Ocena brak

OBLEŻENIE JASNEJ GÓRY CZĘSTOCHOWSKIEJ, epos w 12 pieśniach nieznanego autora

Autor /agf Dodano /09.03.2012

OBLEŻENIE JASNEJ GÓRY CZĘSTOCHOWSKIEJ, epos w 12 pieśniach nieznanego autora, ukończ. 1673, wyd. z rkpsu przez J. Czubka w Krakowie 1930, BPP 83; wydawca przypisał dzieło W. Odymalskiemu. Poemat, pisany 11-zgłoskowcem (5 + 6) w strofach 6-wersowych rymowanych aa bb cc, kompozycyjnie łączy 2 tematy: hist. i romansowy; zawiera też określone treści dydaktyczne, jak np. wywód autora, iż jedynie słuszną i sprawiedliwą jest wojna obronna. W warstwie hist. odtwarzane są z kronikarską wiernością dzieje oblężenia klasztoru jasnogórskiego przez Szwedów 1655, na podstawie opisów —>  A. Kordeckiego i —> S. Kobierzyckiego; w tok relacji wpleciono zdarzenia cudowne, obserwacje obyczaju wojsk., erudycyjne wtręty mitologiczne. Zgodnie z retoryczną koncepcją —> eposu, rzeczywistość mówiona (mowy, perswazje przekonujące przeciwnika, listy, traktaty) jest ważniejsza w utworze niż akcja. W słowie też przede wszystkim ujawnia się wzorcowość osobowa przeora Kordeckiego jako idealnego wodza, obrońcy ojczyzny i wiary. Temat romansowy, wzorowany na —> Gofredzie Tassa-Kochanowskiego, wielowątkowy, ma w budowie poematu pewną samodzielność; śmiały w kreśleniu odczuć bohaterów, ukazuje w obcowaniu mistycznym jednej z bohaterek, Lioby, z poległym kochankiem sublimację miłości ziemskiej; świat zmarłych ingeruje w poemacie w losy ludzi żywych.

r. pollak Nieznany poemat polski z w. XVII, „Bibl. Warsz." 1912 t !: j. krzyżanowski Kto jest autorem „O.J.G.Cz."?, „Pam. Lit." 1914; r. pollak O.J.G.Cz., „Pam. Lit." 1931 (uzupełnienia do wyd. 1930); a. fei Ze studiów nad „O.J.G.", tamże 1932; c. backvis OJ.G.Cz., drugorzędny przykład barokowej epopei, w: Szkice o kulturze staropolskiej, W. 1975 (prwdr. 1966); s. nieznanowski Warsz-tat epicki „O.J.G.Cz,", w; W kręgu „Gofreda" i „Orlanda" (zbiór.), Wr. 1970 m. prejs Erotyka i religia (O warstwie romansowej w „O.J.G.cz."),Poezja" 1977 nr 5/6; W. MAGNUSZEWSKI Zagadki autorskie literatury polskiego baroku, Ziel. Góra 1977.

Stefan Nieznanowski

Podobne prace

Do góry