Ocena brak

Nagminne zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych

Autor /podlewaczka Dodano /15.02.2013

Obraz kliniczny. Wprawdzie nazwa choro-l by sugeruje jej nagminność, to jednak najczęściej spotyka się -pojedyncze przypadki, rzadko niewielkie ogniska i, w wyjątkowych warunkach, epidemie (zdarzają się w strefie tropikalnej). Po 2—5-dniowym okresie wylęgania, początek choroby jest najczęściej nagły, bez wyraźniej zaznaczonej fazy nieżytu  górnych dróg oddechowych. Wśród dreszczy, a u małych dzieci drgawek, szybko zwiększa się gorączka, osiągając 312—313 K (39—40°C) i więcej. Dołączają się silne bóle głowy, nudności i wymioty. Nierzadko już w pierwszej dobie choroby następuje utrata przytomności. Przedmiotowo stwierdza się zespół oponowy (sztywność karku, objawy Kerniga Brudzińskiego, a u dzieci wzmożone napięcie ciemiączka), przeczulicę skórną, czasem znaczne pobudzenie psychoruchowe lub senność. Tętno odpowiada gorąGzce. Często stwierdza się opryszczkę pospolitą w okolicy warg, policzków i niekiedy małżowin usznych. Czasem dochodzi do odruchowego zatrzymania moczu wskutek skurczu zwieracza pęcherza. Mogą pojawić się wysypki skórne o    charakterze plamkowatym, wybroczyny, a niekiedy i podbiegnięcia krwawe. Po nakłuciu lędźwiowym uzyskuje się płyn mętny, wypływający pod wzmożonym ciśnieniem. Należy pamiętać, by cewnikowanie pęcherza w razie odruchowego zatrzymania moezu wykonać przed nakłuciem lędźwiowym.

Rozpoznanie. Wywiady i zespół objawów oponowych są wskazaniem do nakłucia lędźwiowego. W płynie mózgowo-rdzeniowym stwierdza się zwiększoną ilość białka z wyraźnymi dodatnimi odczynami Pandy’ego i    Nonne-Appelta, zmniejszoną zawartość cukru oraz pleocytozę wielojądrzastą od kilkuset do kilku, a nawet kilkunastu tysięcy w 1 mm8. Badaniem bakteriologicznym, zarówno w bezpośrednim rozmazie, jak i w posiewie, stwierdza się meningokoki. We krwi obwodowej występuje hiperleukocytoza obo-jętnochłonna z przesunięciem w lewo; opadanie krwinek czerwonych jest przyspieszone.

Rozpoznanie różnicowe. Obejmuje ropne zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych innej etiologii (pneumokokowej, gronkowcowej, paciorkowcowej, Haemophilus influenzae), wywołane florą Gram-ujemną, wirusowe zapalenie opon, guzy mózgu, podrażnienie opon w przebiegu innych chorób gorączkowych.

Leczenie. Antybiotykiem z wyboru jest penicylina. Podaje się w pierwszych dniach równocześnie penicylinę krystaliczną dożylnie w dawce po ok. 5 min j. dwukrotnie w ciągu doby we wlewach kroplowych oraz penicylinę prokainową ok. 4 min j/d. Po ustąpieniu gorączki kontynuuje się leczenie penicyliną prokainową, niektórzy zaś polecają zmianę antybiotyku na lepiej przenikający do przestrzeni płynowych. Dotyczy to chloramfenikolu, który podaje się w dawce dobowej 2 g przez ok. 10 dni. Ponieważ nie wszystkie szczepy meningokoków są wrażliwe na sulfonamidy, nie można polecić jako reguły uzupełnienia antybiotykoterapii tym lekiem, ale często efekt tego skojarzenia jest dobry. W przypadku nadwrażliwości na penicylinę celowe jest podawanie innych antybiotyków według antybiogramu, np. chloramfenikolu lub antybiotyków tetracyklino-wych. Celem zmniejszenia ciśnienia śród-czaszkowego stosuje się w dożylnych wlewach kroplowych 15% roztwór mannitolu, jak również furosemid, uzupełniając odpowiednio straty elektrolitowowodne płynami wieloelektrolitowymi. Leczenie przeciwbólowe oraz uspokajające jest w pełni uzasadnione. W przypadkach ze współistniejącymi objawami mózgowymi pożyteczne jest włączenie kilkudniowego leczenia kortykosteroidami, np. Ultracorten H pozajelitowo w kolejnych dniach: 75 mg, 75 mg, 50 mg i 25 mg.

 

Podobne prace

Do góry