Ocena brak

NAUKI DEDUKCYJNE I INDUKCYJNE

Autor /Ed123 Dodano /08.07.2011

Wspomnieliśmy wyżej o głównych grupach nauk , o bezpośrednim i pośrednim uzasadnianiu twierdzeń i typach wnioskowania jako uzasadniania pośredniego . Mówiliśmy również o dedukcyjnej metodzie budowania teorii oraz o asemantycznej (czysto syntaktycznej) i semantycznej interpretacji sformalizowanych systemów logicznych lub matematycznych . Nawiązując do tych uwag, rozpatrzmy teraz pewien - istotny z metodologicznego punktu widzenia - podział nauk. W kaŜdej nauce (w kaŜdej teorii naukowej jako uporządkowanym zespole twierdzeń na określony temat) występują twierdzenia pierwotne i wtórne.

Pierwsze są przyjęte bądź na podstawie bezpośredniego poznania (doświadczenia),bądź na podstawie konwencji, decyzji uprawiających naukę. Mówimy wtedy o bezpośrednim uzasadnieniu lub aksjomatycznym przyjęciu tych twierdzeń". Drugie są uznane na podstawie (m.in.) innych, wcześniej przyjętych twierdzeń, są wyprowadzone (wywnioskowane) z uprzednio uznanych - w danej nauce -twierdzeń. OtóŜ nauki dedukcyjne to nauki, w których twierdzenia wtórne (uzasadnione pośrednio) przyjmuje się wyłącznie na drodze wnioskowania dedukcyjnego (niezawodnego). Natomiast nauki indukcyjne dopuszczają lub głównie stosują jako uzasadnienie pośrednie wnioskowanie niededukcyjne (często ogólnie nazywane indukcyjnym). Przy tej charakterystyce nauk dedukcyjnych i indukcyjnych nie wchodzimy jeszcze w sprawę rodzaju twierdzeń pierwotnych tych nauk, sposobu ich uznawania w danej teorii.

Zestawiany niekiedy z powyższym podział nauk na aprioryczne i aposterioryczne moŜna róŜnie rozumieć. Na przykład tak,  Ŝe w naukach aposteriorycznych (empirycznych) twierdzenia pierwotne teorii uznaje  się na podstawie bezpośredniego poznania (lub węziej: doświadczenia), natomiast w naukach apriorycznych twierdzenia pierwotne uznaje się bez odniesienia do poznania bezpośredniego, niezaleŜnie od doświadczenia. W przeprowadzeniu tego rozróŜnienia podstawową rolę odgrywa - oczywiście - przyjęta koncepcja bezpośredniego poznania lub doświadczenia oraz rozumienie zaleŜności czy niezaleŜności względem niego.

Podobne prace

Do góry