Ocena brak

Najważniejsze konflikty zbrojne współczesności i ich charakterystyka

Autor /Arnold Dodano /24.07.2011

"Na kontynencie europejskim przedmiotem jednego z najbardziej długotrwałych i drażliwych sporów jest Gibraltar (6 km2) należący do Wielkiej Brytanii. Hiszpania uważa, że zwrot Gibraltaru zapewniłby jej pełną integralność terytorialną.

"W 1994 r. doszło do sporu granicznego między Estonią a Rosją. W wyniku wytyczenia przez Rosję swojej granicy państwowej wzdłuż dawnej linii administracyjnej, oddzielającej dwie republiki radzieckie, Estonia utraciła 5% terytorium.

"W 1994 r. zaognił się spór miedzy Grecją a Turcją na tle możliwości rozszerzenia greckich wód terytorialnych. Dała o sobie znać nie uregulowana od lat kwestia podziału wód Morza Egejskiego, szelfu kontynentalnego i przestrzeni powietrznej nad morzem. Turcja opowiada się za nie traktowaniem Morza Egejskiego jako morza otwartego, lecz jako akwenu zamkniętego. Obie strony od 20 lat nie potrafią zawrzeć takiego porozumienia.

"Jednym najdłużej trwających konfliktów w Europie jest turecko-grecki spór o Cypr. W 1974 r. wojska tureckie dokonały inwazji na część Cypru zamieszkałą głównie przez ludność pochodzenia tureckiego. W 1983 r. proklamowano Republikę Turecką Cypru Północnego uznawaną tylko przez Turcję. Mimo podejmowanych rokowań między Grecją a Turcją nie udało się uregulować tego sporu.

"W latach dziewięćdziesiątych gwałtownie zaostrzył się spór grecko-albański. Albania utrzymuje, że Grecja chce zaanektować południową część jej terytorium (Epir Północny), a Grecja oskarża sąsiada o prześladowania mniejszości greckiej. Ponadto Grecja jest w konflikcie z niepodległą od 1991 r. Macedonią, odmawiając uznania tego państwa z powodu jego nazwy. Grecja uważa, że słowo "Macedonia" należy do kultury i dziedzictwa helleńskiego, a poza tym nazwa ta może stanowić pretekst do roszczeń nowego państwa do greckiej części Macedonii. Grecja nazywa niepodległą Macedonię "Republiką Skopje". Postawa Grecji uniemożliwia uznanie Macedonii przez Unię Europejską, w której obowiązuje w takich przypadkach zasada jednomyślności.

"Dość nietypową podstawą sporu jest duński projekt budowy mostów wiszących nad cieśniną Wielki Bełt, łączący wyspy Zelandię i Fionię z resztą kraju. Finlandia twierdząc, że jeden z mostów ograniczy dostęp do eksploatowanych przez nią złóż ropy naftowej na Morzu Północnym.

"Przez 13 lat przyczyną zatargu terytorialnego między Norwegią i Danią była mała wulkaniczna wyspa położona na wschód od wybrzeży Grenlandii. W końcu wyspa została podzielona przez MTS (Międzynarodowy Trybunał Sprawiedliwości) między te państwa na dwie prawie równe części.

"wiele bardziej dramatyczny przebieg mają spory o terytoria w byłej Jugosławii i byłym Związku Radzieckim.

"W innych regionach świata również zdarzają się spory terytorialne. W zasadzie cała Afryka stanowi zarzewie takich sporów. Jedynie uzasadnione obawy, że wysuwanie roszczeń terytorialnych wobec jednej strony stworzy precedens wywołujący całą lawinę podobnych roszczeń, działa hamująco na poczynania poszczególnych państw.

"W Azji zadawniony spór o Kaszmir był przyczyną kilku wojen między Indiami i Pakistanem, a obecnie stanowi główną przyczynę napięcia w stosunkach między tymi państwami. Nie uregulowano dotychczas sporu między Japonią, Koreą Południową i Chinami o rozgraniczenie stref morskich. Aż sześć państw (Tajwan. Malezja, Brunei. Filipiny, Wietnam, Chiny) zgłaszają pretensje do archipelagu wysp Spratly na środku Morza Południowo-Chińskiego.

"Przyczyna niepodpisania traktatu pokojowego zamykającego ostatecznie okres II wojny światowej w stosunkach między Rosja i Japonia jest spór o Wyspy Kurylskie. Układy jałtańskie przyznały Sachalin i Kuryle (byłemu) ZSRR. Rosja odrzuca żądania Japonii domagającej się zwrotu wysp.

"W 1975 r. w wyniku wojny proklamowana została niepodległość byłej kolonii portugalskiej Ludowo-Demokratycznej Republiki Timoru Wschodniego. Wkrótce terytorium nowego państwa zajęły wojska Indonezji, dokonując aneksji nie uznanej aż do chwili obecnej przez ONZ, która nadal traktuje Portugalię jako państwo sprawujące zarząd nad Timorem Wschodnim. ONZ usiłuje nakłonić Indonezję i Portugalię do podjęcia rozmów na temat uregulowania problemu Timoru. Do dialogu nie doszło, a Portugalia oskarża Indonezję o łamanie prawa międzynarodowego i podstawowych praw człowieka w Timorze Wschodnim.

"Od sporów terytorialnych nie jest wolna także Ameryka Łacińska. Argentyna domaga się zwrotu Falklandów (Malwinów), a jednocześnie wysuwa roszczenia do brytyjskiej części Antarktyki i na zasadzie ciągłości terytorialnej domaga się wszystkich wysp leżących między obu kontynentami.

"Gwatemala rości sobie pretensje do terytorium niepodległego od 1981 r. Belize. W zasadzie żadne państwo latynoamerykańskie nie jest zadowolone ze swoich granic. Boliwia zainteresowana jest odzyskaniem utraconego ponad 100 lat temu dostępu do morza. Również ponad 100 lat trwał spór graniczny między Hondurasem a Salwadorem. Wenezuela nie kryje swoich zakusów wobec terytoriów Gujany i Kolumbii. Od kilkudziesięciu lat trwa spór między Ekwadorem a Peru o Kordylierę Kondora. Z tego powodu dwukrotnie doszło do wojny między tymi państwami (w 1981 r. i 1993 r.).

"W Ameryce Północnej trwa spór między USA i Kanadą w sprawie statusu tzw. północno-zachodniego przejścia. Zdaniem Kanady ta droga znajduje się na jej terytorium. Natomiast Stany Zjednoczone traktują ją jak akwen międzynarodowy.

Uregulowanie tych wszystkich sporów przy zastosowaniu jedynie środków pokojowych staje się u schyłku bieżącego stulecia jednym z najważniejszych problemów, przed którym stoi społeczność międzynarodowa poszczególnych regionów i subregionów.

Podobne prace

Do góry