Ocena brak

Nowy instytucjonalizm

Autor /Ferdek Dodano /20.07.2011

Badacze w nurcie nowego instytucjonalizmu łączą elementy tradycyjnej wiedzy opisowej, typowej dla narracji historycznej (tradycyjny instytucjonalizm) z elementami analizy historycznej, przyczynowej i behawioralnej. Nowy instytucjonalizm nie posiada koherentnej teorii. Liczne jego wersje oferują specyficzne wyjaśnienia wpływu instytucji na zachowania polityczne i wpływu zachowań na instytucje w różnych kontekstach społecznych, ekonomicznych i kulturowych. Centralne tezy tego paradygmatu przyjmują, że

1. Zachowania polityczne kształtowane są w istotnym zakresie przez kontekst instytucjonalny w jakim mają miejsce;

2. Aktorzy podlegają socjalizacji w ramach porządku instytucjonalnego, który definiuje formalne reguły i procedury.

Nowy instytucjonalizm wyróżnia się na tle innych paradygmatów analitycznych w politologii tym, że

1. Odrzuca upraszczające założenia teorii racjonalnego wyboru,

2. Podważa założenie o regularności zachowań politycznych, na której opiera się behawioralna logika indukcyjnej ekstrapolacji i generalizacji.

Nowy instytucjonalizm kontynuuje zainteresowania tradycyjne politologii, ale przywiązuje więcej uwagi do wyjaśniania mechanizmów społecznych i politycznych leżących u podstaw badanych przypadków. Nowy instytucjonalizm przyjmuje, że instytucje (reguły i normy) stanowią zmienne niezależne (struktury) ukierunkowujące zachowania polityczne. Przez instytucje rozumie się względnie stabilne struktury społeczne/polityczne, na które badani aktorzy polityczni w danym czasie mają ograniczony wpływ. Z drugiej strony uznaje się fakt, że instytucje też podlegają zmianom co otwiera pole badań nad czynnikami zmian. Współczesna analiza instytucjonalna bada zatem wzajemne interakcje aktorów, instytucji, oraz kontekstów społecznych i kulturowych w jakich zachodzą te interakcje.

Naukowcy często wskazują, że nowy instytucjonalizm trudno uznać za spójną koncepcję teoretyczną, gdyż istniejące jego wersje są zbyt od siebie odległe. Obecne największe znaczenie ma instytucjonalizm racjonalnego wyboru oraz instytucjonalizm normatywny (socjologiczny)*. Ten pierwszy opiera się na racjonalności ludzkiego działania w obowiązujących ramach. Instytucje stanowią dla racjonalnej jednostki strukturę decyzyjną w ramach której dokonuje ona wyborów zmierzających do optymalizacji indywidualnych korzyści. Zaprzecza on tezie, że czynniki instytucjonalne „wytwarzają zachowanie” czy kształtują preferencje jednostek, które zdaniem jego zwolenników są zdeterminowane wewnętrznie i stosunkowo stabilne.

Instytucje polityczne jedynie oddziałują na „strukturę sytuacji”, w której jednostki dobierają strategie realizacji ich preferencji. Instytucjonalizm normatywy zakłada, że instytucje wytwarzają normy zachowań społecznych i politycznych takie jak kooperacja, zaufanie, odwzajemnianie korzyści (kapitał społeczny) i normy te mogą wzmacniać formalne reguły organizacyjne, nadawać im większą skuteczność. W związku z tym określenie normatywny odnosi się do zainteresowania wartościami i normami jako zmiennymi wyjaśniającymi a nie do promocji określonych norm.

*W tekście Vivien Lowndes z książki Marsha i Stokera instytucjonalizm normatywny i socjologiczny to dwie różne odmiany. Instytucjonaliści normatywni badają, jak normy i wartości ucieleśnione w instytucjach politycznych kształtują zachowania jednostek. Natomiast instytucjonaliści socjologiczni analizują, w jaki sposób instytucje wytwarzają znaczenie dla jednostek i dostarczają podstaw dla instytucjonalizmu normatywnego.

Podobne prace

Do góry