Ocena brak

Obóz Narodowo Radykalny i jego rozbicie na ONR-ABC, ONR - Falanga, ich ideologia

Autor /Wladek Dodano /03.06.2011

14 kwietnia 1934r. ogłoszono deklarację programową ONR. Tym samym dokonał się oficjalny rozłam w Stronnictwie Narodowym. ONR chce doprowadzić do uzdrowienia stosunków moralnych, politycznych i gospodarczych. Zamierza stać na gruncie zasad katolickich, opierając na moralności katolickiej całokształtu życia politycznego i gospodarczego. Deklaracja ONR jest skierowana przeciwko organizacjom międzynarodowym zarówno o charakterze komunistycznym, jak i kapitalistycznym. Postuluje również unarodowienie bogactw naturalnych, tworzenie drobnych gospodarstw rolnych dla chłopów oraz prawo do pracy dla każdego Polaka.

W kwietniu 1935r. wyodrębniły się z obrębu ONR niezależne od siebie ugrupowania polityczne: ONR-ABC (po przywództwem Henryka Rossmana) i ONR-Falanga (Bolesława Piaseckiego- od którego inicjałów członkowie Falangi byli nazywani bepistami.). Ich nazwy pochodzą od pism tj.: ABC i Falanga.

ONR-Falanga swoją organizację zaczęli też nazywać Ruchem Narodowo-Radykalnym.

Rossmanowcy chcieli zbudować Polskę bez proletariatu, upowszechnić własność w postaci średnich i małych warsztatów. Postulowano, aby Żydom odebrać banki, które miały być w rękach grup, którym służą. ONR-ABC nie stworzył jednego spójnego programu, poszczególne artykuły i broszury były ze sobą sprzeczne. Obecny ustrój społeczny będący pod żydowskimi wpływami miał być obalony. Proponowany przez ONR-ABC system, oparty na własności prywatnej miał zapewnić narodowi niezależność gospodarczą. Pod koniec 1936r. doszło do ostrego sporu pomiędzy obydwiema grupami ONR, pobici zostali: Karolec i Gluźiński z ONR-ABC oraz Wasiutyński i Kwasieborski z RNR. Falangiści napadli na redakcje "ABC". Główną przyczyną osłabienia działalności ONR-ABC była śmierć Rossmana w marcu 1937r. ".

"Falanga" zdecydowanie sprzeciwiała się też gospodarczemu liberalizmowi. Głosiła konieczność dokonania "przełomu narodowego". Ostro występowała przeciwko Żydom, głosząc hasła skrajnie antysemickie, organizując bojówki demolujące sklepy, lokale i mieszkania żydowskie. Domagała się wprowadzenia tzw. getta ławkowego dla studentów żydowskich i daleko idącego ograniczenia ich przyjęć na wyższe uczelnie. Uważała, że nierównomierny udział procentowy studentów żydowskich w stosunku do ich ogólnej liczebności, na uczelniach, hamuje dostęp do wykształcenia uboższej młodzieży polskiej. Choć w przeciwieństwie do nazistów, falangiści nigdy nie dokonywali morderstw, ani nie nawoływali do eksterminacji Żydów.

Na ideologię Falangi składały się ponadto takie typowe dla narodowej demokracji elementy, jak: solidaryzm społeczny, wrogość wobec masonerii, postulaty unarodowienia kultury i gospodarki, kult polskości. W sferze ekonomii występowała przeciwko liberalizmowi i wolnemu rynkowi, opowiadając się za korporacjonizmem i gospodarką kierowaną przez państwo. Dzięki krytyce niesprawiedliwości społecznej i demokracji RNR zyskał wielu zwolenników w okresie kryzysu gospodarczego i politycznego. Falanga była organizacją polskich nacjonalistów, głoszących m.in. egoizm narodowy.

Po zerwaniu współpracy z sanacją, Falanga zaczęła przeżywać kryzys, co doprowadziło do secesji oraz spadku zaufania do wodza – Bolesława Piaseckiego, który w przededniu wojny zawiesił działalność Ruchu Narodowo Radykalnego.

Podobne prace

Do góry