Ocena brak

Nabycie posiadania

Autor /klemens111 Dodano /22.11.2011

Dla nabycia posiadania rzeczy trzeba było uzyskać corpus i animus, a zależało to przede wszystkim od:

Nabycie corpus na ruchomości wymagało użycia niekiedy siły w celu trwałego zawładnięcia rzeczą np. jej zamknięcia (szczególnie w przypadku rzeczy niczyjej np. dzikie zwierzęta) lub łagodniejsze środki jak zamknięcie rzeczy w magazynie, czy nawet zabranie klucza od magazynu – jako traditio longa manu. Nabycie corpus na nieruchomości niczyjej wymagało wejścia na nią i dokonania pewnych czynności np. ogrodzenia; nabywając prawo od innej osoby trzeba było wkroczyć na grunt, w prawie klasycznym wystarczyło obejrzeć go np. z pobliskiej wieży w towarzystwie obecnego posiadacza który na mapie pokazywał granice i oświadczał, że daje grunt do dyspozycji – było to nabycie oculis et affectu – oczami i wolą. W prawie przedklasycznym istniało nabycie prawa za pośrednictwem drugiej osoby – niewolnika, filius familias, podobnie było w prawie klasycznym gdzie posiadanie można było nabyć przez zarządcę majątku lub opiekuna – co umożliwiało bezpośrednie zastępstwo w nabyciu corpus posiadania.

Animus w przypadku nabycia corpus posiadania rzeczy niczyjej następował „automatycznie”, w przypadku przeniesienia posiadania o animus decydowała causa possessionis czynność prawna (ew. bezprawna – kradzież miała animus) na podstawie której nabyto posiadanie (np. dzierżawa nie „dawała” animus). Nie miała tu znaczenia subiektywna wola animus (dzierżyciel przez samą chęć władania rzeczą dla siebie nie miał animus), wyrażało się to w zasadzie nemo sibi ipse causam possessionis mutare potest – nikt nie może sam sobie zmienić podstawy posiadania. Nabycie animus uzależnione było od istnienia obiektywnej, właściwej causae possessionis (nawet bezprawnej – przywłaszczenie).

Nabycie animus zasadniczo nie było możliwe za pośrednictwem drugiej osoby (animus musiał mieć nabywający). Wyjątkowo uznano objawienia animus mogło nastąpić przez prokuratora, opiekuna, a nawet niewolnika tylko w przypadku nabycia rzeczy na podstawie czynności prawnej, na tylko na rzecz peculium (pan stawał się posiadaczem bez swej wiedzy – nabywając corpus posiadania także przez niewolnika), w odniesieniu do dóbr nabytych poza pekuliarnej pan musiał wyrazić zgodę na nabycie posiadania przez wyrażenie animus. Możliwość nabycia animus przez osoby drugie jeszcze się poszerzyła w prawie poklasycznym.

Utrata posiadania następowało przez utratę obydwu lub jednego – corpus albo animus , jednak przejściowej utraty corpus nie traktowano jako utraty posiadania (sprawa zbiegłych niewolników), natomiast animus ustawało przez dobrowolne porzucenie rzeczy, a nie przez zapomnienie o niej lub wskutek choroby umysłowej. Posiadanie gasło też z chwilą śmierci (spadkobierca nie dziedziczył posiadania), także przez przeznaczenie rzeczy jako przedmiotu kultu res divini iuris lub jeśli stała się res extra commercium.

Podobne prace

Do góry