Ocena brak

Nietoperze wampiry - Wampir zwyczajny, wampir białoskrzydły, wampir sierścionogi

Autor /Epik Dodano /31.01.2012

Wampiry - trzy gatunki nietoperzy - z powodu swych krwiożerczych zwyczajów przynoszą złą sławę pozostałym nietoperzom. Ofiara wampira może umrzeć z utraty krwi, jeżeli żeruje na niej kilka nietoperzy. Ponadto zwie­rzęta te przenoszą wściekliznę.
Wampir zwyczajny i jego dwaj bliscy krewniacy - wampir białoskrzydły i wampir sierścionogi - są mieszkańca­mi obszarów rozciągających się od południowych rejonów Ameryki Środkowej po północną Argen­tynę. Ssaki te są czasami zaliczane do rodziny liścionosów Nowego Świata (Phyllostomatidae), jednakże nie posiadają typowego dla tej rodziny kształtu nosa. Zamiast tego ich krótki, stożkowa­ty pyszczek jest opatrzony małymi, zaokrąglony­mi i nieowłosionymi opuszkami lub wyrostkami kończącymi się bruzdą w kształcie litery U. Wam­piry zwyczajne są łatwo rozpoznawalne po spi­czastych uszach, gdyż uszy innych gatunków wampirów są bardziej zaokrąglone. Ssaki te mają miękkie, ciemne, rude lub szarobrunatne futerko, które jest jaśniejsze na spodniej stronie ciała. Nie­toperze te nie posiadają ogona. Mają one szczegól­nie długi kciuk, który często spełnia funkcję stopy. Kciuk ma mięsistą opuszkę i jest zakończony krót­kim, zakrzywionym pazurem.
Ponieważ wampir zwyczajny żywi się specy­ficznym pokarmem, ma mniej zębów niż inne gatunki nietoperzy - posiada ich 20, a nie 36, jak pozostałe nietoperze, które żywią się owadami. Spośród jego zębów tylko górne siekacze i kły są dobrze wykształcone. Obydwa rodzaje zębów, sier-powatego kształtu, są przystosowane do cięcia i mają ostre krawędzie w kształcie litery V. Zęby policzkowe są małe i nie posiadają powierzchni miażdżących - cecha zbędna przy zwyczajach po­karmowych nietoperzy wampirów.

Zwyczaje i środowisko
Środowiskiem życia wampira zwyczajnego są obszary zarówno suche, jak i wilgotne. Można go spotykać w lasach tropikalnych i subtropikalnych, a także w zaroślach i lasach strefy umiarkowanej. Występuje też na porośniętych kaktusami pusty­niach. W ciągu dnia nietoperz często odpoczywa w jaskiniach, a także w dziuplach, starych tune­lach, studniach, sztolniach i opuszczonych budyn­kach. Wampiry zmieniają czasami dzienne ostoje po to, aby przenieść się bliżej stad bydła, którego krwią się żywią.
Wampir spędza dzień w małych lub wielkich koloniach, które mogą liczyć ponad 2000 osobni­ków. W większych skupiskach istnieją mniejsze jednostki socjalne, składające się z około 50 samic i ich młodych. W ich bliskim sąsiedztwie przeby­wa jeden stary samiec. On przewodniczy całemu „haremowi", posiada prawo do kojarzenia się z każdą samicą i często musi bronić swojej pozycji przed zakusami innych samców. Pomiędzy samca­mi często dochodzi do walk, w wyniku których na czele grupy samic stają coraz to nowe osobniki.

Krwiopijcy
Wampir zwyczajny najczęściej żeruje w odległo­ści od pięciu do ośmiu kilometrów od swojej dzien­nej ostoi. Nietoperz ten lata bezgłośnie, na wyso­kości jednego metra nad ziemią. Często też jego trasy wiodą wzdłuż koryt rzecznych. Poszukuje głównie zwierząt domowych - koni, bydła, osłów, kóz, świń, kur i indyków.
Po zlokalizowaniu ofiary nietoperz wampir siada cicho na ziemię w jej pobliżu i zaczyna zbliżać się do niej skokami. Spośród nietoperzy tylko wam­piry potrafią skakać i mogą to czynić zarówno do przodu, jak i na boki oraz do tyłu. Jest to użytecz­na umiejętność, szczególnie wtedy, gdy nietoperz musi ratować się ucieczką, po tym jak obudzi się jego „krwiodawca" i kiedy opity krwią ma trud­ności, aby wzbić się do lotu.
Po dotarciu do zwierzęcia nietoperz liże wybra­ne miejsce jego ciała, które zaatakuje, a później swymi zębami „goli" porastające je włosy lub pióra. Rejonem ataku nietoperzy jest zazwyczaj miejsce dobrze ukrwione o cienkiej skórze - zwykle jest to szyja, uszy lub nogi. W końcu nietoperz odgryza mały kawałek skóry i robi to tak delikatnie i spraw­nie, że gospodarz rzadko kiedy budzi się ze snu.
Krew jest spijana za pomocą języka i transporto­wana przez „rurkę", która powstaje poprzez zawi­nięcie się języka ponad głębokim rowkiem w dol­nej wardze. Przepływ krwi jest wspomagany przez substancje zapobiegające jej krzepnięciu, które znajdują się w ślinie nietoperza.
Wampir potrafi wypić w ciągu nocy do 20 mili-litrów krwi. Stanowi to około 40 procent jego masy ciała. Kiedy żeruje, pozbywa się równocześnie większości wody zawartej we krwi, produkuje bo­wiem duże ilości bardzo rozwodnionego moczu. Stąd też dość szybko po obfitym posiłku może zacząć latać. Po powrocie do miejsca dziennej sy­pialni nerki zwierzęcia wytwarzają zagęszczony mocz i dzięki temu nie następuje utrata wody i nie dochodzi do odwodnienia organizmu. Dlatego tak charakterystyczny dla dziennych ostoi wampirów jest silny zapach amoniaku.

Wzrok i słuch
Wampiry, w porównaniu z wieloma innymi gatun­kami nietoperzy, mają słabo rozwiniętą zdolność echolokacji. Na przykład dźwięki, które one emi­tują, posiadają zaledwie jedną tysięczną mocy, którą mają dźwięki wydawane przez nietoperze owadożerne. Jednakże wampiry mają o wiele lep­szy wzrok i dużo lepiej wykształcony węch, które to zmysły pomagają im w lokalizowaniu ofiar.
Na większości obszaru Ameryki Południowej wampir zwyczajny jest uważany za niebezpiecz­nego szkodnika. Jako zwierzę przenoszące wście­kliznę, nietoperz zagraża życiu zwierząt domowych i ludzi, na których może się przenieść choroba. Szacuje się, że w wyniku ataków wampirów co­rocznie umiera około 100000 sztuk bydła. Wampiry mogą też doprowadzać ofiary do stanu osłabienia z powodu wykrwawienia się, gdyż z jednej rany jednego zwierzęcia domowego może pić krew kolejno kilka nietoperzy.

Rozmnażanie się
Wampiry mogą rozmnażać się przez cały rok, cho­ciaż zazwyczaj samice rodzą tylko raz w roku. Wy­daje się, że pora największej liczby porodów w ko­lonii jest różna na różnych obszarach zasięgu występowania gatunku. Długa, ośmiomiesięczna ciąża zaczyna się po kilku tygodniach od kopula­cji (opóźniona implantacja) i kończy się urodze­niem jednego młodego. W chwili przyjścia na świat jest on dobrze rozwinięty i ma otwarte oczy. Pije. mleko matki do dziesiątego miesiąca życia, cho­ciaż po skończeniu drugiego miesiąca zaczyna się żywić zwracaną przez matkę krwią.. Samodzielne żerowanie rozpoczyna w czwartym miesiącu życia. Gdy przestaje ssać mleko matki, w dziesiątym mie­siącu, osiąga dojrzałość płciową.

Wampir zwyczajny (Desmodus rotundus) należy do rzędu Chiroptera i rodziny Desmodontidae.
Inne gatunki nietoperzy wampirów: wampir białoskrzydły (Diaemus youngi) i wampir sierścionogi [Diphylla ecaudata).
Długość głowy i tułowia: 7-9 cm
Długość przedramienia: 5-6 cm
Rozpiętość skrzydeł: 20 cm
Masa: 15-45 g

Podobne prace

Do góry