Ocena brak

Ochrona środowiska

Autor /Encyklopedia Zarządzania Dodano /11.08.2011

Charakterystyka

Ochrona środowiska oznacza zespół działań mających na celu:

  • racjonalne gospodarowanie zasobami przyrodniczymi - elementami środowiska,
  • przeciwdziałanie lub zapobieganie zjawiskom lub stanom uciążliwym dla środowiska, lub powodujących jego zniszczenie, uszkodzenie, zanieczyszczenie, zmiany cech fizycznych lub charakteru elementów przyrodniczych,
  • przywracanie środowiska lub jego poszczególnych elementów do właściwego stanu.
Każdemu z tych trzech rodzajów działań ochronnych służy odpowiedni katalog środków prawnych. Są one określone nie tylko w ustawie o ochronie i kształtowaniu środowiska, lecz także w innych źródłach prawa ochrony środowiska obowiązującego w Polsce.


Dnia 10 marca 1934 uchwalona została pierwsza polska ustawa o ochronie przyrody ( Dz.U. nr 31, poz. 274). Miała ona charakter konserwatorski. Zgodnie z art. 1 ochronie podlegały twory przyrody jako to: ziemia, jej ukształtowanie i formacje, jaskinie, wody stojące i płynące, wodospady, brzegi tych wód, zwierzęta, rośliny, minerały, skamieniałości - tak gatunki jak zbiorowiska i poszczególne okazy, których zachowanie leżało w interesie publicznym ze względów naukowych, estetycznych, historycznych, pamiątkowych albo też ze względu na swoiste cechy krajobrazu, i które władza państwowa uznała za podlegające ochronie.


Równoważnym składnikiem ochrony środowiska jest przeciwdziałanie lub zapobieganie zjawiskom lub stanom niekorzystnym dla środowiska, nazywanym w dalszych przepisach uciążliwościami i zagrożeniami.


Uciążliwościami są według ustawy zjawiska fizyczne lub stany dokuczliwe dla środowiska, jak np. hałas, wibracje, odpady; albo utrudniające życie, np. przez zakłócanie spokoju lub odpoczynku hałasem albo zanieczyszczonym powietrzem. Gdy natężenie bądź zasięg występowania tych zjawisk fizycznych lub stanów osiąga taki poziom, że mogę one wywierać niekorzystny wpływ na zdrowie ludzi, powodować uszkodzenia albo zniszczenie środowiska to takie uciążliwości jako szkodliwe dla środowiska nazywa się zagrożeniami.


Stosunek wzajemny tych dwóch pojęć jest następujący: każde zagrożenie środowiska jest uciążliwością dla środowiska, lecz nie każda uciążliwość jest dla niego zagrożeniem.


W najbardziej zwięzłym ujęciu możemy wyróżnić trzy podstawowe aspekty ochrony prawnej środowiska:

  • gospodarczy,
  • sanitarny,
  • zachowawczy.

Te trzy aspekty, o równoważnym znaczeniu, są ściśle ze sobą powiązane, wzajemnie się uzupełniają, tworząc w systemie prawnym spójną całość. Każdy z tych trzech aspektów znajduje wyraz zarówno w dokumentach ONZ jak i dyrektywach kierunkowych polityki ochrony środowiska, określanych przepisami uoś, w szeroko już dziś rozwiniętych nurtach regulacji szczególnej.


Uchwalenie ustawy o ochronie i kształtowaniu środowiska w 1980 r. Była ważnym etapem w rozwoju ochrony prawnej środowiska w Polsce. Od dnia wejścia w życie tej ustawy możemy już mówić, nie jak dotychczas o prawnych podstawach ochrony środowiska w Polsce, lecz o istnieniu polskiego prawa ochrony środowiska. Zobowiązuje do takiej wykładni dyrektywa interpretacyjna ustawodawcy, zawarta w art. 3 pkt 10 uoś, która nakazuje traktowanie ogółu obowiązujących norm prawnych sozologicznych jako spójnej całości i do odpowiedniej systemowej ich interpretacji.


Rolę i znaczenie prawa dla ochrony środowiska ujął zwięźle prof. W. Brzeziński w jednym ze swych artykułów: "Jeżeli już postawimy diagnozę, co do przyczyn i skutków zagrożenia życia biologicznego na Ziemi, określimy środki, które mogą przeciwdziałać tym zjawiskom i przystąpimy do ich stosowania, jeżeli zaczniemy mówić o ochronie, tym samym wchodzimy na drogę prawa. Zagrożenie powstaje bowiem na tle istniejącego układu stosunków społeczno-gospodarczych. Nie możemy zapobiec tym zjawiskom na innej drodze, jak przez poprawę układu tych stosunków. Tym samym wchodzimy na płaszczyznę prawa, które te stosunki organizuje" (AURA, Nr 9/1973).


Autor: Paulina Bajdas
Źródło: Encyklopedia Zarządzania
Treść udostępniana na licencji GNU licencja wolnej dokumentacji 1.3 lub nowsza.

Podobne prace

Do góry