Ocena brak

Narodowe siły zbrojne i ich zaplecza polityczne. Założenia programowe

Autor /Wladek Dodano /03.06.2011

Już od pierwszych dni okupacyjnych polityka niemiecka napotykała spontaniczny opór ludności polskiej. Już w okresie następnych kilku miesięcy powstały dziesiątki konspiracyjnych organizacji politycznych i militarnych. Przez cały okres okupacji działało ich kilkaset. Po klęsce Francji, przystąpiono do opracowania rozwiniętych planów militarno-politycznych. Każde z większych ugrupowań konspiracyjnych zakładało utworzenie własnej organizacji zbrojnej. Pierwszorzędną rolę w sformułowaniu polskich planów wojennych odegrały władze emigracyjne i kierownictwo wojskowo polityczne Polskiego Państwa Podziemnego.

Podstawę polityczną owych polskich władz państwowych stanowiło czwórporozumienie: SL, SN, SP, PPS (WRN). We Francji gen. Sikorski przystąpił do tworzenia Wojska Polskiego, a także przystąpił do uporządkowania konspiracji wojskowo politycznej w kraju przez utworzenie jednolitej organizacji postaci ZWZ (AK). Miała ona skoncentrować się na przygotowaniach do ogólnonarodowego powstania na terenach obu okupacji. Komuniści nasilali propagandę walki partyzanckiej (PPR, Gwardia Ludowa i różni czerwoni partyzanci), a kierunek ten Narodowe Siły Zbrojne uważały za konieczny do zniszczenia. Narodowa Organizacja Wojskowa wywodziła się z inicjatywy Stronnictwa Narodowego miała służyć do usunięcia okupanta z kraju i dokonania „przewrotu narodowego”. Ruch ludowy nie rezygnował z posiadania własnych szeregów bojowych. W tym celu tworzyli oddziały przyszłej armii udowej i z dużymi oporami godzili się na scalenie ich z ogólnonarodowymi siłami zbrojnymi – Armią Krajową.

Ważną rolę w walce z okupantem spełniało także Kierownictwo Walki Cywilnej (KWC) podległe Delegaturze Rządu. Prasa konspiracyjna pod koniec 1939 liczyła 30 tytułów, w 1940 ponad 200, w 1941 ok. 300. Już w październiku 1939 powstała Tajna Organizacja Nauczycielska, która organizowała konspiracyjną naukę w zakresie szkolnictwa średniego i wyższego. Przy KWC działał także wydział sądowy, który wymierzał kary za zachowania niezgodne z poczuciem honoru narodowego. Wyroki wykonywane były przez Państwowy Korpus Bezpieczeństwa. Ruch oporu istniał w formach zorganizowanych w Generalnym Gubernatorstwie i w nieco mniejszej skali na terenach włączonych do Rzeszy. Próby tworzenia siatek konspiracyjnych na terenach okupacji radzieckiej kończyły się ich szybką likwidacją przez rozbudowany aparat bezpieczeństwa (NKWD) i tajnych informatorów, przenikających do konspiracyjnych organizacji podziemnych.

Do góry