Ocena brak

Ocena terapii poznawczo-behawioralnej

Autor /jolka Dodano /27.05.2014

W badaniach klinicznych z randomizacją oceniono rozmaite formy terapii poznawczo-behawioralnej. Stwierdzono, że dwie krótkie interwencje w obrębie tej terapii są bardziej skuteczne niż zwykłe leczenie w redukowaniu przypadków samouszkodzenia (po okresie leczenia): 5 sesji rozwiązywania problemów opartych na terapii poznawczo-behawioralnej (Salkovskis, Atha i Storer, 1990) oraz 10 sesji terapii poznawczo-behawioralnej i koordynacji leczenia (Brown i in., 2005). Kolejna forma, wspomagana króddm podręcznikiem terapii, obejmowała korzystanie z tego poradnika oraz 7 sesji z osobistym udziałem pacjenta. Nie okazała się ona jednak bardziej skuteczna niż zwykłe leczenie w zmniejszaniu liczby samouszkodzeń (Evans i in., 1999; Tyrer i in., 2003). Jednak tylko 60% pacjentów skorzystało osobiście z przynajmniej jednej sesji. W dwóch pracach porównujących terapie polegające na rozwijaniu umiejętności i rozwiązywaniu problemów (McLeavey, Dały, Ludgate i Murray, 1994) oraz terapię wspierającą (Donaldson, Spirito i Esposito--Smythers, 2005) nie wykazano różnic skuteczności. Na różnych próbach oceniano wszelakie krótkie formy terapii skierowanej na sytuacje kryzysowe i konkretne problemy, w znacznym stopniu podobnej do terapii poznawczo-behawioralnej. Nie udowodniono, by były one bardziej skuteczne niż zwykłe leczenie (Hawton i in., 1981, 1987; van der Sande, van Rooijen i in., 1997; Gibbons, Butler, Urwin i Gibbons, 1978).

■ Do chwili obecnej dialektyczna terapia behawioralna jest jedynym rodzajem leczenia, który - co potwierdzono nie tylko w jednym badaniu klinicznym - okazał się skuteczny w zmniejszaniu liczby prób samobójczych oraz przypadków samouszkodzenia. Zbadano na przykład grupy kobiet z tendencjami samobójczymi spełniające kryteria zaburzenia osobowości z pogranicza, objęte zwykłym leczeniem i dialektyczną terapią behawioralną. Liczba pacjentek, które podjęły próbę samobójczą lub dokonywały samouszkodzeń w rocznym okresie leczenia i rocznym okresie katamnezy, była niższa dla osób stosujących program dialektycznej terapii behawioralnej (Linehan i in., 1999; Linehan, Heard i Armstrong, 1993a). Powtórzone badanie (Linehan i in., 2006b) wykazało, że wśród kobiet o przewlekłych tendencjach samobójczych i spełniających kryteria zaburzenia osobowości z pogranicza liczba tych, które podjęły próbę samobójczą podczas rocznego leczenia i w rocznym okresie katamnezy, była o połowę mniejsza niż w grupie osób przydzielonych do niebehawioralnej psychoterapii środowiskowej. Poza tym ryzyko medyczne związane z podjętymi próbami samobójczymi oraz zaistniałymi przypadkami samouszkodzeń było niższe w dialektycznej terapii behawioralnej niż w zwykłym leczeniu lub leczeniu środowiskowym. Przyjęcia na oddziałach ratunkowych oraz hospitalizacje związane z zachowaniami samobójczymi również były rzadsze w przypadku dialektycznej terapii behawioralnej niż leczenia środowiskowego. Podobne rezultaty podaje praca dotycząca 12-miesięcznego badania Idinicznego z randomizacją przeprowadzonego w Holandii z grupami kobiet z diagnozą zaburzenia osobowości z pogranicza, poddanych albo dialektycznej terapii behawioralnej, albo zwykłemu leczeniu (Verheuł i in., 2003). Zmniejszenie liczby prób samobójczych oraz samouszkodzeń potwierdzono w czterech innych badaniach z randomizacją przeprowadzonych przez trzy różne zespoły (van den Bosch, Koeter, Stijnen, Verheul i van den Brink, 2005; Koons i in., 2001; Turner, 2000; Verheul i in., 2003).

Dwie metaanalizy badań dotyczących skuteczności terapii poznawczo-behawioralnej w leczeniu osób z tendencjami samobójczymi przedstawiają rozbieżne wnioski. Jedna z nich (Hawton i in., 1998) uwzględniała interwencję kryzysową, lecz nie dialektyczną terapię behawioralną jako terapię w rozwiązywaniu problemów, oraz podała, że terapia poznawczo-behawioralna nie jest skuteczna. W przeciwieństwie do niej, druga metaanaliza oddzielała interwencję kryzysową od terapii poznawczo-behawioralnej, traktowała natomiast dialektyczną terapię behawioralną jako część terapii poznawczo-behawioralnej. Według drugiej metaanalizy terapia poznawczo-behawioralna jest skuteczna, w przeciwieństwie do interwencji w przypadku kryzysu psychospołecznego (van der Sande, Buskins i in., 1997).

 

Podobne prace

Do góry