Ocena brak

Od destalinizacji do praskiej wiosny. Wschód, Zachód - Interwencja Układu Warszawskiego w Czechosłowacji

Autor /Dytrych Dodano /08.05.2012

 

Nad ranem 20 VIII 1968 r. komandosi radzieccy opanowali lotnisko w Pradze. Lądowały na nim oddziały desantowe. Aresztowano i wywieziono do Moskwy Dubceka, Cernika i ich współpracowników. Wojska ZSRR, Polski, Węgier, Bułgarii i NRD wkroczyły na teren Czechosłowacji, rozbrajając jej armię. Niek­tóre jednostki czechosłowackie stawiały słaby opór, wycofując się ku granicom z RFN i Austrią.

W paru miejscowościach doszło do incydentów (m.in. z u-działem żołnierzy polskich w Libercu) z nieprzyjazną okupantom ludnością. Jednostki armii NRD wycofano już po tygodniu. Ludność stawiała bierny opór - działała podziemna telewizja, radio i prasa, zniknęły drogowskazy i tabliczki z nazwami ulic.

Okupanci występujący w imieniu Układu Warszawskiego ogło­sili, że przyszli z „bratnią pomocą" na apel grupy przywódców KPCz, zatroska­nych o los socjalizmu w ich kraju.

Dziś wiadomo, że czołowym sygnatariuszem apelu był Vasil Bil'ak, Ukrainiec, główny oponent Dub'ceka w kierownictwie partii. Na stronę okupantów przeszedł Gustav Husak, bliski współpracownik Dubceka, więziony przez kilkanaście lat za czasów Gottwalda i jego następców, niegdyś jeden z przywódców powstania słowackiego 1944 roku.

W roku 1968 nie można było z wielu względów zastosować tak ostrego terroru jak w dwanaście lat wcześniej w Budapeszcie. Bardzo negatywna była reakcja Zachodu.

Wplątany w konflikt z Chinami Kreml nie chciał ryzykować nowego kryzysu w Europie. Tymczasem w Moskwie pojawili się przywódcy komunis­tów włoskich (Luigi Longo) i francuskich (Waldeck Rochet). Partie te ostro potępiły inwazję, a ich przywódcy zażądali uwolnienia Dubceka (z którym łączyły ich serdeczne stosunki) i jego współpracowników.

Przybył też do Mos­kwy i z podobnym żądaniem wystąpił prezydent Svoboda, grożąc - w razie jego niespełnienia- samobójstwem. Na początku września Breżniew i Kosy gin przep­rowadzili na Kremlu z uwolnionymi przywódcami czechosłowackimi rozmowy, w wyniku których - po zobowiązaniu się do zapewnienia „normalizacji" -powrócili oni do Pragi.

Pod koniec 1968 r. podpisali układ w sprawie stacjono­wania w Czechosłowacji wojsk radzieckich. Oddziały innych państw uczestniczą­cych w agresji powróciły do domu.

Podobne prace

Do góry