Ocena brak

Nominales

Autor /Teresa2 Dodano /04.01.2013

Przegląd kierunków filozoficznych XIV w. rozpoczniemy od omówienia działalnościposzczególnych szkół. Wiemy, że z nazwiskiem Ockhama łączył się posmakherezji i walki z papiestwem. Chociaż spośród jego dzieł zachowały się nieliczne,to bezpośredni wpływ Ockhama był duży. Znamy dwa traktaty anonimowe powstałebezpośrednio pod wpływem jego myśli. Ich autorzy pochodzili z generacjinajbliższych uczniów Ockhama. Jednym z traktatów jest wydana przez Grabmannadysputa, która odbyła się w Paryżu w r. 1362 pt. Quaestio de unwersali secundumviam et doctrinam Guilelmi de Ockham922. O Ockhamie mówi się w tymdziele jako o „genialnym" (ingeniosus)923. Znajdujemy tam następujący podziałpowszechników, w umyśle - pojęcia (in mente - conceptus); w mowie - wyrazy (invoce - termini vocales); w piśmie - słowa zapisane (si scribantur- termini scripti).

Inny bezpośredni uczeń Ockhama jest autorem Tractatus deprincipiis theologiaepowstałego przed 1350 r.Jego treść jest uporządkowana według dwóchockhamowskich zasad; pierwszej, iż Bóg może stworzyć wszystko, czego powstanienie zakłada sprzeczności (Deuspotestfacere omne quodfieri non includit contradictionem)926; i drugiej głoszącej, że nigdy nie należy zakładać wielości, jeśli nie zachodzitego konieczność (pluralitas nunąuam ponenda est sine necessitateponendi).

Honorowe miejsce wśród wyznawców Ockhama zajmował Gabriel Biel( t 1495 r.), autor Epitome et Collectorium ex Occamo super ąuatuor libros Sententiarum,które zawiera skrót nauki Ockhama oraz jej uzupełnienia. Biel wywarł dużywpływ na wielu innych myślicieli. W XV w. ockhamistów nazywano nierazGabrielistae, na przykład w Wittenberdze, czy Erfurcie. Warto również zauważyć,iż wpłynął on także na poglądy Martina L u t r a. Biel był oryginalnymmyślicielem i nie zawsze szedł wiernie za poglądami Ockhama.

Jak zobaczymy, dość licznych przedstawicieli różnych kierunków filozoficznychmożna podzielić dychotomicznie na zwolenników szkół tradycyjnych,reales lub antiąui, i na wyznawców prądu zapoczątkowanego przez Ockhama, nominales, terministae lub moderni. Stąd pochodzi słynny podział na via antiąuai via moderna.

Najpierw zajmiemy się ową via moderna, czyli zwolennikami i następcamiOckhama. Pośród ockhamistów trzeba wyróżnić dwie grupy, które prezentowałyockhamizm filozoficzny i ockhamizm przyrodoznawczy.

Podobne prace

Do góry