoty

Podobne prace

Do góry