Ocena brak

Norki

Autor /Letki Dodano /31.01.2012

Norki amerykańskie są pokryte błyszczącym, gęstym, niezwykle cennym futrem. Ssaki te są szkod­nikami - mogą wyrządzać wielkie szkody w koloniach ptaków. Są takie niebezpieczne dla innych przedstawicieli rodziny łasicowatych ze względu na konkurencję pokarmową.
Miękkie, gęste włosy wełniste i długie, sztywne, ciemne włosy ościste w futrze norki amerykańskiej doskonale zabez­pieczają tego zwinnego ssaka przed utratą ciepła, kiedy poluje on w strumieniach, rzekach i stawach. Dzięki tym włosom futerko norki jest bardzo pięk­ne. Dlatego jest ono cenione przez kuśnierzy.
Ze względu na cenne futro norka jest bardzo ważnym zwierzęciem hodowlanym. Norki amery­kańskie (Mustela vison) zostały sprowadzone także do hodowli europejskich. W celu zmaksymalizo­wała zysków norki hoduje się na fermach. Poja­wienie się przemysłowych hodowli zwierząt futer­kowych pozbawiło pracy i dochodów zawodowych myśliwych i handlarzy skórami, którzy byli daw­niej wyłącznymi dostawcami surowca na futra z norek. Norki amerykańskie, które uciekały z ferm europejskich, dobrze sobie radziły na wolności i nawet zaczęły się rozmnażać, dając w ten sposób początek miejscowej populacji. Zwierzęta te stop­niowo zaczęły wypierać rodzimy gatunek norki, czyli norkę europejską (Mustela lutreola).

Spadek liczebności
Norki amerykańskie, jako drapieżniki obce w na­szym ekosystemie, zaczęły siać spustoszenie wśród zwierząt żyjących w środowiskach nadrzecznych. Pomniejszając bazę pokarmową, mogły w ten spo­sób przyczynić się do szybszego zaniku norek euro­pejskich. Jednak na obecne, szybsze tempo zmniej­szania się liczebności norek europejskich miały wpływ także inne przyczyny, bowiem w Europie Środkowej i w Finlandii ten gatunek zaczął.ginąć jeszcze przed sprowadzeniem norek amerykań­skich. Także w Polsce norka europejska została do­szczętnie wytępiona. Norka amerykańska tylko w niewielkim stopniu mogła przyczynić się do nie­mal całkowitego zaniku europejskiego krewniaka. Ten mały ssak drapieżny należący do tego samego rodzaju, co łasica, gronostaj i tchórz, żył pierwot­nie na obszarze rozciągającym się od Finlandii na północy po Kaukaz na południu, oraz od północnej Hiszpanii na zachodzie po Ural. Obecnie w wielu rejonach Europy jego liczebność szybko spada. Przyczyn tego zjawiska może być wiele.

Silniejszy gatunek
Po pierwsze, norka europejska w porównaniu ze swą amerykańską kuzynką jest drapieżnikiem bar­dziej wyspecjalizowanym pokarmowo. Nagły zanik ulubionego pożywienia - raków, kłusownictwo, a także zniszczenia dokonane przez ludzi w okoli­cach nadrzecznych, mogły być najważniejszymi przyczynami niemal zupełnego wyginięcia tych drobnych ssaków.
Norka amerykańska żywi się bardziej zróżnico­wanym pokarmem. Także średnia liczba młodych przypadająca na jedną dorosłą samicę jest w tym gatunku większa niż u norki europejskiej.
Na rozrodczość norek europejskich miało także ogromny wpływ silne skażenie DDT. Jest to bar­dzo silna trucizna, która w Europie i Ameryce Pół­nocnej w latach 50. i 60. naszego stulecia była po­wszechnie stosowana w rolnictwie. Ponadto na zmniejszanie się liczebności norek europejskich mogą wpływać pestycydy chloroorganiczne.

Zagrożenie dla ptactwa
Niezwykła sprawność łowiecka norki amerykań­skiej i jej urozmaicona dieta sprawiają, że ten mały ssak ma wielki wpływ na stan nadrzecznych środowisk, w których występuje. Wielkim zmar­twieniem dla organizacji zajmujących się ochroną przyrody są wywołane przez norki straty wśród lęgów ptactwa wodno-błotnego i dorosłych pta­ków. Ofiarą norek amerykańskich padają zwykle kokoszki wodne i łyski, jednak drapieżniki te nie są wybredne i atakują także inne gatunki ptaków, na przykład małe perkozy.
W Islandii uważa się, że norka amerykańska jest odpowiedzialna za spadek liczebności lęgowych populacji kaczek, które gniazdują tam w okresie lata i zimują w różnych rejonach Europy. Norki zniszczyły kolonie nurzyków podbielałych i sieją spustoszenie w koloniach maskonurów. Na wys­pach i wybrzeżu Norwegii, z kolei, norki amery­kańskie są poważnym zagrożeniem dla bytu wszystkich kolonii lęgowych ptaków morskich, między innymi gnieżdżących się na stromych kli­fach mew trójpalczastych. W skład diety norki ame­rykańskiej wchodzą także ryby. Wywołany przez te drapieżniki spadek liczebności gatunków szcze­gólnie cenionych przez wędkarzy odbija się bar­dzo niekorzystnie na turystyce.

Konkurencja
Wydra jest w wielu krajach Europy gatunkiem zagrożonym wyginięciem. Do zmniejszenia się jej stanu liczebnego przyczyniło się niszczenie przy­rody i zanieczyszczenie środowiska naturalnego. Niszcząca działalność nasiliła się w latach 50. na­szego wieku, czyli jeszcze przed sprowadzeniem norek amerykańskich. Jednak odbudowa populacji wydry nie nastąpiła tak szybko, jak spodziewali się tego ekologowie z powodu konkurencji ze strony norki amerykańskiej. Wydra i norka amerykańska są drapieżnikami polującymi w wodzie i blisko brzegu. Ponieważ norka jest mniej wybredna, jej ofiarami padają mniejsze ryby. W ten sposób dra­pieżnik ten zmniejsza liczbę ryb, które mogą doro­snąć do wielkości, kiedy staną się atrakcyjne dla wydr. Urozmaicony skład diety norki pozwala jej przetrwać w słabo zarybionych rzekach, natomiast wydry muszą szukać nowych terenów łowieckich.
W Szwecji w latach 50. naszego stulecia zauwa­żono, że w miejscach gdzie jest wiele norek, żyje bardzo mało wydr. Ekologowie tę sytuację tłuma­czą niechęcią wydr do rozmnażania się w okolicach opanowanych przez norkę amerykańską, co spra­wia, że rzadkie zwierzęta nie zajmują miejsc, w których dawniej występowały, a to niezmiernie spowalnia tempo odradzania sję ich liczebności.
Rosyjscy przyrodnicy zaobserwowali, że w gó­rach Ałtaju norki amerykańskie wypierają wydry z wartkich strumieni górskich.

Wyparcie gatunku
Przy zasiedlaniu nowych miejsc obcymi na tym terytorium gatunkami zwierząt należy wziąć pod uwagę konsekwencje tego rodzaju działań. Mogą być one niejednokrotnie katastrofalne. Analiza ewentualnych skutków planowanej introdukcji nowego gatunku nie zawsze jest łatwa, ponieważ w przyrodzie istnieją bardzo skomplikowane i sub­telne zależności pomiędzy rodzimymi zespołami zwierząt oraz roślin. Zależności te nie są przez nas dokładnie poznane i introdukowanie, świadome czy nie, obcego gatunku do rodzimej fauny i flory może przynieść negatywne wyniki.

■ Dorosły samiec norki amerykańskiej w stanie dzikim waży około 1 kg, natomiast samica tylko 600 g.
■ Norki polują na lądzie i w wodzie, jed­nak ich wzrok nie jest szczególnie dobrze przystosowany do życia w żadnym z tych dwóch środowisk.
■ W okolicach, gdzie zasoby środowisko­we i pokarm nie występują obficie, norki będące z natury zwierzętami terytorialny­mi, często przemieszczają się w poszuki­waniu odpowiednich warunków.
■ W jednym miocie norki amerykańskiej jest zwykle od pięciu do sześciu młodych. Jednak stosunkowo mało osobników mło­docianych dożywa do okresu dojrzałego. Samce nie biorą udziału w wychowywaniu potomstwa.
■ Norka nie ma wrogów naturalnych. Zagrażają jej tylko ludzie. Liczebność norek ograniczają choroby, brak pokarmu i paso­żyty, a nie duże drapieżniki.

Do góry