Ocena brak

Nauczanie zespołowe jako sposób rozwijania aktywności uczniów

Autor /WalentyII Dodano /06.01.2012

W praktyce pedagogicznej rozróżnia się zespoły uczniowskie trwałe (stałe) i okolicznościowe (doraźne). Zespoły trwałe można tworzyć na dłuższy czas (np. na cały rok szkolny). Trwały charakter zespołów nie oznacza jednak całkowitej niezmienności ich składu osobowego. Jeżeli w praktyce okaże się, że z różnych względów zachodzi potrzeba dokonania w niektórych zespołach zmian osobowych, nauczyciel w porozumieniu z uczniami powinien taką korektę przeprowadzić. Zespoły trwałe sprzyjające systematycznej pracy, aktywizują i usamodzielniają wychowanków, pozwalają na nawiązanie i utrwalenie wzajemnych kontaktów oraz przystosowanie się uczniów do pracy kolektywnej. Kształtują także poczucie odpowiedzialności za wykonywane zadania.

Zespoły okolicznościowe powołuje się w celu wykonania odpowiednich zadań doraźnych. Zespoły takie rozwiązują się same z chwilą wykonania określonej pracy, a potem znowu powstają w innym czasie, innym składzie i dla innego celu. Mogą one być tworzone w sposób mniej lub bardziej systematyczny, w zależności od odczuwanej przez nauczyciela potrzeby i zainteresowań uczniów. Praca wychowanków w zespołach okolicznościowych spełnia również pozytywną, aktywizującą rolę w realizacji zadań dydaktyczno – wychowawczych. Mogą one ponadto w odpowiednich warunkach przekształcać się w zespoły trwałe.

Proces tworzenia się zespołów uczniowskich można przedstawić wg W. Okonia wyrażającego dynamikę powstawania grupy. W procesie tym można wyodrębnić trzy zasadnicze etapy:

1. Etap pierwszy (przygotowawczy) polega na wytworzeniu przez nauczyciela w danej klasie określonych potrzeb dydaktyczno - wychowawczych. Istniejące potrzeby, często jeszcze nieuświadomione przez wychowanków, trzeba bardziej uwypuklać poprzez umiejętną pracę wyjaśniającą. Nauczyciel może np. zorganizować na próbę zespoły okolicznościowe i przeprowadzić kilka wybranych zajęć z jednoczesnym śledzeniem przez samych uczniów wyników pracy lub zastosować inne sposoby budzące żywe zainteresowanie tą formą pracy i chęć jej stosowania.

Zespołów uczniowskich nie należy tworzyć od formalnego ustalenia ich składów osobowych i odgórnego wyznaczania uczniów do sprawowania odpowiednich funkcji w zespole, ponieważ nagromadzenie określonych potrzeb zmusi samych wychowanków do zorganizowania się w zespoły, jeśli uświadomią sobie, że w ramach pracy grupowej istnieją możliwości ich zaspokojenia.

2. Etap drugi wiąże się z organizowaniem zespołów trwałych. W momencie, gdy uczniowie wykazują zainteresowanie pracą grupową, mogą organizować się w poszczególne zespoły. Dobór wychowanków powinien być umiejętnie kierowany przez nauczyciela. Na tym etapie dokonuje się na ogół wyboru kierownika zespołu (zespołowego, przewodniczącego), którym zostaje zazwyczaj jeden z przodujących uczniów.

Z tą funkcją wiążą się prawie wyłącznie obowiązki, a nie uprawnienia. Podstawowym zadaniem kierownika zespołu jest rzetelna troska o wciąganie każdego członka zespołu do działania z poczuciem odpowiedzialności oraz umiejętność organizowania pracy całego zespołu. Rola kierownika grupy jest bardzo istotna i dlatego wybór ucznia na to stanowisko powinien być dokonywany zarówno przez członków danego zespołu, jak i przez nauczyciela. Kierownik zespołu musi zdobyć u swoich kolegów autorytet i jednocześnie budzić zaufanie nauczyciela.

3. Trzeci etap tworzenia się zespołów uczniowskich ma miejsce wówczas, gdy pod wpływem wzrostu umiejętności uczniów w rozwiązywaniu odpowiednich zagadnień dydaktycznych następuje pełne zaktywizowanie wszystkich członków zespołu. W tych warunkach funkcję kierownika grupy może pełnić każdy członek zespołu. Dynamika dalszego rozwoju tej formy pracy dydaktycznej polega na tym, że poszczególne grupy uczniowskie podejmują coraz nowsze i bardziej odpowiedzialne zadania dydaktyczno – wychowawcze, które wywierają istotny wpływ na rozwijanie aktywności, inicjatywy i samodzielności wychowanków w procesie kształcenia.

Podobne prace

Do góry