Ocena brak

O znaczeniu konsumpcji, czyli konsumpcja i jej funkcje

Autor /ludwi123 Dodano /04.08.2011

We współczesnych czasach konsumpcja nie omija żadnego aspektu ludzkiego  życia. Pojawia się w relacjach rodzinnych, społecznych, jest obecna w sferze kulturalnej  i obyczajowej, stanowi nieodłączny element codzienności. Oczywistym jest fakt, iż ze względu na różnorodność miejsc w których się pojawia, musi pełnić (i pełni) określone role. Te role konsumpcji nazywane też funkcjami, przedstawiają bogaty repertuar możliwości  i ofert, które w zależności od potrzeb są przez człowieka wykorzystywane i realizowane.  Przez pojęcie „funkcje konsumpcji rozumiemy rolę, jaką pełni konsumpcja w  życiu gospodarczym i społecznym. Chodzi przede wszystkim o efekty (następstwa, skutki) zaspakajania ludzkich potrzeb”

Nie ma zgodności co do tego, w jaki sposób kształtowana jest dzisiejsza drabina potrzeb; tradycyjna hierarchia wartości dawno już bowiem straciła na znaczeniu. To co kiedyś priorytetowe, dziś może (choć nie musi) plasować się na dalekim miejscu w wyznaczniku ważności. Wszystko jednak co  istnieje musi spełniać jeden warunek, warunek użyteczności. W chaosie propozycji oraz przy ograniczonych zasobach czasowych, człowiek wybiera to, co poprzez swoją specyfikę, służy określonym celom. Te cele są oczywiście różnorodne  i zależne nie tylko od charakteru, ale i (co w okresie, kiedy niemal każde zjawisko traktowane jest w kategorii kupno – sprzedaż, szczególnie ważne) od posiadanych środków finansowych.

O znaczeniu konsumpcji oraz powszechności wykorzystywania przez człowieka zawartych w niej funkcji świadczyć mogą następujące przykłady: Po pierwsze, „ludzie proszeni o opis samych siebie, umieszczają rzeczy, które do nich należą w bliskim sąsiedztwie swoich charakterystyk fizycznych i psychologicznych, czyli ważne dla nich są nie tylko np. budowa ciała, zdolności muzyczne lub asertywność, ale także bycie posiadaczem określonych dóbr materialnych”.

Konsumpcja staje się dla nich zatem możliwością określania siebie, zaznaczania własnego miejsca w czasie i przestrzeni,  a nabywane dobra konsumpcyjne stanowią świadectwo ich bytności. Po drugie, posiadanie określonego zestawu rzeczy materialnych, a także korzystanie  z określonych usług konsumpcyjnych stanowi częstą podstawę oceniania siebie i innych. Charakterystyka posiadanych przedmiotów pozwala na wykształtowanie opinii nie tylko  o możliwościach finansowych czy też zajmowanym miejscu w hierarchii społecznej danego nabywcy, ale umożliwia również budowanie jego portretu psychologicznego.

Po trzecie, możliwość korzystania z pewnego zakresu usług konsumpcyjnych oraz posiadanie dóbr materialnych ma istotny wpływ na psychiczny i fizyczny stan zdrowia człowieka; stanowi przyczynę smutku, frustracji czy też stresu w przypadku, kiedy możliwości uczestniczenia w pożądanej sferze konsumpcji są ograniczone lub wręcz przeciwnie, przyczynia się do wzrostu stanów pozytywnych, takich jak euforia, radość, poczucie bezpieczeństwa wtedy, kiedy ów dostęp do konsumpcji jest zapewniony.  Poszukiwania funkcji konsumpcji wypada rozpocząć od przyjrzenia się podstawowym zasadom stanowiącym o charakterze zagadnienia.  Zasadnicze pojmowanie funkcji konsumpcji upatruje jej znaczeń w samej definicji tego zjawiska.

I tak, analizując podstawowy cel działania konsumpcji dochodzimy do wniosku, że „odwiecznie” wytyczone role, muszą oscylować wokół  tych cech, które z racji jej istoty są nieodłącznie z nią związane. Mamy więc do czynienia z sytuacją, która zadań konsumpcji szukać nam każe  w jej wnętrzu. Wyodrębnione w ten sposób funkcje nie tylko są pochodną natury konsumpcji, ale również są przez nią warunkowane. W takim rozumieniu konsumpcja zaspakaja przede wszystkim potrzeby biologiczne, służące do zapełnienia pewnych braków, potrzebnych do właściwego istnienia organizmu, takich jak głód, ochrona przed zimnem, zapewnienie warunków mieszkaniowo – bytowych.  Drugą grupę funkcji konsumpcji, stosowanym w tym podziale, stanowią te dobra  i usługi konsumpcyjne, które służą zaspakajaniu potrzeb psychicznych. Do takowych zaliczyć można chociażby konieczność poznawania otoczenia, nawiązywania kontaktów  z członkami danej społeczności, komunikowanie się.  

To najprostsze ujęcie tematu, choć poprawne, wydaje się nie wyczerpywać zagadnienia funkcji konsumpcji. Gdzie  bowiem w przedstawionym podziale umieścić chociażby takie działanie konsumpcji jakim jest nasycanie pragnień kulturowych? Dokonujące się przemiany całego obszaru życia konsumpcyjnego nie mogły nie doprowadzić do wykształtowania nowych ról, które obecnie konsumpcja spełnia. Aby więc obraz znaczenia konsumpcji był pełny, trzeba dokonać uaktualnienia i zaprezentować również te elementy otoczenia konsumpcyjnego, które, albo dopiero zostały uformowane, albo po przeprowadzonej modyfikacji starych, uzyskały zupełnie nowy wymiar

Do góry