Ocena brak

Narządy zmysłu a starzenie się

Autor /demetrio Dodano /12.06.2014

Najbardziej typową zmianą w narządach zmysłu jest dalekowzroczność starcza, która jest spowodowana utratą elastyczności soczewki. Przez pojęcie dalekowzroczności starczej rozumie się zmniejszoną zdolność oka do ako-modacji (nastawienie ostrości widzenia). Zdolność narządu wzroku do dostosowywania się do jasności jest również zmniejszona, głównie w wyniku zmętnień pojawiających się zarówno w rogówce, jak i w soczewce. Osoby w podeszłym wieku potrzebują więc znacznie silniejszego oświetlenia niż osoby młode. Związane z wiekiem osłabienie słuchu może wynikać z pogorszenia funkcji nerwu słuchowego albo ze zmniejszenia elastyczności błony bębenkowej ucha. Osłabienie słuchu jest nie tylko czynnikiem ograniczającym orientację przestrzenną, utrudnia również komunikację z otoczeniem i uczestnictwo w życiu towarzyskim (zob. rozdz. 5).

Zmysły: dotyku, smaku i powonienia także stopniowo tracą swoją zdolność rozdzielczą. Pomimo to, zmysł dotyku dzięki utrzymaniu swojej zdolności percepcji pozostaje często jako jedyny środek komunikacji chorego z otoczeniem (zwłaszcza w razie zaniku funkcji wzrokowych i słuchowych). Zachowaną wrażliwość receptorów skórnych można i należy wykorzystywać przy pielęgnacji osób obłożnie chorych celem przekazania im pozytywnych uczuć (np. przychylności, poczucia bezpieczeństwa, ochrony).

Jedną z najbardziej niekorzystnych zmian narządowych jest zwężenie naczyń krwionośnych spowodowane odkładaniem się w nich złogów (arteriosklero-za), które gromadząc się w ciągu całego życia, w podeszłym wieku, są przyczyną zaburzeń układu krążenia. Wynikające stąd upośledzenie ukrwienia tkanek i komórek powoduje zmniejszenie wydolności objętych procesem chorobowym narządów i tkanek, a w skrajnych przypadkach może doprowadzić do martwicy niedokrwionych okolic.

Stopień zaawansowania arteriosklerozy jest zależny od:

-    wrodzonej predyspozycji osobniczej,

-    nieprawidłowego żywienia,

-    nadużywania używek (np. nikotyny, alkoholu, kawy),

i - rytmu życia (np. częstego i przedłużającego się stresu lub zbyt małej aktywności życiowej),

chorób i innych zaburzeń organicznych (np. cukrzycy, dny).

Zwężeniu naczyń krwionośnych często towarzyszy podwyższone ciśnienie tętnicze krwi, które z kolei sprzyja rozwojowi miażdżycy. To „błędne koło” może doprowadzić do uszkodzenia mięśnia sercowego, a tym samym do jeszcze większego upośledzenia krążenia systemowego.

Ze względu na zmniejszenie się elastyczności przepony oraz płytki oddech, a także wadliwą postawę ciała, dochodzi do osłabienia czynności płuc, w wyniku czego w warunkach zwiększonego wysiłku fizycznego (np. przy. wchodzeniu po schodach) występuje zadyszka; Z tego samego powodu może dojść do utrudnienia w utrzymywaniu głosu (początkowo w czasie śpiewania, później również w czasie mówienia). Wysokich tonów nie udaje się osiągnąć, głos staje się łamliwy.

Niepoślednią rolę w tych przypadkach odgrywa trening i wyuczone umiejętności. Aktywny fizycznie człowiek w podeszłym wieku często jest w stanie bez trudu prześcignąć swymi możliwościami w tym zakresie niejedną młodą osobę (np. w czasie wspinaczki górskiej lub śpiewania).

Zmniejszenie wydolności nerek i pęcherza moczowego może prowadzić do zwiększenia podatności na choroby tych narządów wydalniczych (zob. rozdz. 4.4 Nietrzymanie moczu lub stolca). Upośledzenie wytwarzania soków trawiennych może prowadzić do zmniejszenia łaknienia.

Wszystkie te funkcje są jednak zależne od sposobu odżywianiai trybu życia. U osoby w podeszłym wieku, lecz zdrowej i prowadzącej zrównoważony sposób życia stopień zachowania powyższych funkcji jest wystarczający do sprostania normalnemu zapotrzebowaniu. Jakkolwiek więc po przekroczeniu średniego wieku stopniowo odczuwa się pewne osłabienia funkcji wielu narządów, nie musi to prowadzić do znacznego obniżenia jakości życia pod warunkiem, że starzejący się człowiek będzie świadomie próbował zmniejszać pojawiające się ubytki prowadząc zdrowy tryb życia, korzystając z dostępnych środków łagodzących te dolegliwości lub kompensując je działalnością na innym dostępnym obszarze.


 

Podobne prace

Do góry