Ocena brak

Nadużywanie pozycji dominującej na rynku

Autor /Paige Dodano /15.04.2011

 

Pojęcie pozycji dominującej na rynku jest jednym z podstawowych w prawie antymonopolowym a podmiot ją posiadający, z racji swej przewagi nad konkurentami może z dużym powodzeniem stosować zakazane praktyki konkurencyjne. Samo posiadanie pozycji dominującej nie jest zabronione. Może być ono efektem wszelkiego rodzaju barier ekonomicznych, finansowych lub technicznych i korzystnie wpływać na rynek oraz konsumentów.

Ustawa antymonopolowa definiuje pozycję dominującą w art. 4 pkt 9 Jest nią pozycja polegająca na tym, że przedsiębiorca posiada na rynku właściwym pozycję która umożliwia mu zapobieganie skutecznej konkurencji ; domniemywa się że przedsiębiorca osiąga taką pozycje jeżeli jego udział w rynku przekracza 40% .

Skutkiem zajmowania pozycji dominującej na rynku może być podjecie działań, z którymi ustawa wiąże określone konsekwencje prawne w postaci zakazu ich stosowania . Zakazy te normuje art. 8 ustawy antymonopolowej, adresowany tylko do podmiotów posiadających na rynku pozycję dominującą.

Ustawa nie wymienia w sposób wyczerpujący przejawów nadużycia pozycji dominującej, lecz ogranicza się do wskazania typowych przykładów takich zachowań na rynku. Daje to możliwość przenoszenia na polski grunt sprawdzonych już rozwiązań ochrony konkurencji funkcjonujących w innych ustawodawstwach..

 

Ustawodawca za nadużywanie pozycji dominującej na rynku uznał:

 

  • przeciwdziałanie ukształtowaniu się warunków niezbędnych do powstania bądź rozwoju konkurencji. Zakres stanów faktycznych mieszczących się w hipotezie tego punktu jest bardzo szeroki. Stad też orzecznictwo często stosuje ten przepis dla przeciwdziałania nadużyciom pozycji dominującej. Nadużycie pozycji dominującej przez podmiot gospodarczy na określonym rynku może dotykać rynki przez niego nie zdominowane. Praktyka monopolistyczna polega np. na odmowie przez gminę wyrażenia zgody na korzystanie z przystanków komunikacji miejskiej stanowiących jej własność. Takie działanie wskazuje na nadużywanie pozycji dominującej na rynku poprzez przeciwdziałanie ukształtowaniu się warunków niezbędnych do powstania konkurencji .

 

  • Ograniczenie produkcji , zbytu lub postępu technicznego ze szkodą dla kontrahentów lun konsumentów. Za praktykę taką należy uznać, nadużywanie przez spółkę Warszawski Rolno-Spożywczy Rynek Hurtowy S.A. w Broniszach gm. Ożarów Mazowiecki pozycji dominującej na lokalnym rynku udostępniania powierzchni na targowiskach hurtowych (rynkach hurtowych wtórnych), na których dokonywany jest obrót produktami rolno-spożywczymi, obejmującym obszar aglomeracji warszawskiej, poprzez ograniczanie, mimo posiadanych możliwości, sprzedaży usług udostępniania powierzchni umożliwiającej prowadzenie hurtowego handlu produktami owocowo-warzywnymi przez producentów i handlowców prowadzących sprzedaż „z samochodu” na placu, na skutek zamknięcia targowiska owocowo-warzywnego na Okęciu administrowanego przez spółkę EKOGREEN Sp. z o.o. w Warszawie.

 

  • stosowania w podobnych umowach z osobami trzecimi uciążliwych lub niejednolitych warunków umów , stwarzających tym osobom zróżnicowane warunki konkurencji. Zapis ten ma zapewnić równość szans prowadzenia konkurencji. Chroni on zarówno kontrahentów jak i konkurentów podmiotu dominującego. Podmiot o pozycji dominującej powinien stosować takie same warunki w stosunku do wszystkich swych kontrahentów, Różnicowanie warunków musi mieć uzasadnienie ekonomiczne i mieć jednolite kryteria dla wszystkich kontrahentów na danym szczeblu obrotów.

 

  • bezpośredniego lub pośredniego narzucania nieuczciwych cen, odległych terminów płatności lub innych warunków zakupu albo sprzedaży towarów. W praktyce już podjęcie przez podmiot gospodarczy działań zmierzających do nieuczciwego oddziaływania na kształtowanie cen jest naruszeniem zapisu. Nie jest przy tym konieczne osiągnięcie korzyści majątkowej. Jedną z form nieuczciwego oddziaływania na kształtowanie cen jest sprzedaż poniżej kosztów. Mamy z nią do czynienia, kiedy jest realizowana w celu eliminacji konkurentów;

 

  • narzucanie uciążliwych warunków umów, przynoszących podmiotowi gospodarczemu narzucającemu te warunki nieuzasadnione korzyści. Z praktyką taka mamy do czynienia przy spełnieniu łącznie przesłanek uciążliwego charakteru warunków umowy, za który należy uznać każdy warunek oznaczający dla jednej ze stron umowy ciężar większy od powszechnie przyjętych w stosunkach danego rodzaju; ich narzucania kontrahentowi, które musi mieć charakter przymusowy, często wymuszony posiadaną siłą rynkową oraz osiągnięcie przez podmiot gospodarczy nieuzasadnionych korzyści. Przykładem takiej praktyki monopolistycznej stosowanej przez zakłady energetyczne, to nadużywanie pozycji dominującej na lokalnym rynku dostaw energii cieplnej poprzez narzucanie uciążliwych warunków umów, które przynosiły im nieuzasadnione korzyści na skutek pobierania opłaty abonamentowej od każdego odbiorcy, z którym zakład zawarł odrębną umowę na dostawę ciepła, a który korzysta wspólnie z innymi odbiorcami z jednego (tego samego) przyłącza, skutkującego zwielokrotnieniem stawki opłaty abonamentowej dla jednego przyłącza,

 

  • uzależnienia zawarcia umowy od przyjęcia lub spełnienia przez drugą stronę innego świadczenia , nie mającego rzeczowego ani zwyczajowego związku z przedmiotem umowy. Przepis ten zabrania zawierania umów wiązanych za wyjątkiem świadczeń stron o charakterze funkcjonalnym, przyczyniającym się do zapewnienia właściwego przebiegu działalności gospodarczej. Praktyką taką jest nadużywanie przez spółkę Warszawski Rolno-Spożywczy Rynek Hurtowy S.A. pozycji dominującej na lokalnym rynku udostępniania powierzchni na targowiskach hurtowych (rynkach hurtowych wtórnych), na których dokonywany jest obrót produktami rolno-spożywczymi, obejmującym obszar aglomeracji warszawskiej, poprzez uzależnianie zawarcia umowy najmu powierzchni handlowej w halach i wiatach znajdujących się na terenie Rynku od wykupienia pakietu akcji ww. spółki

 

  • Stwarzaniu konsumentom uciążliwych warunków dochodzenia swoich praw

 

Konsekwencją podjęcia praktyki monopolistycznej w postaci nadużywania pozycji dominującej na rynku jest nieważność czynności prawnej będącej jej przejawem oraz zastosowanie sankcji antymonopolowych, które zostały już omówione wyżej.

 

Podobne prace

Do góry