Ocena brak

NIEWIAROWSKI ALEKSANDER, pseud. (od 1877) A. Półkozic

Autor /jasminkowa Dodano /08.03.2012

NIEWIAROWSKI ALEKSANDER, pseud. (od 1877) A. Półkozic, ur. 1824 w Prostyni (Podlasie), zm. 13 XI 1892 w Warszawie, felietonista, pamiętnikarz, powieściopisarz. Członek —> Cyganerii warsz. i —> Cechu Głupców, zamieszczał m. in. w „Przeglądzie Naukowym" i „Gazecie Teatr." (współred. ?) epigońskie poezje i opowiadania. W obawie przed aresztowaniem wyjechał 1847 za granicę, gdzie w Paryżu zbliżył się ze Słowackim (inicjator warsz. wyd. Balladyny i Lilii Wenedy 1859); po powrocie w końcu 1849 był przez kilka miesięcy więziony. W dziejach prasy i literatury zapisał się jako jeden z mistrzów felietonu pol. (1854-57 stały felietonista „Gazety Warsz.", 1860—61 wydawca felietonu w zesz. Gwiazdka) oraz autor cennych szkiców wspomnieniowych, częśc. beletryzowanych, m. in. o Cyganerii („Kur. Warsz." 1881-82), Cechu Głupców (tamże 1890), Słowackim („Echo" 1877, „Biesiada Lit." 1887 i in.), obu Norwidach, R. Zmorskim. Mniejsze znaczenie mają powieści N., w których podejmował m. in. motyw konfliktu artysty z otoczeniem (Laokoon 1854, Życie na żart t. 1-3 1856 i in.); Galeria panien na wydaniu (1855) i Galeria konkurentowi konkurentek(1857) to udatne przykłady —> szkiców fizjologicznych. N. redagował 1857-59 „Gazetę Codz.", 1861-62 „Pszczołę", 1861-63 „Kurier Niedzielny" (tu felieton Przegląd brukowy), 1876 gazetę teatr. „Antrakt". „Duży talent zabity małymi żądzami", wg określenia W. Gomulickiego, pogrążył się w patriot. opinii współpracą z antynar. urzędowym „Dziennikiem Powsz." (od 1864 „Dziennik Warsz.") 1862-79.

Szkice o Cyganerii warszawskiej, w. W. Szymanowski, A.N. Wspomnienia o Cyganerii warszawskiej, oprać., wstęp i szkic O aktorze ,,Cyganerii warszawskiej" J.W. Gomulicki, W. 1964.

OLP III 2 (J. Bachórz); J.J. LIPSKI A.N., w: Warszawscy „Pustelnicy" i,,Bywalscy", t. 1, W. 1973. 

Zofia Lewinówna

Podobne prace

Do góry