Ocena brak

Narodowe modele administracji publicznej na przykładzie Wielkiej Brytanii i Francji

Autor /DobryDuszek Dodano /20.07.2011

WIELKA BRYTANIA

Od lat ’70 w WB wdrażany jest program rządowy oparty na 6 filarach – działach sektora admin. pub.:

  1. państwo - wdrażanie idei ograniczania (minimalizowania) roli państwa

  2. autorytet polityczny – przywrócenie politycznego autorytetu admin.

  3. kontrolę i finanse – zintensyfikowanie działań kontrolnych (regulacyjnych) i rewizja finansów publicznych

  4. organizacja admin. pub. – reformowanie struktur

  5. cały sektor publicznymodernizacja sposobu zarządzania sektorem publicznym

  6. kontekst kulturowy – zmiany, jakie się dokonują w jego obrębie

1 filar:

- redukcja osób zatrudnionych w admin. pub.

- prywatyzacja sektora pub. (pracownicy admin. Przechodzą do sektora prywatnego)

- upowszechnienie idei liberalizmu w gosp. Państwa, pełniejsza realizacja założeń wolnego rynku

- Jednak nadmierny interwencjonizm, centralizacja i menedżeryzm, jaki obserwowano za rządów Margaret Thatcher, zaburzyły tę wyimaginowaną raczej pozycję państwa. Wynikało to z negatywnych konsekwencji wywołanych przez restrukturyzację przemysłu – stąd też idea minimalizacji roli państwa została w efekcie sprowadzona do idei państwa aktywnego, tj. czynnie zaangażowanego koordynatora kluczowych czynności w państwie. Tony Blair przejmuje taki sam sposób prowadzenie admin. W WB nie podważa się samej idei prywatyzacji admin., lecz prowadzi się politykę aktywniejszą, zawłaszcza w obszarze reformowania rządu lokalnego (Szkocja, Walia) oraz w ramach służb cywilnych i innych służb wspomagających admin.

2 filar:

Zaczęto się sprzeciwiać prowadzeniu przez ministrów własnej polit w sposób całkowicie bezkompromisowy (postrzegano ich jako niezwykle wpływowe osoby w państwie). Zaczęto wprowadzać zmiany w stronę silniejszej niż do tej pory kontroli polit pracowników służb cywilnych. Chodziło o wyhamowanie rozwoju związków zawodowych pracowników służb pub (domagały się podwyżek – dostosowana wynagrodzenia w sektorze pub do sektora prywatnego). Niejednokrotnie przestrzega się przed nadmiernym upolitycznieniem służb cywilnych. Niezwykle trudno dokonać zmian personalnych w działach admin pub, gdyż nawet drastyczne cięcia w praktyce nie są rozwiązaniami ostatecznymi i nie mają siły stanowczego rozstrzygnięcia. Stałych sekretarzy i sekretarzy doraźnych mianuje osobiście premier. Prowadzi to do tego, że proces nominacji na stanowisko przy aktywnej roli w tym względzie premiera jest o wiele bardziej personalny i oddala tę profesję od ideologii i preferencji polit. Właściwie zależy on od tego, czy kandydat zostanie zaakceptowany przez premiera, biorąc pod uwagę przede wszystkim umiejętności i fachowe przygotowanie do pełnienia tej funkcji. Jednakże z czasem dochodzi do zacierania się różnic pomiędzy wspomnianym procesem „polityzacji” a personalnym wymiarem obsadzania najwyższych stanowisk w admin pub, m.in. rządowej. Podobna sytuacja występuję również w kontekście admin niższego rzędu (ministrowe bezpośrednio dokonują nominacji wobec ok. 70 tys. zatrudnionych tam os.).

3 filar:

Znakiem współczesnych działań na poziomi admin pub jest wdrażanie nowych form i sposobów zarządzania, kontroli finansów oraz ocen wdrażanych projektów pub (powstają ten nowe agencje, regulujące działalność służb w tym zakresie). Doprowadził również do uformowania 5 tzw. samoregulujących się organizacji (Biuro Telekomunikacji, Inspektorat ds. Rzek Państwowych). Regulacje admin pub obejmują też kwestie związane z ich monitorowaniem, stosowania zasad kontroli wydatków finansów pub i ocen trafności prowadzonych projektów. I tu 4 kwestie:

1. profesjonalizacja działań, opartych na zasadach skuteczności, efektywności w zgodzie z pragmatycznym menedżeryzmem;

2. wzrost roli konsultantów – specjalistów w zakresie zarządzania ludźmi, finansami, organizacją;

3. rozwój organizacji dokonujących analiz finansowych działań podmiotów w różnych sferach życia pub, np. medycyna, nauka, technologia, środowisko. W 1984 ustawa o rewizji państwowej zaleca utworzenie Krajowego Biura Rewizji, które powinno dokonywać kontroli jednostek centralnych pod względem sprawności finansowej i operacyjnej – zgodnie z ideą tzw. 3Es, tj. ekonomiczności, wydajności, efektywności;

4. zaczęto zaszczepiać menedżerskie podejście do admin pub, a tym samym rozwijać usługi, które wychodziły naprzeciw zapotrzebowaniom klientów – konsumentów dóbr pub, np. w zakresie pomocy ludziom starszym i chorym.

4 filar:

Rząd brytyjski bardzo często dokonywał reform natury strukturalnej ażeby wspomagać tym samym zmiany natury organizacyjnej (menedżerskiej). Działo się tak do końca lat ’80, później odwrót od tej idei. Przełom ‘80/’90 wprowadzono centralną ideę, określaną mianem „kolejnych kroków”, która oznaczała masowy rozdział centralnych departamentów na agendy bądź kształtowania agencji odpowiedzialnych z zarządzanie operacyjne – na poły autonomicznych – w ramach ministerstw. W głównej mierze ten sposób myślenia jest wynikiem separacji polit od admin, czyli uznania klasycznej doktryny admin pub.

5 filar:

Nowy sposób zarządzania sektorem pub w dużym stopniu był rezultatem wdrażania mechanizmów z sektora prywatnego. Oznacza to m.in. oparcie się na kilku zasadach: profesjonalnym zarządzaniu, ustaleniu norm i standardów, zarządzaniu przez cele oraz wyraźnym ukierunkowaniu się na klienta (i jego potrzeby). Nowe zarządzanie admin pub to menedżeryzm i nowa instytucjonalna ekonomia (wdrażanie systemu zachęt strukturalnych, np. w kontekście rywalizacji na rynku dóbr pub).

6 filar:

Wprowadzone zmiany spowodowały, że pracownicy służb cywilnych są coraz bardziej odbierani jako sprawni menedżerowie. To zaś wymaga wdrażania nowych rozwiązań związanych z procesem rekrutacji. Tak zwana Biała Księga wprowadza zasadę całkowitej rywalizacji o stanowiska nawet wśród urzędników najwyższego szczebla – seniorów służb pub, tzw. mandarynów.

FRANCJA

We Fr proces modernizacji admin pub stał się od lat ’80 priorytetem rządowym. Charakterystyczna cecha dla fr reform była ich nieregularność, wynikająca ze zróżnicowania warunków Polit, a także z wielości koncepcji modernizacji.

Pierwotnie koncepcja modernizacji dotyczy przeprowadzenia technicznych zmian w zakresie funkcjonowania poszczególnych jednostek admin pub. Wdrażanie nowych kierunków podejmowania decyzji. Implikuje to zatem zarówno rozwój technik menedżerskich w sektorze pub, jak i dochowuje zasady równowagi społecznej.

Współcześnie. Tradycyjna koncepcja menedżeryzmu we Fr nigdy nie została wdrożona w pełni. Fr admin pub historycznie została zbudowana na fundamentach prawa administracyjnego. Dlatego dopiero w latach ’60 Min. Finansów zaczęło eksperymentować z wdrażaniem konkurencyjnych systemów zarządzania w admin pub (projektowania ustawy budżetowej wg kryterium szans i zagrożeń gosp oraz racjonalnej alokacji zasobów w sektorze pub.

Idea menedżeryzmu nie zyskała uznania u wysokiej rangi pracowników służb cywilnych. Panowało przekonanie, że system zintegrowanej informacji byłby korzystniejszy nie dla nich, lecz dla samych polityków, gdyż mogłyby one odświeżyć mechanizmy kontroli politycznej nad admin pub, A nie pomagałyby w żmudnych i pracochłonnych codziennych czynnościach admin. Ponadto zarządzanie w sektorze pub byłoby czymś kulturowo obcym we francuskiej historii rozwoju admin, a tym samym nie znalazło dogodnego podłoża, z wyjątkiem ekonomistów. Koncepcja zarządzania sektorem pub znalazła swoje odbicie jedynie w ramach dużych przedsiębiorstw państwowych.

Zarządzanie admin pub nie obejmuje we Fr polit służb cywilnych, a w większości przypadków stanowi jedynie mechanizm korygowania i kompensacji. Zresztą we Fr polit służb cywilnych zawsze była definiowana jako równoległa do innych działów admin, a przez to rządząca się własnymi prawami – rozbudowanym systemem wewnętrznych procedur.

We Fr związki zawodowe i reprezentanci rządu podejmują najczęściej wspólne rozmowy dot strategicznych kwestii: ustalanie zakresu wpływu pracowników służb pub; określanie statusu służb pub; zwiększania liczby personelu służb pub. W rzeczywistości kwestie związane z zarządzaniem finansami, projektowaniem organizacyjnym nie stanowiły części globalnego i systematycznego podejścia z racji wdrażania menedżerskiego sposobu działania admin.

Modernizacja francuskiej admin pub ściśle wiążę się z wdrażaniem nowego systemu zarządzania zasobami ludzkimi i rozwoju zarządzania w admin pub. Proces ten bezpośredni łączy się z 3 czynnikami, które miały wpływ na naturę działań w sferze pub:

  1. kryzys państwa opiekuńczego

  2. problemy w obszarze służb publicznych (wynik dyfuzji sektora pub z organizacjami polit)

  3. wzrost deficytu budżetowego ( redukcja personelu w służbie publicznej wywołana trudną sytuacją finansową)

Podobne prace

Do góry