Ocena brak

Narodziny i rozwój futuryzmu

Autor /Waldek9999 Dodano /28.04.2011

Wymyślono go na Zachodzie. Główne założenia sformułował pisarz włoski Filippo To-masso Marinetti  (1876 – 1944) w manifeście ogłoszonym we francuskim czasopiśmie „LeFigaro” z 20 lutego 1909 roku. Nazwa futuryzm (z łacińskiego futurus – przyszły) była obiet-nicą – lub groźbą! – rozstania ze „starą” kulturą, nakazywała powołanie do życia oryginal-nych metod tworzenia oraz nowych sposobów przeżywania sztuki.

W 1910 roku do Marinet-tiego przyłączyła się grupa malarzy. Wkrótce (1913) pojawił się program futuryzmu muzycz-nego, który nazwano  b r u i t y z m e m, czyli „sztuką szmerów”.W latach 1910 – 1914 dojrzewa futuryzm rosyjski – proklamowany przez poetów i mala-rzy. Warto zapamiętać dwie wielkie indywidualności poetyckie: to  Wiktor (Wielemir)Chlebnikow (1885 – 1922) i Włodzimierz Majakowski (1893 – 1930).

Ich program (1914)został skonkretyzowany w almanachu „Policzek powszechnemu gustowi” (można to przetłu-maczyć także jako spoliczkowanie powszechnego gustu). Do artystów przyłączyli się młodzibadacze literatury, twórcy rosyjskiej szkoły formalnej – Wiktor Szkłowski (1893 – 1984) iRoman Jakobson (1896 – 1982).Druga faza w dziejach futuryzmu (1914 – 1923) to krystalizacja  jego poetyki (reguł obo-wiązujących autora) i jednocześnie wewnętrzne różnicowanie się  dążeń. Idee „sztuki przy-szłości” zyskują nowych wyznawców (Polska, Ukraina). W Rosji futuryzm rozrasta się, po-tężnieje.

Oddala się od Marinettiego. Różnorodność rosyjskiej poezji futurystycznej powodujejej wewnętrzny rozłam: podział na  e g o f u t u r y z m (pogodzony z tradycją, kawiarniany,zabawowy) i  k u b o f u t u r y z m: brutalnie antytradycjonalistyczny, odważnie ekspery-mentujący, wzorujący się na widzeniu zgodnym z propozycjami malarskimi francuskiego k ub i z m u (stąd „kubo – ”), pełen goryczy, napastliwy, głoszący kres starego i narodziny no-wego świata, ekstrawagancki, tragiczny.

Po 1923 roku następuje faza trzecia i ostatnia. W całej Europie ruch futurystyczny stop-niowo wygasa. We Włoszech szuka poparcia rządzących tym krajem  faszystów. W ZSRRzmienia nazwę, organizuje się jako LEF: „lewy (lewicowy) front  sztuki”; odrzuca ekspery-ment poezji udziwnionej, pragnie wierszy agitacyjnych (w prozie opowiada się za rezygnacjąz fikcji na rzecz reportażu).

Podobne prace

Do góry