Ocena brak

Najwyższa Izba Kontroli - Zarys historyczny

Autor /Al99 Dodano /23.08.2011

Początki NIK sięgają czasów odzyskania niepodległości przez Polskę. W dniu 7 II 1919, naczelnik państwa Józef Piłsudski podpisał dekret o Najwyższej Izbie Kontroli Państwa.Zgodnie z tym dekretem owa instytucja była władzą podległą bezpośrednio Naczelnikowi Państwa, samodzielną i powołaną do stałej a wszechstronnej kontroli dochodów i wydatków państwowych, prawidłowości administrowania majątkiem państwa oraz gospodarki instytucji, zakładów, fundacji i funduszów, tudzież jednostek samorządowych i miast. Poza tym Najwyższa Izba Kontroli Państwa kontrolowała wykonanie budżetu. Była to wszechstronna kontrola finansów publicznych.

Natomiast według uchwalonej w 1921 r. Konstytucji Marcowej NIK była powołana do kontroli całej administracji państwowej pod względem finansowym, przedstawiania corocznie Sejmowi wniosku o udzieleniu bądź odmówieniu rządowi absolutorium. Została oparta na zasadzie kolegialności i niezależności sędziowskiej członków jej kolegium zaś Prezes NIK za sprawowanie swego urzędu odpowiedzialny jest bezpośrednio przed Sejmem.

Uchwalona 3 VI 1921 r. ustawa o kontroli państwowej potwierdziła niezawisłość NIK i jej współdziałanie z parlamentem.

W PRL w roku 1949 Sejm Ustawodawczy powołał NIK. Prezesa NIK powoływał i odwoływał Sejm i przed Sejmem ponosił on odpowiedzialność. Prezes NIK był członkiem Rady Państwa.

W 1952 r. zlikwidowano niezawisłość NIK od administracji i zależności jedynie od parlamentu poprzez powołanie w miejsce NIK Ministerstwa Kontroli Państwowej.

W 1957 r. przywrócono NIK i podporządkowano ją ponownie Sejmowi. Prezesa NIK powoływał i odwoływał Sejm. NIK przedstawiała wnioski w sprawie absolutorium dla rządu i przedstawiał coroczne sprawozdanie ze swej działalności.

W 1976 r. zmieniono ustawę o NIK przekształcając ją w organ administracji i poddając nadzorowi Prezesa Rady Ministrów. Ponownie uniezależniono NIK od administracji i usytuowano ją przy Sejmie mocą ustawy z 8 X 1980 r.

W 1994 r. Sejm uchwalił ustawę o NIK i stosownie do przepisów Konstytucji RP z 2 IV 1997 r. NIK jest naczelnym organem kontroli państwowej podlegającym Sejmowi, działającym na zasadzie kolegialności a Prezes NIK powoływany jest za zgodą Senatu przez Sejm.

Podobne prace

Do góry