Ocena brak

Od Mieszka I do Krzywoustego

Autor /Ildefons Dodano /21.10.2011

960 - 992 Mieszko I

Wszystko to się dzieje kiedy zostaje przywrócone Cesarstwo Niemieckie (962r.) - Cesarstwo Ottona. Z polityką ekspansjonistyczną - zmierza do powiększenia terytorium kosztem Słowian. Ich hasło - szerzymy chrześcijaństwo - za pierwszych Ottonów robili to bardzo ostro. Mieszko I wszedł w układ z księciem czeskim Bolesławem I - pojął za żonę jego córkę, Dobrawę - 965 - i nawiązał za pośrednictwem czeskim kontakt z kościołem. W 966 przyjął chrzest i rozpoczął chrystianizacje kraju. Korzyści dla kraju z przyjęcia chrztu:

a) obrona przed Niemcami,

b) umocnienie państwa w Europie,

c) otwarta droga do korony dla Mieszka I

d) wzmocnienie pozycji Mieszka I w Europie

e) zespolił państwo wokół uniwersalnego chrześcijaństwa - jeden Bóg czuwa nad wszystkim, wiara w jednego Boga - wiara uniwersalna,

Skutki chrztu:

a) ta religia miała zespolić różnorodne ziemie w celach administracyjnych,

b) dotarła łacina i zaczęły się początki źródeł pisanych - źródła kronikarskie,

c) stworzenie Biskupstwa Poznańskiego - biskup Jordan,

d) ta religia okazała się kosztowna i rodziła bunt,

e) kraj Mieszka otrzymał status terytorium misyjnego, podlegając bezpośrednio Rzymowi

Polska przyjęła chrześcijaństwo z Niemiec za pośrednictwem Czech - chrzest spełnił swoją rolę bo na kilkanaście lat Niemcy zaprzestali najazdów na ziemie polskie, a wojny odbywały się jedynie między margrabiami, lecz nie z powodów religijnych. Mieszko I prowadził wojnę z margrabią Hodonem - w 972 odnosi zwycięstwo nad jego wojskami pod Cedynią - Mieszko I opanowuje Pomorze Zachodnie po wyspę Wolin i Kołobrzeg włącznie. Mieszko bogacił się na misjach chrystianizacyjnych do spółki z Niemcami.

Nie było stolicy Polski - tam gdzie mieszko przebywał-

Ustrój - niewyodrebnione stany, Mieszko I był właścicielem państwa - PAŃSTWO PATRYMONIALNE.

Państwo Mieszka I było wczesnośredniowieczną patrymonialną monarchią feudalną.

Wojsko - drużyna, żyli na koszt państwa.

990 - 992 Dagome iudex (judex) - akt nadania papiestwa państwu gnieźnieńskiemu z opisem granic państwa - Mieszko określony mianem dagome.

Mieszko przekazuje władzę synowi - najstarszemu, Bolesławowi - syn Dobrawy, czeszki z pierwszego małżeństwa, Mieszko pominął synów drugiej żony - Ody.

992 - 1025 Bolesław Chrobry - korona

a) dążył do korony,

b) chciał powiększyć państwo

c) charakteryzował się wyjątkowym sprytem politycznym.

Objął władzę po wyeliminowaniu konkurentów (wygnał z kraju synów drugiej żony ojca, oślepił konkurentów z bocznej linii Piastów). Biskup Wojciech ucieka - konflikt z Przemyślidzinami i Słownikowicami. Bolesław przyjął go do siebie, bo zwietrzył szanse zrealizowania swoich spraw. Wojciech zostaje zamordowany za obrazę wierzeń tubylców. Bolesław wykupił z Prus jego ciało i uzyskał od papieża w 999 uznanie go za świętego. Wykupił go i pochował w Gnieźnie, bo dobrze wiedział, że był on przyjacielem Ottona III, a Otton mógł mu dać zjednoczoną słowiańską Europę. Otton III w 1000 przybywa z pielgrzymką do grobu Wojciecha - tzw. zjazd gnieźnieński. Odbyły się wielkie uroczystości i zabawy. Otton uznaje niezależność księcia polskiego - Bolesława Chrobrego. Powołał za zgodą cesarza i papieża metropolię gnieźnieńską i podległe jej biskupstwa w Krakowie, Wrocławiu i Kołobrzegu - w największych miastach - oraz z mniejszym misyjnym biskupstwem poznańskim - podnosiły poziom cywilizacyjny. Chrobry otrzymał włócznię św. Maurycego, diadem, gwóźdź z krzyża Chrystusa, Otton zaś ramię św. Wojciecha i eskortę 300 rycerzy pancernych. W 1002 Otton III umiera, a władzę przejmuje Henryk II - nieprzychylny Polsce. Pierwszy krok ku wojnie - Chrobry zdobywa Milsko, Łużyce i Miśnie. Niemcy je uważali za swoje i Polacy za swoje. Polska w 1003 zajmuje Czechy, a to było lenno niemieckie. Henryk II żąda złożenia hołdu i opłaty lennej - Chrobry odmawia. Wybucha wojna - trwa do roku 1018 z przerwami:

a) 1002 - 1005

b) 1007 - 1013

c) 1014 - 1018

Wojna zakończyła się pokojem w Budziszynie w 1018:

a) Łużyce i Milsko przy Polsce,

b) nie poruszano sprawy Czech, ponieważ Polacy zostali wyparci z jej terenów więc nie był żadnych problemów

W Polsce ruina i bieda po wojnie. 1018 wyprawa kijowska - wyprawa w obronie Świętopełka - krewny Bolesława - ale tak naprawdę chodziło o łupy - zdobywa Kijów, a wracając Grody Czerwieńskie. Chrobry za panowania Henryka nie mógł ubiegać się o koronę. W 1022 władzę w Niemczech przejmuje Konrad II - przychylny Polsce. 1025 następuje koronacja Bolesława Chrobrego i w tymże samym roku Bolesław umiera. Władzę obejmuje Mieszko II.

1025 - 1034 Mieszko II - korona odesłana do Niemiec

Był młodszym synem Bolesława Chrobrego. Starszy syn, Besprym knuł spiski przeciwko niemu. Pozbawia on władzy Mieszka II (ucieka z kraju do Czech) sprzymierzając się z możnymi, którzy chcieli sami prowadzić politykę na swoich ziemiach, a sam odsyła insygnia koronacyjne do Niemiec. Jednak zostaje zamordowany, a Mieszko II wraca do kraju. Jeszcze wcześniej Bezprym doprowadził do interwencji Niemiec i księcia kijowskiego w Polsce:

a) Niemcy - Konrad II - Milsko i Łużyce,

b) Czesi - Brzetysław I - Morawy,

c) Węgry - Stefan I - Słowacja

d) Książe kijowski - Jarosław Mądry - Grody Czerwieńskie

Mieszko choć udało mu się wrócić do kraju nie odzyskał już korony i nawet musiał się zgodzić na przejściowy podział kraju - ma 3 dzielnice. W 1034 Dytryk - kuzyn Mieszka II - przywraca jedność państwa. Kiedy umiera Mieszko II możni wypędzają jego żonę Rychezę i syna Kazimierza z kraju. Państwo polskie podupada. Mazowszem rządził Masław - oddzielne państewko. W Wielkopolsce wybuchł bunt ludowy, skierowany przeciwko możnym i Kościołowi. Powstają księstwa pomorskie - rozpad państwa piastowskiego.

Najazd czeski

W 1039 na Wielkopolskę najeżdża książę czeski Brzetysław, uprowadzając jeńców, wywożąc wielkie łupy, a także złożone przez Chrobrego w katedrze w Gnieźnie relikwie św. Wojciecha. Jednocześnie podporządkował sobie Śląsk. Najazd czeski doprowadził do całkowitego zniszczenia Gniezna.

Sytuacja w Polsce i wzmocnienie Czech zaniepokoiło sąsiadów. Dlatego Henryk II i Jarosław Mądry zdecydowali się pomóc Kazimierzowi powrócić do kraju.

1034 - 1058 Kazimierz Odnowiciel - nie odzyskał korony

Cesarz wsparł go drużyną rycerską, z pomocą której Kazimierz zdołał podporządkować sobie Małopolskę z Krakowem i zrujnowaną Wielkopolskę. Jarosław Mądry pomógł mu w walkach z Miecławem i w 1047 zdobywa Mazowsze, a w 1050 wyprawia się na Śląsk - zdobycie Śląska. Jednak uzależnienie od cesarza spowodowało, że Kazimierz nie zdołał odbudować metropolii kościelnej w Gnieźnie, jak i nie odzyskał korony. Władzę przejmuje najstarszy syn.

1058 - 1079 Bolesław Śmiały zwany Szczodrym - korona

Cele:

a) odzyskać koronę,

b) przywrócić arcybiskupstwo,

c) umocnić pozycję Polski względem sąsiadów.

Panowanie Bolesława przypadło na konflikt między papieżem Grzegorzem VII i cesarzem Henrykiem IV - który z nich jest ważniejszy w Europie. Bolesław opowiada się po stronie papieża, dzięki czemu w 1076 uzyskał jego zgodę na odnowienie arcybiskupstwa w Gnieźnie i rozbudowę sieci biskupstw.

Koronował się na króla bez zgody cesarza w 1076. Przeciwko niemu wystąpili możni na czele z biskupem krakowskim Stanisławem. Biskup staje na sądzie królewskim za zdradę. Bolesław poćwiartował go na ołtarzu - jego ciało zrosło się. Król musiał uciekać na Węgry, gdzie w 1081 został otruty. 1079 - 1102 Władysław Herman - nie odzyskał korony.

Władzę w Polsce przejmuje młodszy brat Bolesława, Władysław Herman. Polska straciła koronę, która przeszła do Czech. Herman już jej nie odzyskał. Opozycja wykorzystuje fakt, że Zbigniew jest nieślubnym dzieckiem Władysława i każe podzielić państwo na synów oraz nadać im prawa. Władysław dokonuje podziału Polski na 3 dzielnice:

a) Zbigniew - Wielkopolska i Kujawy

b) Bolesław - Kraków, Sandomierz i Śląsk

c) Władysław Herman - pozostawił sobie Mazowsze i władzę zwierzchnią.

W 1102 umiera Władysław Herman.

1102 - 1138 Bolesław Krzywousty - nie odzyskał korony

Zbigniew rządził Wielkopolską, Kujawami i Mazowszem, a Bolesław Małopolską, Śląskiem i Ziemią Lubuską. Doszło do wojny między braćmi - 1106 - 1107 - Bolesław chce zjednoczyć ziemie i odzyskać Pomorze Gdańskie, a Zbigniew chce mieć święty spokój - Bolesław musi przejść przez ziemie Zbigniewa - Zbigniew ucieka do Niemiec gdzie uzyskuje poparcie cesarskie i w 1109 wraca do Polski z Henrykiem V. Wojna - przywrócić na tron Zbigniewa. Bolesław bronił się na linii Odry - partyzantka. Niemcy nie zdołali przebić obrony polskiej. Niemcy wycofują się, ale Bolesław pozwolił wrócić Zbigniewowi do kraju - Bolesław oślepił go i Zbigniew zmarł. Opozycja występuje przeciwko Bolesławowi. Zostaje rzucona na niego klątwa - poddani mogą mu odmówić posłuszeństwa - Bolesław przeznaczył ogromne sumy na rzecz kościoła i klątwa została zdjęta.

Bolesław Krzywousty dążył do przyłączenia Pomorza Gdańskiego i Zachodniego - do zwierzchnictwa nad zachodnią częścią Pomorza pretendowali Niemcy. Systematycznego podboju Pomorza dokonał dopiero Bolesław Krzywousty w ciągu 20 lat. Rozpoczął od umocnienia Noteci. Zdobył najpierw Pomorze Wschodnie z Gdańskiem - 1116 - a następnie Szczecin - 1121 - 1122 - na Pomorzu Szczecińskim pozostał jednak książę Warcisław, jako lennik Bolesława. Została przeprowadzona ponowna chrystianizacja Pomorza i utworzono biskupstwo w Kamieniu z kapelanem Krzywoustego, jako pierwszym biskupem. Mimo wyraźnych sukcesów w polityce międzynarodowej Krzywoustemu nie udało się odzyskać korony królewskiej.

W 1138 został ogłoszony testament Krzywoustego, spisany w 1133- 1135:

a) wprowadził urząd seniora:

- książę zwierzchni, najstarszy w rodzinie, miał prowadzić politykę zagraniczną,

- decydował o obsadzie urzędów,

- posiadał prawo kontrolowania grodów,

- władza senioralna miała zapobiec bratobójczym walką i tron

- posiadał zwierzchność nad Pomorzem Gdańskim (pierwszy senior Władysław miał jeszcze Śląsk)

- dzielnica senioralna - niepodzielny obszar kraju

b) pierwszy senior - Władysław II - Śląsk z Ziemią Lubuską i dzielnicę senioralną ze stolicą w Krakowie

c) Bolesław IV Kędzierzawy - Mazowsze z Kujawami

d) Mieszko III Stary - Wielkopolska

e) Henryk Sandomierski - Ziemia Sandomierska

f) wdowa po Krzywoustym, księżna Salomea - Ziemia Łęczycko - Sieradzka

Podobne prace

Do góry