Ocena brak

Nanotechnołogia

Autor /niebieska Dodano /13.02.2014

Nanotechnołogia jest dziedziną nauki, która obok biotechnologii rozwija się najszybciej i ma swoje odniesienia również do żywności i żywienia. Jej osiągnięcia mogą istotnie wpłynąć na dostępność, wartość odżywczą i bezpieczeństwo żywności. Jest to technologia prowadząca do otrzymywania materiałów o wymiarach od 1    do 100 nm. Materiały te charakteryzują się odmiennymi, często znacznie doskonalszymi - chociaż nic do końca poznanymi właściwościami fizycznymi, chemicznymi i biologicznymi, w porównaniu z materiałami o większych rozmiarach cząstek. Materiały te mogą mieć zastosowanie na etapie uprawy roślin jadalnych, hodowli zwierząt, przetwarzania i pakowania żywności. Pole. na którym uprawiane są surowce roślinne, może być wyposażone w nanosensory, mierzące niemal wszy stko: od zawartości wody i składników mineralny ch, przez występowanie patogenów, po obecność szkodników roślin. Dzięki temu możliwe jcsl precyzyjne dawkowanie określonych pestycydów i nawozów, co pozwala obniżać koszty produkcji oraz minimalizować zanieczyszczenia chemiczne surowców. Takie same efekty można uzyskać przez wprowadzanie nanoczipów do organizmu zwierząt, co pozwoli m.in. na precyzyjne diiwkowanie szczepionek i lekarstw.

Nanotechnologia może znaleźć zastosowanie również w przetwórstwie żywności. chociaż nic wszystkie z opanowanych dotychczas technik mogły być stosowane. Opracowano i wdrożono do praktyki metody otrzymywania nanocząstek i nanomateriałów o strukturach emulsji, miccli. kapsułek i liposomów. Pozwalają one na łatwiejsze wprowadzanie do żywności aromatów, barwników, witamin i składników mineralnych, przeciwutleniaczy, czy substancji konserwujących. Nanotechnologia może ałatwić kontrolę uwalniania składników odżywczych, zwiększać ich biodostępność i stabilność podczas przetwarzania, przechowywania i dystrybucji. Nanocząstki mogą nadawać wyrobom nową teksturę, np. nanoemul-sje w przeciwieństwie do normalnych emulsji są klarowne, bowiem nanocząstki cieczy zcmulgowanej nic rozpraszają światła. Wysoki stopień rozdrobnienia emulsji tłuszczowej nadaje jej pożądane cechy strukturalne w wyrobach o obniżonej zawartości tłuszczu. Najciekawsze clekty uzyskuje się przez tworzenie nano-strukturalizowanych wielowarstwowych emulsji i kapsułek, co pozwala wprowadzić do nich nawet do kilkunastu różnych substancji aktywnych. 7. kolejnych warstw mogą się uwalniać aktywne składniki w zależności od temperatury, wilgotności i odczynu środowiska (w tym w ustach, żołądku lub jelicie cienkim). Takimi aktywnymi składnikami nogą być dodatki technologiczne (aromaty, substancjo maskujące cierpki lub gorzki smak. przeciw utleniacze), jak również składniki odżywcze i biologicznie aktywne (np. likopen, kwasy Dl IA i IEPA. kwas foliowy, żelazo).

Rozwój nanotechnohgii w przemyśle spożywczym może być ograniczony pojawiającymi się obawarai konsumentów, podobnymi jak w odniesieniu do żywności modyfikowanej genetycznie, przy czym największe obawy są związane z niekontrolowanym przenikaniem nanomateriałów przez bariery fizjologiczne (błony śluzowe jelit i górnych dr jg oddechowych) i membrany.

Podsumowując, do najważniejszych zmian w sposobie żywienia się społeczeństwa. możliwych dzięki postępowi naukowo-technicznemu w produkcji żywności, można zaliczyć:

o zwiększenie plonów, mechanizację produkcji i obniżenie kosztów wytwarzania, co zwiększyło dostępność szerokiego asortymentu surowców i produktów spożywczych:

o wprowadzenie skutecziych metod utrwalania żywności, co urozmaiciło dietę, umożliwiło dostęp do różnych produktów w ciągu całego roku i ograniczyło niebezpieczeństwo zatruć pokarmowych:

o wytworzenie i zastosowanie różnorodnych dodatków do żywności, które umożliwiły wprowadzenie na rynek szerokiego asortymentu nowych produktów

o atrakcyjnych cechach sensorycznych, funkcjonalnych i prozdrowotnych;

o opracowanie rozmaitych analogów produktów mięsnych i mlecznych m.in. z wykorzystaniem bia ka sojowego i tłuszczów roślinnych oraz produktów

o specjalnym przeznaczeniu żywieniowym, wychodzących naprzeciw zaleceniom żywieniowców i lekarzy.

W wielu przypadkach postęp naukowo-techniczny spowodował także pewne niekorzystne zmiany w żywieniu. Przykładem tego może być zubożenie składu niektórych produktów spożywczych, co przy jednoczesnym obniżeniu kosztów ich produkcji spowodowało wzrost ich spożycia. Dotyczy to słodzonych napojów i słodyczy, białego pieczywa, margaryn i tłuszczów cukierniczych o wysokiej zawartości izomerów trans kwasów tłuszczowych, przekąsek ziemniaczanych, gotowych potraw i wędlin dostarczających nadmierne ilości sodu.

Nie ulega wątpliwości, że postęp naukowo-techniczny w produkcji żywności w ciągu dziejów spowodował istoine zmiany w sposobie żywienia się człowieka, który od spożywania surowców świeżych, nieprzetworzonych, przeszedł do wykorzystywania w diecie przede wszystkim produktów przetworzonych przemysłowo. Postęp w produkcji żywności powinien jednak dokonywać się w przyszłości w takim kierunku, aby zmiany w strukturze konsumpcji nic zubożały codzicnncj diety w składniki odżywcze, ale sprzyjały lepszemu zdrowiu i przedłużeniu życia oraz aby spełniane były rosnącc i zróżnicowane oczekiwania coraz bardziej wyedukowanego konsumenta.

 

Podobne prace

Do góry