Ocena brak

Obóz Wielkiej Polski, jego charakter i cele

Autor /Wladek Dodano /03.06.2011

Organizacja polityczna Obozu Narodowego, powołana podczas inaugurującego zjazdu 4 grudnia 1926r. w Poznaniu z inicjatywy członków Związku Ludowo-Narodowego i przedstawicieli innych stronnictw prawicowych. Powstanie OWP miało na celu zjednoczenie prawicowych przeciwników sanacji i oddziaływanie na społeczeństwo w duchu idei narodowej. Największą popularnością cieszył się wśród młodzieży, studentów, intelektualistów oraz wśród szeroko rozumianej klasy średniej. OWP miał być strukturą ponadpartyjną, nie angażującą się w bieżące spory polityczne, lecz formującą przyszłą elitę polskiego ruchu narodowego i przygotowującą się do przejęcia przez nią władzy w państwie. Pismo OWP nosiło nazwę Awangarda.

OWP miał stać się szerokim frontem politycznym składającym się z ludzi pochodzących z kręgu oddziaływania grupy partii politycznych, poczynając od Stronnictwa Chrześcijańsko-Narodowego, PSL-Piasta i Narodowej Partii Robotniczej, aż po endecję. Wg. zamierzeń Dmowskiego OWP powinien stać się masową organizacją o charakterze pozaparlamentarnym., skupiającą w swoich szeregach te siły polityczne, które podkreślały mocne związki z katolicyzmem oraz nie cechowały się postawami kosmopolitycznymi. Jednak OWP pozostał tylko organizacją endecką. Mimo to jego rola stała się kluczowa w życiu ideowo-politycznym Polski. W ramach OWP rozwinęły się podstawowe zasady nacjonalizmu chrześcijańskiego i ukształtowały się kadry kilku partii będących politycznym wyrazem Polaka-katolika.U podstaw OWP stała przede wszystkim krytyka metod działania ZLN, partii słabo zorganizowanej, zbyt liberalnej i demokratycznej. Pewien wpływ miały tu także wzory włoskie. Na czele OWP stała Wielka Rada, której prezesem został Roman Dmowski. W jej skład wchodziło 19 osób (m.in. Roman Rybarski, Tadeusz Bielecki, Henryk Rossman, Zbigniew Żółtowski). Program OWP przedstawiony został w broszurach opracowanych m.in. przez Romana Dmowskiego ("Zagadnienia Rządu" , "Kościół, Naród i Państwo"). OWP postulował stworzenie państwa narodowego, realizującego interesy wyłącznie narodu polskiego, nie zaś wszystkich bez wyjątku obywateli. Walczył z dominacją Żydów w sferach gospodarczych, proponując całkowite wyłączenie tej mniejszości z życia publicznego. OWP zakładał prowadzenie konsekwentnej polityki polonizacyjnej mniejszości słowiańskich i stopniowe ich włączanie w nurt polskiego życia narodowego. Dostrzegano problem mniejszości niemieckiej i w ogóle kwestię zagrożenia niemieckiego - formułowano dalekosiężny cel odzyskania rdzennie słowiańskich ziem zachodnich, obejmujących: Górny i Dolny Śląsk, ziemię lubuską, Pomorze, a także Warmię i Mazury.

OWP silnie akcentowała swoje przywiązanie do religii katolickiej. Według tej organizacji, Polska powinna być państwem wyznaniowym, w którym istnienie wyznań innych niż katolickie winno być wprawdzie tolerowane, lecz w którym tylko Polacy - Katolicy mogą się cieszyć pełnią praw.

Dmowski krytykuje liberalizm kładący nacisk na prawa jednostki, potępił walkę klas oraz wielki kapitał, który opanowując życie gospodarcze państw powodował rozwój ruchów socjalistycznych, a także komunizmu.

OWP była przeciw rządom sanacji, krytykował jej system polityczny zarzucając mu absolutyzm. W jej wykonaniu miał on być prostym odwróceniem zasady rządów ogółu, czyli demokratycznego parlamentaryzmu, ale bez odstępstwa od ideologii indywidualizmu.

OWP stopniowo wyrósł na najsilniejszy ruch polityczny w Polsce, liczący od 250 do 300 tysięcy członków. Jednak pomimo starań jego twórców, nie zjednoczył całej prawicowej opozycji, skupiając przede wszystkim młodych narodowców oraz członków ZLN (od 1928 Stronnictwa Narodowego).

Ostatecznie, 28 marca 1933r. , Obóz Wielkiej Polski został rozwiązany w całym kraju pod pretekstem działalności kolidującej z kodeksem karnym i nakazami władz państwowych.

Podobne prace

Do góry