Ocena brak

Nabycie firmy

Autor /Isabelle Dodano /19.04.2011

 

Nabycie firmy polega na zakupie i włączeniu do przedsiębiorstwa innej firmy lub wyodrębnionej części innej firmy. Transakcja ta przyj­muje przeważnie formę oferty przetargowej

w której jedna firma pragnie przejąć kontrolę nad inną firmą. Istnieją dwa rodzaje nabycia: „przyjazne" i „nieprzyjazne" dla firmy nabywanej. „Przyjazne" nabycie jest uzgodnione wcześniej, nie wywołuje oporu przeciwko temu dzia­łaniu. „Kandydatem" do nabycia jest wówczas przeważnie jedno przedsiębiorstwo. Kadra zarządzająca firmy ma stosunkowo dużo akcji nabywanego przedsiębiorstwa. Firma nabywająca poprzez tę transak­cję zdobywa dla siebie nowe możliwości inwestowania. Drugi rodzaj nabycia jest wyraźnie „nieprzyjazny" dla firmy nabywanej. W literaturze określa się go mianem przejęcia firmy. Działanie to jest do pewnego stopnia zaskoczeniem. Kandydatów do nabycia jest kilku. Kadra zarządzająca ma stosunkowo niewiele akcji nabywanego przedsiębiorstwa. Firma, która zdoła przejąć przedsię­biorstwo, ma na tyle władzy, aby zmienić kadrę zarządzającą, która nic chciała współpracować w procesie nabycia.

Wybór firmy (czy jej części), która może być nabyta przez przedsiębiorstwo, odbywa się według różnych kryteriów. Podstawo­wym kryterium jest powiązanie z działalnością przedsiębiorstwa. Można więc kupić firmę, której działalność jest powiązana z działal­nością przedsiębiorstwa, lub też nie. Związki firmy kupującej i kupo­wanej mogą być różne. Obie firmy mogą produkować takie same lub podobne produkty, mogą działać na tych samych rynkach lub też stosować te same technologie. Mówimy wtedy o łączeniu horyzontal­nym, łączone są bowiem firmy konkurujące dotychczas ze sobą. Związki mogą mieć też charakter komplementarny lub substytucyjny i to także może stanowić kryterium wyboru firm — „kandydatów" do nabycia. Mówimy wtedy o połączeniu wertykalnym, przyłączany jest bowiem do firmy jej dotychczasowy dostawca lub klient. Tran­sakcja kupna może także dotyczyć dwóch firm, które nie są ze sobą w żaden sposób powiązane. Takie nabycie nosi nazwę konglomeratowego.

Wyróżniamy cztery rodzaje korzyści towarzyszących takim transakcjom. Pierwszą z nich jest efekt synergiczny. Oznacza to, że obie firmy, działając oddzielnie, nie są w stanie stworzyć tego, co mogą wykreować działając jako jedno przedsiębiorstwo. Drugim rodzajem korzyści jest zwiększenie rozmiaru firmy. Oczywiście zwiększyć rozmiar firmy moż­na nie tylko poprzez nabycie, ale także poprzez inwestycje w wewnę­trzny wzrost. Budowa nowej części przedsiębiorstwa, instalacja maszyn i urządzeń, szkolenie personelu, wymagają jednak czasu, a nabycie pozwala firmie dysponować nową częścią od razu. Jest to więc najszybszy sposób zwiększenia rozmiaru firmy. W przypadku połącze­nia firm, które są powiązane, korzyści z nabycia mogą polegać m.in. na przeniesieniu silnej pozycji rynkowej na sąsiedni rynek, na którym działa kupiona firma itp., czy lepszej alokacji dostępnych zasobów. Gdy obie firmy mają komplementarne zasoby, wtedy korzyścią może być to, że tylko wspólne działanie pozwoli je w pełni, ekonomicznie wykorzystać. W przypadku nabycia konglomeratowego, jego efekty przeważnie sprowadzają się do poprawy dźwigni finansowej lub też poprawy zarządzania poprzez wykorzystanie pewnych szczególnych umiejętności kierowniczych. Kolejne korzyści wynikające z nabycia firmy to dywersyfikacja działalności. Zmniejsza ona ryzyko działalności, ale niesie ze sobą także pewne niebezpieczeństwa. Zakupy i włączanie nowych firm do przedsiębiorstwa, pomijając kwestię ceny zakupu, mogą przynosić korzyści przedsiębiorstwu tylko do pewnego momentu. Przekroczenie tego progu powoduje, że każdy kolejny zakup wpływa na obniżenie wartości całej firmy. Dywersyfikacja jest niekorzystna dla inwestorów giełdowych, wpływa bowiem ne­gatywnie na strukturę portfeli akcji (redukuje zróżnicowanie) bez woli ich posiadaczy. Ostatnią korzyścią z nabycia firmy jest wzrost zysków przypada­jących na jedną akcję, jakkolwiek podważa się znaczenie tej korzyści, gdyż, jak sądzą niektórzy, wynika ona często z zastosowania szczegól­nych procedur rachunkowych. Niewątpliwie wzrasta natomiast włas­ność będąca w posiadaniu akcjonariuszy, a przyrost zysków na akcję może mieć w tym swój udział.

Podobne prace

Do góry