Ocena brak

Neologizmy, pojęcie, podział, przykłady

Autor /Alicja Dodano /10.03.2011

Neologizmy - przeciwieństwo archaizmów; słowa nowe; innowacje.Tworzone są przede wszystkim z konieczności nazywania nowych przedmiotów i pojęć, powstających wraz z rozwojem kultury materialnej i duchowej społeczeństawa. Neologizmy uzasadnione i potrzebne przestają byc neologizmami, gdy się upowszechnią i wejdą na stałe do języka ogólnonarodowego.

Neologizmy dzielimy na:

  • neologizmy obiegowe - powstają anonimowo i szerzą się początkowo w wypowiedziach ustnych jako środki codziennej komunikacji jezykowej.Ich funkcją jest nazywanie i przekazywanie informacji.

  • neologizmy artystyczne - są formą ekspresji artystycznej, pojawiają się w konkretnym tekście, z zasady pisanym, mają określonego twórcę (Norwid, Leśmian). Służą wywoływaniu doznań artystycznych.

Neologizmami, w większości języków europejskich, nazywane są wyrazy powstałe po II wojnie światowej.

Wyróżnia się neologizmy:

  • słowotwórcze - nowe wyrazy pochodne, na przykład zgarniać - zgarniarka; beton - betoniarka. Są to wyrazy tworzone od wyrazów istniejących w języku przez dodawanie przyrostków i przedrostków (zimowisko, odrzutowiec), lub odrzucenie przyrostka wyrazu podstawowego (czołg, dźwig), bądź przez zestawienie początkowych elementów skrótów (ZUS).

  • znaczeniowe (semantyczne) - powstałe w ten sposób, że istniejącym wyrazom nadaje się nowe znaczenie. Na przykład ślimak - spiralna trasa łącząca dwa pasma autostrady; korek - tłok, zahamowanie ruchu

  • frazeologiczne - związki nowo utworzone (pirat drogowy, stan nieważkości, środki finansowe).

  • zapożyczone - wyrazy przeniesione do naszego języka z języków obcych, często w dosłownym brzmieniu i dosłownej pisowni (komputer, nokaut, atelier, alibi).

Źródła neologizmów:

  • konieczność nazywania nowych zjawisk

  • tendencja do wprowadzania nazw polskich zamiast obcych (helikopter - śmigłowiec).

  • tendencja do skrótowości (zabiegówka, przegubowiec).

 

Podobne prace

Do góry