Ocena brak

Najwybitniejsi pisarze starożytnego Rzymu - Wergiliusz, Publius Vergilius Maro (70 p.n.e. - 19 p.n.e.)

Autor /Kordian Dodano /21.10.2011

Największy epik rzymski, pochodzący z okolic obecnej Mantui. Początkowo kształcił się w Cremonie, po 55 p.n.e. w Mediolanie, a następnie w Rzymie. Literaturę grecką studiował pod kierunkiem Parteniosa, filozofię - epikurejczyka Syrosa. Bywał w kręgach rzymskich literatów (przyjaźń z Azyniuszem Pollionem, Korneliuszem Gallusem, Waleriuszem Rufusem i Horacym).Gdy skonfiskowano na rzecz weteranów Oktawiana majątek ojca Wergiliusza (ok. 40 p.n.e.), poeta osiadł w Rzymie.

W 39 p.n.e. wydał Bukoliki (Eklogi), których sukces zapewnił mu opiekę Mecenasa, przyjaciela Oktawiana. To pozwoliło Wergiliuszowi na życie wolne od trosk materialnych, a stopniowo, w miarę wzrastania popularności, na gromadzenie dość pokaźnego majątku (na Sycylii, pod Neapolem), gdzie najchętniej przebywał.W 19 p.n.e., w związku z pracami nad Eneidą Wergiliusz udał się w podróż do Grecji i Azji Mniejszej, ale z powodu złego stanu zdrowia zmuszony był w Atenach przerwać podróż i powrócić do Italii. Zmarł w Brundizjum wkrótce po powrocie. Jego zwłoki złożono w grobowcu przy drodze z Neapolu do Puteoli (Pozzuoli).

Nie dokończoną Eneidę wydali na polecenie Oktawiana Waleriusz Rufus i Plocjusz Tukka.Jego Bukoliki wywołały entuzjazm wśród znawców literatury. Był to pierwszy rzymski zbiór sielanek, w których Wergiliusz wzorował się na Teokrycie. Jednak utwory te nie są niewolniczym naśladownictwem oryginałów greckich. Bohaterów o imionach greckich umieścił poeta w sycylijskim krajobrazie i kazał im rozmawiać na aktualne tematy rzymskie. Następne dzieło Wergiliusza (Georgiki - 4 księgi, 37-33 p.n.e.) powstało z inicjatywy Mecenasa i Oktawiana, a miało ilustrować popierany przez nich nawrót do starorzymskiego obyczaju (uprawa roli, hodowla bydła, pochwała życia wiejskiego).

Mimo zależności od poezji greckiej (Hezjod, Aratos z Soloj, Eratostenes, Nikander) Georgiki są dziełem oryginalnym (liczne i piękne dygresje).Ostatnie dzieło Wergiliusza (Eneida, w 12 księgach), rozpoczęte w 29 p.n.e., miało uświetnić przeszłość Rzymu i rodu julijskiego (ród Oktawiana Augusta). Wyrosły z ducha filozofii stoickiej epos, pełen wiary w działanie opatrzności boskiej, kierującej losami narodów, ukazywał wielką i nieprzemijającą wielkość Rzymu oraz jego misję historyczną. Poeta widział w Trojańczyku Eneaszu szczególne narzędzie historii. Miał on, jako założyciel rodu julijskiego, być przekaźnikiem dla innych ludów pax Romana, rzymskiego porządku władającego światem.

Wergiliusz stworzył nowy typ eposu, przeciwstawiającego się sztuce aleksandryjskiej, głoszącej zasadę "sztuki dla sztuki". Wprowadził nowy język poetycki, o silnych efektach retorycznych, umiejętnej archaizacji, pełen patosu i efektów dramatycznych. Heksametr eposu, jego wspaniały rytm był niedoścignionym wzorem dla pokoleń.Epopeja wywołała w Rzymie wiele zachwytów, ale i protestów. Wkrótce stała się podstawową książką szkolną, źródłem wiedzy o języku, poetyce i sztuce retorycznej. Wielokrotnie komentowana i badana. Jej alegoryczna interpretacja przyczyniła się do jej popularności w świecie chrześcijańskim.W średniowieczu Wergiliusza otaczał swoisty kult, czego dowodem jest miejsce, jakie wyznaczył mu Dante w Boskiej Komedii.

Pod imieniem Wergiliusz w starożytności ukazało się wiele dzieł (jako pochodzących z lat młodzieńczych), zebranych w Appendix Vergiliana.W Polsce dzieła Wergiliusza znane są od 1434 (program wykładów UJ). Pozostawiły trwały ślad w twórczości A. Mickiewicza, J. Słowackiego i S. Wyspiańskiego. Eneidę tłumaczył po raz pierwszy na język polski Andrzej Kochanowski, brat Jana, w 1590. Najlepsze tłumaczenie: ksiądz T. Karyłowski (1924). Bukoliki i Georgiki tłumaczył I. Nagurczewski (1754).

Podobne prace

Do góry