Ocena brak

O znaczeniu konsumpcji, czyli konsumpcja i jej funkcje - Funkcje instrumentalne i symboliczne

Autor /ludwi123 Dodano /04.08.2011

Innym sposobem kategoryzowania funkcji konsumpcji jest zastosowanie rozróżnienia na funkcje instrumentalne i symboliczne.  Do pierwszej grupy funkcji (instrumentalnych) zalicza się takie przejawy konsumpcji, które są narzędziami czy też  środkami do osiągnięcia określonego celu czy zaspokojenia potrzeb. „Ich zadaniem jest umożliwienie lub usprawnienie działania i dostarczenie funkcjonalnej satysfakcji na poziomie wyznaczonym przez kulturowy standard”.   

W tej grupie funkcji znajdują się:

•  funkcja utylitarna – bezpośrednie wykorzystanie przedmiotu i usługi do realizacji najbardziej podstawowych, codziennych i zrutynizowanych czynności, np. widelec, nożyczki, pióro,

•  funkcja hedonistyczna – przedmioty i usługi, których zadaniem jest wywołanie pozytywnych stanów psychicznych, np. radość z posiadania drogocennych przedmiotów, korzystanie z luksusowych zabiegów upiększających,

•  funkcja interpersonalna – wykorzystywanie przedmiotów i usług jako narzędzi do wywoływania i podtrzymywania kontaktów  interpersonalnych, np. telefon, traktowanie klubów jako miejsc służących do zawierania stosunków społecznych,

•  funkcja ekonomiczna – posługiwanie się przedmiotami i usługami jako elementami zapewniającymi bezpieczeństwo finansowe, np. konto w banku, fundusze emerytalne,

•  funkcja eksploracyjna – przedmioty i usługi jako  środki do poznawania  świata,  np. książki, komputer,  wystawy.

Grupę funkcji symbolicznych stanowią natomiast takie przedmioty i usługi, które nabierają znaczenia dopiero w społecznym kontekście i stanowią pewien symbol  w kontaktach z innymi ludźmi (kluczowa jest tutaj kwestia rozumienia symbolu, poznania jego znaczenia).  

Do funkcji symbolicznych zaliczane są:

•  funkcja ekspresyjna – wyrażanie własnego Ja, podkreślanie tożsamości poprzez korzystanie z określonych usług konsumpcyjnych lub posiadanie danych dóbr materialnych, np. chodzenie do kina na produkcje niskobudżetowe, noszenie drogiej biżuterii,

•  funkcja sentymentalna – przedmioty stanowiące zespół pamiątek, zdjęć i innych elementów składających się na osobistą historię jednostki,

•  funkcja społeczna – przedmioty i usługi jako wyznacznik zajmowanego przez jednostkę miejsca w strukturze społecznej, np. posiadanie mieszkania w zamożnej okolicy, drogich ubrań znanych projektantów, wyjazdy na luksusowe wakacje. Podobnie jak w przypadku klasyfikacji przedstawionej we wcześniejszym podrozdziale  tak i tutaj niezbędny wydaje się pewien komentarz. Zarówno bowiem w przypadku pierwszej, jak i drugiej klasyfikacji, trzeba wyraźnie podkreślić fakt, iż zastosowane podziały należy rozpatrywać w kontekście społecznym i kulturowym; który nie tylko je kształtuje, ale i sam jest przez nie kształtowany.   

Prezentacja poszczególnych funkcji konsumpcji nie jest dyktowana potrzebą teoretycznego pojmowania problemu, ale względami praktycznymi. Sposób korzystania  (i wykorzystywania) możliwości, jakie obecnie oferuje swym użytkownikom konsumpcja ma duży wpływ na charakter wyborów konsumpcyjnych, a zatem wnikliwa analiza różnorodności ról pełnionych przez konsumpcje wydaje się być jak najbardziej usprawiedliwiona, zważywszy na fakt, iż niniejsza rozprawa doktorska ma na celu wykazanie, jakie właściwości konsumpcji są najistotniejsze z punktu widzenia kobiet – konsumentek  i jakie wzorce konsumpcyjne mogą pod wpływem w/w funkcji być kształtowane.

Okazja sprawdzenia  świadomości i braku  świadomości istnienia zaznaczonych ról konsumpcji wydaje się być ciekawą perspektywą spojrzenia na  świat konsumpcyjny kobiet, dlatego też teoretyczne wywody zostały poddane weryfikacji w postaci odpowiednio skonstruowanych pytań w narzędziu badawczym kierowanym do respondentów, a analiza  wyników zamieszczona została w praktycznej części pracy doktorskiej w rozdziale poświęconym analizie przeprowadzonych badań praktycznych.

Podobne prace

Do góry