Ocena brak

Najważniejsze wydarzenia w dziejach Ziemi

Autor /Sebek123 Dodano /28.05.2011

Era prekambryjska jest najstarszą i najdłuższą erą w dziejach Ziemi. Wtedy powstała skorupa ziemska, pierwotna atmosfera i hydrosfera. W krze­pnącej skorupie jako pierwsze powstały skały magmowe - granity, gabra i porfiry, które później uległy przeobrażeniu w gnejsy, kwarcyty, łupki krysta­liczne. Ze stygnącej skorupy ziemskiej uchodziły gazy - powstawała pierwotna atmosfera o składzie zbliżonym do składu chemicznego gazów wulkanicznych, nie było w niej tlenu. Dominująca w atmosferze para wodna dała początek hydrosferze. Cienka skorupa ziemska podlegała częstym ruchom górotwór­czym. Intensywny był także wulkanizm. Obszary górskie niszczone przez procesy zewnętrzne dały początek powstawaniu skał osadowych - zlepieńce.

Na początku proterozoiku uformowały się sztywne cokoły współcze­snych kontynentów, które nie podlegały późniejszym ruchom górotwór­czym. Stanowiąje:

tarcze krystaliczne - obszary zbudowane z krystalicznych silnie zmetamorfizowanych skał, nieco wgiętych w części środkowej, które do dziś nie zostały przykryte młodszymi osadami lub osady zostały z nich zdarte;

platformy - obszary skał krystalicznych pokryte młodszymi skałami

osadowymi ułożonymi poziomo lub prawie poziomo. W prekambrze powstały następujące tarcze i platformy:

w Europie - Platforma Wschodnioeuropejska, tarcze Bałtycka i Ukraińska

w Azji - tarcze: Dekańska, Arabska. Ałdańska i platformy: Syberyjska, Chińska

w Afryce - Platforma Saharyjska i Południowoafrykańska oraz tarcze Gwinejska, Rodezyjska i inne

w Ameryce Północnej - tarcze: Kanadyjska i Grenlandzka

w Ameryce Południowej - tarcze: Gujańska i Brazylijska

w Australii - Platforma Australijska z tarczami Yilgam i Kimberley

Platforma Wschodnioantarktyczna

Pod koniec prekambru wszystkie kontynenty były ze sobą połączone w jeden wielki obszar lądowy. W późniejszych erach uległ on rozbiciu na poszczególne kontynenty zmieniające swoje położenie.

Pierwsze organizmy żywe pojawiły się między 3 a 4 mld lat temu. Były to bakterie beztlenowe oraz sinice wzbogacające atmosferę w tlen. Pod ko­niec prekambru pojawiły się organizmy wielokomórkowe nie posiadające szkieletów. Dlatego ich ślady zachowały się tylko w postaci odcisków. Naj­starsze ślady życia datowane na 3,8 mld lat znaleziono na Grenlandii i w Australii.

Era palcozoiczna - w ciągu jej trwania dwukrotnie miały miejsce ru­chy górotwórcze:

kaledońskie (pod koniec syluru) - w czasie tej orogenezy wypiętrzyły się: Góry Skandynawskie, Góry Szkocji, częściowo Góry Świętokrzy­skie, północna część Appalachów, północno-wschodnia Grenlandia, Sajany i Góry Jabłonowe, część Ałtaju;

hercyńskie (w karbonie) - Ardeny, Ural, Harz, Wogezy, Schwarz-wald, Rudawy, Masyw Centralny, Sudety, Góry Świętokrzyskie, część Ałtaju, Tien-szan, Góry Przylądkowe, południowa część Appa­lachów, Góry Wododziałowe.

Świat organiczny reprezentowany jest głównie przez skorupiaki, małże, gąbki i inne zwierzęta morskie. Skamieniałościami przewodnimi dla kambru i ordowiku są trylobity, dla syluru - graptolity. W sylurze pojawiają się pierwsze kręgowce, w dewonie - płazy, w permie - gady. Pierwsze rośli­ny lądowe pojawiły się w sylurze, natomiast karbon to okres bujnego roz­woju drzewiastych widłaków, skrzypów i paproci.

Era mezozoiczna - to era, w której były największe zmiany zasięgów lą­dów i mórz. Wielkie zalewy morskie wystąpiły w jurze i kredzie. Powstały ogromne pokłady skał osadowych - wapieni, margli, dolomitów i piaskowców. Pod koniec kredy rozpoczynają się ruchy górotwórcze - orogeneza alpejska, której główna faza przypada jednak na okres trzeciorzędu. W kredzie wy-fałdowały się góry wschodniej Azji - Wierchojańskie, Czerskiego, Stano­we, Sichote Alin oraz Kordyliery.

W mezozoiku nastąpił gwałtowny rozwój roślin iglastych, a w świecie zwierząt - gadów, które dostosowały się do życia we wszystkich rodzajach środowiska (woda, ląd, powietrze). W erze pojawiają się pierwsze uzębione ptaki i ssaki. Skamieniałością przewodnią ery mezozoicznej są amonity i belemnity.

Era kenozoiczna - najkrótsza era, trwająca do chwili obecnej. Z geolo­gicznego punktu widzenia najważniejszymi wydarzeniami kenozoiku są: oro­geneza alpejska (trwająca przez dolny i środkowy trzeciorzęd) oraz zlodowa­cenia półkuli północnej w plejstocenie.

W czasie orogenezy alpejskiej wyfałdowały się:

w Europie - Alpy, Pireneje, Karpaty, Góry Dynarskie, Apeniny, Gó­ry Betyckie, Bałkany

w Azji - Kaukaz, Himalaje, Taurus, Zagros, Hindukusz, Pamir

w Afryce - Atlas

w Ameryce Południowej - Andy

zachodnia część Antarktydy

W plejstocenie znacznie ochłodził się klimat, co na półkuli północnej doprowadziło do kilku zlodowaceń Europy, Ameryki Północnej i Azji. Oziębienie spowodowało również obniżenie granicy wiecznego śniegu na terenach górskich nie objętych lądolodami - we wszystkich większych gó­rach powstały lodowce górskie. Po ustąpieniu ostatniego zlodowacenia w Europie powstało Morze Bałtyckie (holocen).

W świecie organicznym zaszły również istotne zmiany. Przede wszyst­kim pojawiły się ssaki, a pod koniec trzeciorzędu - człowiek pierwotny.

Podobne prace

Do góry