Ocena brak

Obrona Cesarstwa Rzymskiego przed Arabami

Autor /Lewin Dodano /02.05.2012

 

  • Triumf Herakliusza był krótkotrwały. W miejsce Persów pojawili się o wiele groźniejsi Arabowie. Pierwsze ich wyprawy na Syrię miały charakter rabunkowy. Niezwykle słaby opór, jaki tam napotkali, skłonił kalifa Omara do podjęcia myśli o podboju, zwłaszcza, że monofizyci witali Arabów z radością. Rozpoczęła się arabska ekspansja:

  • W 634 roku Arabowie zadali wojskom cesarskim w okolicach Jerozolimy klęskę, a w rok później zdobyli Damaszek. Herakliusz wystawił silną armię, która została jednak rozbita w bitwie nad rzeką Jarmuk w 636 r. Syria została opanowana przez Arabów. Broniły się jeszcze Jerozolima i Antiochia, ale w 638 r. musiały skapitulować.

  • Wkrótce Arabowie wdarli się do Egiptu i opanowali go bez większych trudności. Spory w walce o tron po śmierci Herakliusza przyczyniły się do słabości Cesarstwa. W 642 r. padła Aleksandria. Cesarstwo zostało pozbawione swych najbogatszych prowincji, w tym Egiptu- spichlerza stolicy.

Niedługo później opanowana została Cyrenajka i Trypolitania (do 647).

  • Tolerancja religijna Arabów zyskiwała im sympatię wśród podbitych ludów, a nałożone podatki były niższe od bizantyjskich. W tych warunkach próba pozyskania monofizytów na drodze monoteletyzmu wywołała jeszcze dodatkowe komplikacje wewnątrz pozostałych terenów cesarstwa.

  • Wewnętrzne konflikty arabskie osłabiły na jakiś czas ekspansję islamu. Jednak niebezpieczeństwo pojawiło się ponownie od strony, gdzie cesarstwu dotychczas nic nie zagrażało. Arabski namiestnik Syrii, Moawija, od 660 r. kalif z siedzibą w Damaszku, zorganizował flotę arabską, która zaczęła napadać na porty i wybrzeża bizantyjskie. Zdobyty w 649 r. Cypr stal się bazą wypadową Arabów. Od 673 r. Moawija podjął plan zdobycia Konstantynopola, wysadzając desanty na brzegach Morza Marmara i blokując dostęp do stolicy cesarstwa.

  • Cesarz Konstantyn IV Pogonatos bronił przez 4 lata stolicy, ku podziwowi całego świata chrześcijańskiego. Dzięki wynalazkowi „ognia greckiego” flota arabska została pokonana, a Moawija musiał zawrzeć z cesarzem pokój.

  • Jednocześnie z oblężeniem Konstantynopola udało się Arabom przeniknąć do północno- zachodniej Afryki, gdzie w 670 r. założyli własną twierdzę Kairuan. Sojusz cesarstwa z Berberami na krótko powstrzymał ich postępy.

  • Za rządów Justyniana II Rinothemtosa, które Bizancjum przyniosły osłabienie, kalifowie:

  • Abd al-Malik i

  • Welid I

Podjęli nowe akcje. Opanowana została ostatecznie bizantyjska Afryka (w 698 r. upadła Kartagina), a w Azji Mniejszej jedna po drugiej upadały twierdze graniczne. Sam Konstantynopol stał się celem ataku kalifów.

  • W 717 r. w Tracji wylądowali Arabowie, a ich flota zamknęła dostęp do miasta. Leon III (Izauryjczyk) podjął skuteczną obronę, po opanowaniu sytuacji w stolicy, wytrzymał roczną blokadę i oblężenie. Z pomocą siphonophorów (statków miotających „greckie ognie”) pokonał flotę arabską.

  • Nowy najazd arabski z roku 727 został zatrzymany pod Niceą, a w 740 r. cesarz Leon III odniósł pierwsze wielkie zwycięstwo nad Arabami pod Akroinon. Granica cesarstwa i kalifatu ustaliła się na górach Taurus.

  • Dzięki reformom Leona III, zaznaczającym się wewnętrznym konfliktom w łonie islamu, które miały rozbić jedność kalifatu, Bizancjum znowu przetrwało. Trudny okres zamieszek wewnętrznych IX w. przyniósł co prawda kolejne straty na rzecz Arabów:

  • Sardynia (720- 25)

  • Baleary (798)

  • Kreta (826- 27)

  • Sycylia (827- 902),

  • Ale wypadki te nie zagrażały istnieniu cesarstwa, które z powodzeniem utrzymywało granice na górach Taurusu, a w wieku X miało przejść do kontrofensywy.

Podobne prace

Do góry