Ocena brak

NATO - Początki Sojuszu

Autor /Kordian Dodano /21.10.2011

W latach 1945-1949, stojąc przed naglącą potrzebą odbudowy gospodarczej, państwa zachodnioeuropejskie i ich północnoamerykańscy sojusznicy z niepokojem obserwowali ekspansjonistyczną politykę i metody Związku Sowieckiego. Po wykonaniu przyjętych w latach wojny zobowiązań redukcji potencjałów obronnych i demobilizacji wojsk, zachodnie rządy z rosnącym niepokojem obserwowały coraz wyraźniejsze sygnały, że kierownictwo sowieckie zamierza zachować pełne stany swoich sił zbrojnych.

Ponadto w świetle deklarowanych celów ideologicznych sowieckiej partii komunistycznej jasne było, że apele o poszanowanie Karty Narodów Zjednoczonych oraz międzynarodowych porozumień zawartych po zakończeniu wojny nie zapewnią suwerenności i niepodległości państw demokratycznych, stojących w obliczu zagrożenia agresją zewnętrzną lub wewnętrzną działalnością wywrotową. Obawy te potęgowało narzucenie niedemokratycznych form rządzenia, tłumienie opozycji, a także nieprzestrzeganie podstawowych praw człowieka i swobód obywatelskich w wielu państwach Europy Środkowej i Wschodniej, jak również w innych częściach świata.

W latach 1947-1949 nastąpiło wiele dramatycznych wydarzeń politycznych. Znalazły się wśród nich takie, które bezpośrednio zagroziły suwerenności Grecji, Norwegii, Turcji i innych państw zachodnioeuropejskich, czerwcowy przewrót w 1948 roku w Czechosłowacji, a także nielegalna blokada Berlina rozpoczęta w kwietniu tego samego roku. Podpisanie Traktatu Brukselskiego w marcu 1948 roku świadczyło o determinacji pięciu zachodnioeuropejskich państw: Belgii, Holandii, Francji, Luksemburga i Wielkiej Brytanii, chętnych do utworzenia wspólnego systemu obronnego oraz umocnienia wzajemnych więzów w sposób umożliwiający przeciwstawienie się ideologicznym, politycznym i wojskowym zagrożeniom ich bezpieczeństwa.

Kolejnym krokiem stały się negocjacje ze Stanami Zjednoczonymi i Kanadą w sprawie utworzenia jednolitego Sojuszu Północnoatlantyckiego opartego na gwarancjach bezpieczeństwa oraz wspólnych zobowiązań między Europą i Ameryką Północną. Dania, Islandia, Norwegia, Portugalia i Włochy zostały zaproszone przez sygnatariuszy Traktatu Brukselskiego do udziału w tym procesie. Rokowania zakończyły się podpisaniem Traktatu Waszyngtońskiego w kwietniu w 1949 roku, powołującego do życia wspólny system bezpieczeństwa, oparty na partnerstwie między tymi dwunastoma państwami. W 1952 roku przystąpiły do Traktatu Grecja i Turcja. Republika Federalna Niemiec wstąpiła do Sojuszu w 1955 roku, w 1982 członkiem NATO została Hiszpania.

Sojusz Północnoatlantycki został więc utworzony na podstawie Traktatu zawartego między państwami członkowskimi, a każde z nich przystąpiło doń dobrowolnie po przeprowadzeniu debaty publicznej oraz stosownej ratyfikacyjnej procedury parlamentarnej. Traktat gwarantuje sygnatariuszom suwerenne prawa, jak również zobowiązania międzynarodowe zgodne z Kartą Narodów Zjednoczonych. Zobowiązuje on każde państwo członkowskie do dzielenia z sojusznikami zagrożeń i odpowiedzialności oraz korzyści płynących ze zbiorowego bezpieczeństwa, a także wymaga, aby każde z nich zobowiązało się do niewiązania się żadnym międzynarodowym porozumieniem, które stałoby w sprzeczności z Traktatem.

Od czasu utworzenia Sojuszu do dnia dzisiejszego upłynęło pół wieku. Niemal przez cały ten czas NATO zapewniało swym członkom bezpieczeństwo i środki natychmiastowej obrony. Dzisiaj jest to nadal podstawowe zadanie Sojuszu, ale jednocześnie przechodzi on głęboką transformację.

Podobne prace

Do góry