Ocena brak

Nieśmiałość

Autor /weronika Dodano /16.03.2011

Definicje nieśmiałości:

 

Według Barbary Harwas - Napierały:

Wyróżniła trzy grupy definicji nieśmiałości:

•  Definicje nieśmiałości w aspekcie behawioralnym. Definicje te opisują nieśmiałość na poziomie zachowania czyli najbardziej zewnętrznego przejawu tego zjawiska.

•  Definicje mówiące o nieśmiałości jako lękliwości społecznej uznają, że cechą wspólną lęku społecznego i nieśmiałości jest przezywanie niepokoju jako emocji podstawowej choć różni je społeczny kontekst, w jakim się pojawiają. Rozumienie nieśmiałości jako lękliwości społecznej powoduje, że najważniejszy staje się jej aspekt emocjonalny (nadwrażliwość emocjonalna).

•  Ostatnia grupa definicji podkreśla aspekt samoorientacyjny, który polega na ustosunkowaniu się osoby nieśmiałej do samej siebie, a szczególnie na niedocenianiu się. Wiąże się ono ze wstydem nieuzasadnionym, poczuciem niższości, brakiem pewności siebie czy pomniejszaniem faktycznie posiadanych sprawności. Samoświadomość, która jest wspólnym mianownikiem wymienionych zjawisk jest zniekształcona i stanowi przyczynę zahamowań.

 Według Karen Horney:

W przypadku nieśmiałości mamy do czynienia z postawą społeczną polegającą na odsuwaniu się od ludzi. Przejawia się ona w skłonności do izolacji, w unikaniu nawiązywania kontaktów społecznych, wymagających zarówno współdziałania, jak i współzawodnictwa. Jednostki takie dążą do uniezależnienia się, nie chcą korzystać z rady i pomocy innych osób. Przy czym najbardziej charakterystyczną cechą osób nieśmiałych jest jej ogromna samoświadomość. W przypadku osoby nieśmiałej skłonność do autoanalizy i oceny swoich myśli oraz uczuć jest wręcz obsesyjna. W wyniku czego może być ona ostrożna w działaniu, wzdragająca się przed okazywaniem pewności siebie, przewrażliwiona i bojaźliwa skromna i pełna rezerwy z powodu braku wiary we własne siły, odczuwająca skrępowanie w obecności innych ludzi. Natomiast u dzieci postawa odsuwania się od ludzi przyjmuje formę izolacji i bierności społecznej. Prowadzi do unikania uczestnictwa w różnych formach działania, co pociąga za sobą niewykorzystanie zdolności oraz innych potencjalnych możliwości dziecka.

 

Źródła nieśmiałości według różnych koncepcji:

 

•  badacze osobowości są przekonani, że nieśmiałość jest cechą ograniczoną (genetyczną), podobnie jak inteligencja czy wzrost

•  behawioryści sądzą, że osoby nieśmiałe po prostu nie przyswoiły sobie umiejętności społecznych niezbędnych w kontaktach z innymi ludźmi

•  psychoanalitycy twierdzą, że nieśmiałość jest symptomem uświadomionym przejawem nie uświadamianych konfliktów szalejących głęboko w psychice

•  socjologowie i niektórzy psychologowie dziecięcy uważają, że nieśmiałość należy rozważać w kategoriach programowania społecznego - warunki życia w społeczeństwie sprawiają, że wielu z nas staję się nieśmiałymi

•  psychologowie społeczni sugerują, że początkiem nieśmiałości jest skromna etykieta "nieśmiały"

 

Przyczyny nieśmiałości:

 

•  W aspekcie behawioralnym najistotniejszy przejawem zewnętrznej nieśmiałości jest obniżenie poziomu działania jednostki nieśmiałej o ile działalność ta dokonuje się w obecności innych ludzi. Mechanizm funkcjonowania jednostki nieśmiałej w tym aspekcie charakteryzuje: wyłączenie między rozpoczęciem a zakończeniem wykonywanej czynności, refleksji o sobie jako sprawcy czynności; obniżona ocena siebie jako podmiotu działającego; zaniedbanie i dezorganizację rozpoczętej czynności, prowadzące do obniżenia poziomu działania. U jednostki nieśmiałej występują dwie tendencje gdzie jedna z nich popycha osobę do działania i druga, która zmusza ją do autoanalizy.

•  W przypadku nieśmiałości jako lękliwości społecznej najważniejsza jest wrażliwość emocjonalna jednostki, która wykształca się pod wpływem rzeczywistych niepowodzeń. Po tych niepowodzeniach jednostka zaczyna postępować ostrożnie oczekując i przewidując trudności w swojej drodze do celu. Tak więc wrażliwość emocjonalna powoduje wnikliwość, skrupuły, obawę przed śmiesznością, wysubtelnia odczuwanie negatywnych przeżyć, np. smutku. Inaczej mówiąc nieśmiałość przejawia się w skłonnościach do odczuwania niepokoju w obecności innych ludzi. Jednostka nieśmiała przejawia z jednej strony tendencję do autoanalizy, z drugiej strony natomiast dąży ona do zatajenia niepokoju (emocji), które odczuwa w obecności innych osób, w czym dopatrzyć się można źródła nienaturalnego zachowania, występującego u osób nieśmiałych.

•  W aspekcie samoorientacyjnym przyczyny nieśmiałości należy doszukiwać się w głębokiej naturze samoświadomości. Chodzi tutaj o samoświadomość przejaskrawioną. Powoduje ona, że jednostka nieśmiała zbyt wyolbrzymia opinię innych o sobie, stając się świadomością niższą; brakuje jej pewności siebie w stosunkach z innymi.

 

Podobne prace

Do góry