Ocena brak

Obowiązywanie prawa

Autor /ziutek Dodano /22.03.2011

Następstwem obowiązywania normy prawnej jest wymóg stosowania się do tej normy w określonym czasie, w którym ona obowiązuje, na wskazanym przez c normę terytorium (przestrzeń) i przez adresatów, do których została zaadresowana. Trzy koncepcje uzasadniające obowiązywanie norm prawnych:

a) uzasadnienie aksjologiczne- oznacza, że do oceny norm prawnych stosujemy jakieś wartości, że oceniamy je w kategoriach dobra i zła, słuszności lub niesłuszności; często nazywane psychologicznym uzasadnieniem; prawo obowiązuje, jeżeli jego treść jest zgodna z powszechnie uznanymi wartościami funkcjonującymi w społeczeństwie,

b) uzasadnienie behawioralne- nazywane socjologicznym, społecznym, według tej koncepcji norma prawna jest stosowana nie dlatego, że obowiązuje, ale dlatego, że jest przestrzegana, a motywy jakimi kierują się adresaci norm są tu obojętne; pojawia się tu jednak problem desuetztdo (odwyknienia)- rozumiemy przez to pojęcie ustanie obowiązywania normy prawnej w wyniku jej długotrwałego niestosowania lub nieprzestrzegania,

c) uzasadnienie tetyczne- polega ono na uznaniu, że dany akt normatywny obowiązuje wówczas, gdy został on właściwie ustanowiony, przez kompetentny do jego wydania organ. we właściwej procedurze, został właściwie ogłoszony w stosownych aktach promulgacyjnych i nie zawiera norm sprzecznych z normami zawartymi w innych aktach. Zasięg obowiązywania norm prawnych: Należy mówić o dwóch wymiarach obowiązywania norm- w określonym czasie oraz w określonej przestrzeni. Można mówić także o obowiązywaniu prawa w odniesieniu do określonych osób.

Podstawową zasadą jest zasada mówiąca, że akt normatywny obowiązuje od momentu jego wejścia w życie (co do ustaw jest to moment określony w publikatorze- najczęściej 14 dni od momentu opublikowania aktu prawnego. a w odniesieniu do pozostałych aktów- momentem wejścia \V życie jest moment uchwalenia). Każdy okres. ale wyraźnie zaznaczony w tekście aktu prawnego pomiędzy opublikowaniem prawa do czasu jego wejścia w życie nazywany jest vacatIo legis. Drugą zasadą rozstrzygającą kierunek działania prawa po jego wejściu w życie jest lex retro non agit ( ustawa nie działa wstecz). Innym problemem może być odpowiedź na pytanie do kiedy akt normatywny obowiązuje.

Akty najczęściej uchwalane są na okres z góry nie określony. Jednak koniec tego obowiązywania wyznaczać mogą tzw. klauzule derogacyjne, czyli wyraźne postanowienie przepisów prawnych zawartych w nowo wydawanym prawie regulującym te same stosunki społeczne co prawo uchylane, lub zasada lex posterior derogat legi priori ustawa późniejsza uchyla wcześniejszą). Zasady te pełnią funkcje norm kolizyjnych, czyli rozstrzygających obowiązywanie norm, między którymi zachodzi niezgodność. Wskazują one, którą z niezgodnych norm w danej sytuacji należy zastosować. Do zasad tych możemy zaliczyć także: Iex specialis dero gat legi generali ( prawo szczegółowe uchyla ogólne) i lex superior dero gat legi inferiori ( prawo wyższego rzędu uchyla prawo niższego rzędu).

Natomiast obszar mocy obowiązującej aktu normatywnego może być wyznaczony przez sam akt. Jeśli ma ono obowiązywać na obszarze całego państwa, prawodawca nie musi tego wskazywać w treści aktu. Podstawową zasadą odnoszącą się do obowiązywania prawa w przestrzeni jest tzw. zasada terytorialna. Według niej prawo obowiązuje na terytorium państwa (ląd, wody wewnętrzne i przybrzeżne, statki powietrzne i pływające pod banderą danego państwa), a organy państwowe stosują obowiązujące normy ( wyjątkiem są przywileje dyplomatyczne). Na terenie państwa obowiązuje prawo wewnętrzne, to ono określa kiedy należy stosować prawo obce

Podobne prace

Do góry